KÜNYE
- Toplantı No: 2022/032
- Gündem No: 34
- Karar Tarihi: 15.06.2022
- Karar No: 2022/UY.I-725
- Başvuru Sahibi: Kisan İnşaat Mühendislik San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 7. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2022/245280
- İhale Adı: Karayolları 7. Bölge Müdürlüğüne Bağlı Yollarda Malzeme İdareden Soğuk Yol Çizgi Boyası ile Yatay İşaretleme Yapılması İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikâyet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının analiz girdilerinin değiştirilerek ve rayiçlerin düşürülerek yapıldığını, işçilik ve makine rayiç fiyatlarının uygun şekilde güncellenmediğini ve açıklamanın mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, işin yapım amacı ve teknik içeriği kapsamında, yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan iş kalemi için ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücret ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 2022 yılı rayiç fiyatlarının esas alındığını, analiz girdilerinin idarenin belirlediği miktarlarla uyumlu olduğunu tespit etmiştir. Ayrıca, Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddeleri uyarınca aşırı düşük teklif açıklamalarının usulüne uygun yapıldığı ve açıklamaların yeterli olduğu sonucuna varılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında analiz girdilerinin ihale dokümanında belirlenen miktarlardan sapması ihale sürecinde nasıl değerlendirilir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarında analiz girdilerinin, ihale dokümanında belirtilen miktarlarla uyumlu olması beklenir. İdare tarafından belirlenen miktarlardan farklı girdiler kullanılması teklifin değerlendirilmesinde tereddüde yol açabilir ve açıklamanın reddine veya teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olabilir. Ancak analizlerde kullanılan miktarların farklı olması durumunda, değişikliğin gerekçeleri net ve belgelerle desteklenmişse bu değerlendirmede esneklik gösterebilir. Yine de açıklamalarda tutarlılık ve ihale dokümanına uygunluk temel ölçüttür.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında işçilik ve makine rayiç fiyatlarının güncelliği nasıl ve hangi kriterlere göre kontrol edilir?
Cevap: İşçilik ve makine rayiç fiyatlarının aşırı düşük teklif açıklamasında güncel olması, açıklamanın geçerliliğinde kritik öneme sahiptir. Rayiç fiyatların ihale tarihine yakın ve resmi kaynaklardan (örneğin ilgili bakanlıkların yayımladığı rayiçler) alınması gerekir. Güncellemenin yapılmaması veya eski fiyatların kullanılması açıklamanın reddine veya teklifin elenmesine yol açabilir. Ancak kullanılan rayiçlerin mevzuata ve ihale tarihine uygun olması halinde bu hususta olumsuz bir değerlendirme yapılmayabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında işin teknik içeriği ve amacı ile açıklanan maliyet kalemleri arasındaki uyum neden önemlidir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarında işin teknik içeriği ve amacı ile açıklanan maliyet kalemlerinin birbirini destekleyici ve tutarlı olması gerekir. Teknik içeriğe uygun olmayan ya da işin kapsamı ile örtüşmeyen maliyet analizleri, açıklamanın gerçekçi olmadığı veya manipüle edildiği şüphesi doğurabilir. Bu durum teklifin elenmesine veya açıklamanın kabul edilmemesine neden olabilir. Açıklamanın işin gerçek gereklilikleri ile uyumlu olması değerlendirmede öncelikli unsurdur.
Soru: İdare tarafından belirlenen yaklaşık maliyet ve buna ilişkin analiz verileri aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesinde ne ölçüde bağlayıcıdır?
Cevap: İdare tarafından belirlenen yaklaşık maliyet ve analiz verileri aşırı düşük teklif açıklamalarının ilk ve temel referans noktasıdır. Kurumun sunduğu rakamlardan sapmalar ancak gerekçeli ve somut belgelerle açıklanabilir. Bu nedenle idarenin belirlediği miktarlar ve fiyatlar genel değerlendirmede bağlayıcı nitelikte kabul edilir. Açıklamada bu verilere uyulmaması halinde açıklama geçersiz sayılabilir veya reddedilebilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında usulüne uygunluk hangi unsurları içermelidir ve eksiklik durumunda ne tür sonuçlar ortaya çıkabilir?
Cevap: Usulüne uygun aşırı düşük teklif açıklaması; ihale mevzuatı ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine uygun şekilde, istenilen belgelerle, açıklamaları destekleyen analizlerle ve taahhütlerin somut biçimde ortaya konması ile gerçekleşir. Belgelerde eksiklik, yeterince açıklama yapılmaması veya mevzuata aykırılıklar bulunması halinde, ihale komisyonu açıklamayı yeterli bulmayabilir, teklif değerlendirme dışı bırakılabilir ve bu durum itirazlara, iptal kararlarına yol açabilir. Dolayısıyla açıklamanın kapsam ve içerik bakımından tam olması uygulamada temel beklentidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibi aşırı düşük teklif açıklamasının analiz girdilerinin değiştirilerek yapıldığı iddiasını kullanmıştır. Kurul bu iddiaya hangi gerekçeyle karşılık vermiştir?
Cevap: Kurul, analiz girdilerinin ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücret ve resmi rayiç fiyatları kullanılarak, idarenin belirlediği miktarlara uygun şekilde yapıldığını tespit etmiştir. Bu nedenle analiz girdilerinin değiştirilerek yapıldığı iddiası doğru bulunmamıştır.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında rayiç fiyatların güncellenmediği iddiası dosyada nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kurul, Rayiç fiyatların ihale tarihine uygun olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 2022 yılı rayiç fiyatları esas alınarak güncellendiğini belirlemiştir. Dolayısıyla rayiç fiyatların güncellenmediği iddiası ispatlanamamıştır.
Soru: Kurul aşırı düşük teklif açıklamasının yeterliliği ve mevzuata uygunluğunu hangi kriterler çerçevesinde değerlendirmiştir?
Cevap: Kurul, açıklamanın işin yapım amaç ve teknik içeriğiyle uyumlu olması, analiz girdilerinin idare tarafından belirlenen miktarlara uygun şekilde kullanılması ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine uygun şekilde yapılması kriterlerine göre değerlendirmiş; açıklamaların yeterli ve mevzuata uygun olduğuna karar vermiştir.
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu iddiası sonucunda itirazen şikâyetin reddedilme gerekçesi nedir?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasının usulüne uygun, yeterli içerikte ve resmi rayiç fiyatlar ile güncel asgari ücret esas alınarak yapıldığı, dolayısıyla mevzuata uygun olduğu tespit edildiğinden başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiş ve şikâyet reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyete konu uyuşmazlık, bir yapım işi ihalesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının usule uygunluğu ile ilgilidir. Başvuru sahibi, açıklamanın içerik olarak mevzuata aykırı olduğunu ileri sürerek, özellikle işçilik ve makine rayiç fiyatlarının güncel olmadığını ve analiz girdilerinin ihale dokümanında belirtilen miktarlardan saptığını iddia etmiştir. Bu iddiaların özünde, aşırı düşük teklif açıklamasının maliyet yapısını doğru yansıtmadığı ve teklifin gerçekçi olmadığı görüşü yer almaktadır.
İddiaların merkezinde analiz girdilerine ilişkin uyuşmazlık bulunmaktadır. Başvuru sahibi, isteklinin analizlerde hem rayiç fiyatları düşürdüğü hem de bazı girdilerin miktarlarını değiştirerek sunum yaptığı iddiasını ileri sürmüştür. Kurul ise yaptığı incelemede, açıklamaların ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücret ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı rayiçleri esas alınarak yapıldığını ve analizlerde kullanılan miktarların idarenin belirlediği değerlerle uyumlu olduğunu teyit etmiştir. Bu durum, analiz girdilerinde değişiklik yapıldığı yönündeki iddiayı geçersiz kılmış ve açıklamanın teknik belgelerle uyumlu olduğu sonucunu desteklemiştir.
Vakada değerlendirilen bir diğer husus, açıklamanın esaslı unsurlar bakımından yeterli olup olmadığıdır. Kurul, işin yapım amacı ve teknik içeriğine uygunluk açısından kritik olan iş kalemleri üzerinden bir değerlendirme yapmış; yaklaşık maliyetin önemli kısmını teşkil eden işler için açıklanan maliyetin, güncel asgari ücret ve resmi rayiçler esas alınarak açıklandığını tespit etmiştir. Böylece, esaslı unsur niteliğinde olan maliyet kalemlerinde herhangi bir eksiklik ya da yanıltıcılık bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Bu çerçevede, açıklamanın mevzuatla öngörülen asgari şartları sağladığı değerlendirilmiştir.
Pilot ortak açısından iş deneyim faaliyeti bakımından herhangi bir ayrıntılı değerlendirme vakada yer almamaktadır. Uyuşmazlık, teklifin fiyatlandırma esasına ilişkin olmakla birlikte, iş deneyim yeterliliğine yönelik bir ihtilaf konusu bulunmamakta ve Kamu İhale Kurulu’nun değerlendirmesinde bu yönde bir tespit yapılmamıştır. Bu nedenle, pilot ortağın nitelikleri değil, teklifin sunuluş biçimi ve açıklamanın dayandığı mali ve teknik verilerin mevzuata uygunluğu tartışılmıştır.
Kamu İhale Kurulu, tüm değerlendirmeler sonucunda açıklamanın hem yöntemsel açıdan hem de içerik bakımından yeterli olduğuna karar vermiştir. Açıklamada kullanılan fiyatların güncelliği ve analizlerin idare tarafından belirlenen verilerle uyumlu olması, şikâyetin reddine gerekçe teşkil etmiştir. Böylelikle Kurul, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin hem ihale mevzuatına hem de Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olduğunu kabul etmiş; itirazen şikâyet başvurusu yerinde görülmemiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.