KÜNYE
- Toplantı No: 2021/017
- Gündem No: 37
- Karar Tarihi: 28.04.2021
- Karar No: 2021/UY.I-921
- Başvuru Sahibi: Şerifoğlu Ener. Mak. İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Özsal İnş. Taah. ve Nak. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 8. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2020/546360
- İhale Adı: Narince - Gerger İl Yolu Km: 0+000 - 33+800 ve Gerger - Taraksu İl Yolu (Gerger Çevre Yolu) Km: 0+000-3+500 Arası Kesimde Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü ve Üstyapı İşleri Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasında işçilik birim fiyatının belirtilmemesi teklifin esasını değiştirdiği için teklif değerlendirme dışı bırakıldı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, işçilik pozunun birim fiyatının sehven belirtilmediğini, bunun teklifin esasını değiştirmediğini ve idarenin bu eksikliği tamamlatabileceğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kamu İhale Kanunu ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine göre, aşırı düşük teklif açıklamalarında teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması gerekir; işçilik girdisi ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz. İdare tarafından istenilen analiz formatında tüm açıklamaların eksiksiz sunulması zorunludur. Başvuru sahibinin işçilik girdisine ilişkin birim fiyatı açıklamaması, teklifin esasını değiştirdiği ve bilgi eksikliğinin tamamlatılamayacağı sonucuna varılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik birim fiyatının eksik veya belirsiz sunulması teklifin esasını ne şekilde etkiler ve bu durumda idare hangi işlemi yapabilir?
Cevap: İşçilik birim fiyatı aşırı düşük teklif açıklamasında teklifin ana unsurlarından biri olup, bu fiyat eksik veya belirsiz verildiğinde açıklama teklifin esasını değiştirmiş olur. Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca, teklifin esasını değiştiren eksiklikler tamamlatılamaz, dolayısıyla idare bu tür açıklamaları mevzuata uygun bulmayarak teklifi değerlendirme dışı bırakabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında eksik veya unutulan analiz girdileri idareye tamamlatılabilir mi?
Cevap: Mevzuat ve uygulamada, aşırı düşük teklif açıklamalarında teklifin esasını etkileyen eksiklikler (örneğin işçilik birim fiyatının belirtilmemesi) tamamlatılamaz. Eksik veya sehven unutulan bilgiler, bu kapsamda idare tarafından tamamlattırılamayacağından teklif/dosya bu nedenle elenebilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında işçilik birim fiyatı mevzuatla nasıl sınırlandırılmıştır ve bu sınırın altında fiyat verilmesi durumunda ne olur?
Cevap: İşçilik girdisi için aşırı düşük teklif açıklamasında, ihale tarihindeki yürürlükteki saatlik asgari ücret esas alınır; bu ücretin altında fiyat kabul edilmez. İdare, bu şartlara uymayan işçilik fiyatlarını içeren açıklamaları mevzuata aykırı bularak teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını sağlar.
Soru: İdare tarafından hazırlanan aşırı düşük fiyat analiz formatının önemi nedir ve bu formata uygun olmayan açıklamalar nasıl değerlendirilir?
Cevap: İdarelerin aşırı düşük teklif açıklamaları için belirlediği analiz formatları, tüm girdilerin eksiksiz ve açıklayıcı şekilde sunulmasını zorunlu kılar. Bu formata uygun olmayan, özellikle teklifin esasını etkileyen eksiklikler içeren açıklamalar, mevzuat gereği teklifin esasını değiştirdiğinden değerlendirme dışı bırakılır.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklaması değerlendirmesinde diğer isteklilerin mevzuata uygun açıklamalar sunması itiraz süreçlerini nasıl etkiler?
Cevap: Diğer isteklilerin aşırı düşük açıklamalarının mevzuata uygun ve idarenin analizleriyle uyumlu olması, eksik veya hatalı açıklama yapan isteklinin durumunu daha belirgin kılar. Bu durum itiraz ve şikayet süreçlerinde, eksiklik gösteren isteğin gerekçesiz veya hukuka aykırı olmadığı sonucuna ulaşılmasına katkı sağlar ve itirazların reddine temel oluşturur.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında işçilik birim fiyatını belirtmemesi teklifin esasını değiştirdiği gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması hukuki açıdan neden doğrudur?
Cevap: Çünkü aşırı düşük fiyat açıklamasında işçilik birim fiyatının sunulmaması, idarenin belirlediği analiz formatına ve mevzuata uyum göstermemekte, teklifin esas unsurlarından birinde bilgi eksikliği oluşturmakta, bu nedenle teklifin esasını değiştirmekte ve bu eksiklik tamamlatılamamaktadır. Dolayısıyla teklifin değerlendirme dışı bırakılması yerindedir.
Soru: Başvuru sahibinin işçilik pozunun birim fiyatını sehven belirtmediği iddiası aşırı düşük teklif değerlendirmesinde neden kabul edilmemiştir?
Cevap: İşçilik birim fiyatının belirtilmemesi teklifin esasını değiştirdiği için bu eksikliğin sehven yapılması veya tamamlatılabilir olması hukuken dikkate alınmamış, idarenin önceden belirttiği ve tüm açıklamaların eksiksiz sunulmasının zorunlu olduğu analiz formatına uygun olmayan eksik belge tamamlatılamayacağı gerekçesiyle başvuru reddedilmiştir.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik girdisi için asgari ücretin altında fiyat kabul etmemesi bu vakada nasıl uygulanmıştır?
Cevap: İdare, işçilik birim fiyatının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücret olan 13,08 TL’den düşük olamayacağı ilkesine bağlı kalmış ve bu kurala uyulmadığı takdirde açıklamayı mevzuata aykırı bularak teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını sağlamıştır.
Soru: İdarenin diğer isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarını mevzuata uygun bulmasının başvuru sahibinin itirazını etkileyen bir yönü var mıdır?
Cevap: Diğer isteklilerin açıklamalarının mevzuata uygun, idarenin analizleriyle uyumlu olması, başvuru sahibinin eksikliğinin göreceli olarak daha ciddi ve kabul edilemez olduğunu gösterdiğinden, başvuru sahibinin itirazının reddi için temel oluşturmuştur.
Detaylı Analiz
İhale sürecine konu olan uyuşmazlık, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, bir istekli tarafından sunulan analiz dosyasında belirli bir iş kalemine ilişkin işçilik pozunun birim fiyatı ve toplam tutarının eksik bırakılması üzerine şekillenmiştir. Şikâyetçi, bu eksikliğin sehven oluştuğunu ileri sürmüş ve teklifin esasını değiştirmediğini savunarak, eksikliğin tamamlatılması suretiyle teklifinin değerlendirmeye alınmasını talep etmiştir. Tartışma, eksik sunulan bu bilginin teklifin temel unsurlarını etkileyip etkilemediği ve bu durumun mevzuat çerçevesinde telafi edilebilir olup olmadığı çevresinde yoğunlaşmıştır.
İhale sürecinde özellikle aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin dokümantasyonun şekil ve içerik yönünden tam olması önem taşır. Somut olayda başvuru sahibi, idarece belirlenen analiz formatına uygun olarak sunulması gereken açıklamalar içinde işçilik pozuna ilişkin birim fiyat ve tutar bilgisini sunmamıştır. İhale tarihinde yürürlükte bulunan saatlik asgari ücret seviyesi esas alındığında bu bilginin eksikliği yalnızca sayısal bir eksiklik olarak değil, işçilik maliyeti gibi toplam teklifin önemli bir bileşenini doğrudan etkileyen bir unsur olarak değerlendirilmiştir. Bu nedenle işçilik girdisine ilişkin açıklamanın eksikliği, teklifin sağlıklı ve karşılaştırılabilir biçimde analiz edilebilmesine engel teşkil etmiştir.
Esaslı unsur kavramı, bu başvurunun değerlendirilmesinde belirleyici olmuştur. Zira işçilik maliyeti, özellikle personel çalışmasına dayalı hizmet alımlarında teklifin omurgasını oluşturan kalemlerden biridir. Birim fiyatın belirtilmemesi durumunda idare tarafından bu eksikliğin tamamlatılması mümkün değildir; çünkü bu, teklifin içeriğine yönelik bir müdahale anlamı taşıyacak ve rekabet ilkesini zedeleyecektir. Kamu İhale Kurulu’nun yaklaşımında da bu çerçeveden hareketle, eksikliğin sehven yapılmış olması, teklifin esas unsurlarında eksiklik bulunduğu gerçeğini değiştirmemiştir.
Somut olayda eksiklik, bir ortaklı yapının hangi unsurundan ya da ilgili ortağın görev ve sorumluluğundan kaynaklanmamıştır; bu nedenle pilot ortak değerlendirmesi yönünden özel bir tartışma yürütülmemiştir. Vakada esas meselenin, doğrudan açıklama belgelerinin içeriğine ve analiz formatına uygunluğa ilişkin olduğu görülmektedir. Bu nedenle başvurunun teknik yönden değerlendirildiği, ortaklık yapılarından kaynaklı bir yeterlik problemi olarak ele alınmadığı anlaşılmaktadır.
Kamu İhale Kurulu’nun değerlendirmesi, mevzuat ve yerleşik uygulamalarla uyumlu bir biçimde şekillenmiştir. Kurul, işçilik birim fiyatının belirtilmemesinin teklifin esasını değiştirdiği sonucuna ulaşarak, bu tür eksikliklerin tamamlatılmasının mümkün olmadığı kanaatini ortaya koymuştur. Aynı ihale kapsamında diğer isteklilerin analiz sunumlarını eksiksiz ve mevzuata uygun biçimde gerçekleştirmiş olmaları da, başvuru sahibinin eksikliğini daha belirgin kılmış ve kararın tutarlılığını güçlendirmiştir. Sonuç olarak şikayet başvurusu reddedilmiş; teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka uygun bulunmuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.