KÜNYE
- Toplantı No: 2017/018
- Gündem No: 41
- Karar Tarihi: 12.04.2017
- Karar No: 2017/UY.I-1054
- Başvuru Sahibi: Royal Mücev. Malz. Hafr. İnş. Maden. Taah. Nak. Turz. Danış. Hizm. Tic. Ltd. Şti. - Ömer Velioğlu İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 22. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2016/409865
- İhale Adı: Trabzon Akçaabat Yıldızlı Sera Deresi 2 Kısım Taşkın Rüsubat Kontrolu İnşaatı Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olması nedeniyle itirazen şikâyetin reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin işçilik maliyetlerinin asgari ücretin altında olduğu, bazı analiz belgelerinin eksik veya usule aykırı düzenlendiği, taş ocağı kullanım hakkının olmadığı, nakliye mesafelerinin düşük gösterildiği ve akaryakıt girdisi açıklamalarının mevzuata uygun yapılmadığı iddialarıyla itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale tarihindeki saatlik asgari ücretin işçilik analizlerinde dikkate alındığını ve işçilik fiyatlarının asgari ücretin altında olmadığını tespit etmiştir. İsteklinin bazı malzeme fiyat tekliflerinin Tebliğ hükümlerine uygun olarak SMMM onaylı ve kaşelenmiş şekilde sunulduğu, satış tutarı tespit tutanaklarının ihale tarihine uygun vergi dönemine ilişkin olduğu ve fiyatların ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığı belirlenmiştir. Taş ocağı temini konusunda idarenin malzeme temini için ocak belirlemediği, yüklenicinin istediği ocaktan temin etmekte serbest olduğu, idarenin taş ocağı ile ilgili araştırma yaptığı ve sorun bulunmadığı, dolayısıyla isteklinin taş ocağı kullanım hakkının olmadığı iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Nakliye mesafeleri ve taşıma katsayısı idarece uygun şekilde hesaplanmış, akaryakıt girdisi açıklaması ise Tebliğ kapsamında sorgulanmamıştır. Teknik şartnamede malzeme uygunluğunun sözleşme aşamasında denetleneceği ve aşırı düşük teklif açıklamasında bu hususun tevsikine gerek olmadığı belirtilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında işçilik maliyetlerinin asgari ücretin altında gösterilmesi durumunda nasıl bir değerlendirme yapılmalıdır?
Cevap: İşçilik maliyetlerinin asgari ücretin altında gösterilmesi halinde, ihale tarihindeki yürürlükteki asgari ücretin teklif analizi kapsamında esas alındığı araştırılır. Eğer analizler asgari ücret seviyesine uygun ve mevzuata uygunsa, işçilik maliyetlerinin düşük bulunması teklifin reddi için tek başına yeterli olmayabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında malzeme birim fiyatlarının tespiti için hangi belgelerin sunulması gereklidir ve bu belgelerde nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: Malzeme fiyatlarının tespiti için genellikle SMMM onaylı ve kaşelenmiş satış tutarı tespit tutanakları veya benzeri belgeler sunulur. Bu belgelerin ihale tarihine yakın vergi dönemine ait olması, fiyatların ağırlıklı ortalama piyasa fiyatlarının belirli bir oranın (genellikle %80) altına düşmemesi önemli kriterler arasında yer alır.
Soru: İdarenin ihale dokümanında malzeme temini için taş ocağı veya benzeri kaynaklar belirtmemesi nasıl sonuçlanır?
Cevap: İhale dokümanında malzeme temini için taş ocağı veya benzeri kaynak belirtilmemişse, yüklenici malzemeyi serbestçe temin edebilir. Bu durumda, temin edilen kaynağın yasal ve kullanılabilir olması idarenin araştırmasına ve teyidine tabi olur; herhangi bir engel veya sorun tespit edilmediği sürece iddialar reddedilebilir.
Soru: Nakliye mesafeleri ve taşıma katsayısına ilişkin itirazların aşırı düşük teklif açıklamasında değerlendirilmesi nasıl yapılır?
Cevap: Nakliye mesafeleri ve taşıma katsayısı idarece objektif verilere dayanarak makul hesaplanmışsa, bu husustaki iddialar açıklamada somut ve usulüne uygun kanıtlarla desteklenmedikçe kabul edilmez. İdarenin hesaplama yöntemleri, piyasa koşulları ve sektör standartları göz önünde bulundurulur.
Soru: Akaryakıt girdisi gibi dolaylı maliyet unsurlarının aşırı düşük teklif açıklamasında yeterince açıklanması ve doğrulanması gerekir mi?
Cevap: Akaryakıt girdisi gibi maliyet unsurları, Kamu İhale Genel Tebliği ve ilgili mevzuat kapsamında açıklanır ancak genellikle bu kalemlerde belirli standartlar ve piyasa fiyatları referans alınır. Açıklama hazırlandıysa ve mevzuata uygun biçimde sunulduysa, ek doğrulama zorunluluğu her zaman aranmayabilir; ancak belge veya bilgi eksikliği varsa idare tarafından ilave inceleme yapılabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin işçilik maliyetlerinin asgari ücretin altında olduğu iddiası nasıl değerlendirildi?
Cevap: Kurul, ihale tarihindeki saatlik asgari ücretin işçilik analizlerinde esas alındığını tespit etti; dolayısıyla işçilik fiyatlarının asgari ücretin altında olduğu iddiası yerinde bulunmadı.
Soru: Malzeme fiyat tekliflerinin usulüne uygun olup olmadığına ilişkin hangi tespitler yapıldı?
Cevap: İsteklinin malzeme fiyat teklifleri SMMM onaylı ve kaşelenmiş belgelerle sunulmuş, satış tutarı tespit tutanakları ihale tarihine uygun vergi dönemine ait olup fiyatlar ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altına düşmediğinden mevzuata uygundu.
Soru: Taş ocağı kullanım hakkı olmadığı yönündeki iddia nasıl sonuçlandı?
Cevap: İdare malzeme temini için ocak belirlemediğinden yüklenici istediği ocaktan temin etmekte serbestti; idarenin yaptığı araştırmada taş ocağıyla ilgili bir sorun bulunmadığı için bu iddia reddedildi.
Soru: Nakliye mesafeleri ve akaryakıt girdisi açıklamaları hakkında Kurul ne karar verdi?
Cevap: Nakliye mesafeleri ve taşıma katsayısı idarece uygun şekilde hesaplanmış, akaryakıt girdisi açıklaması ise Kamu İhale Genel Tebliği kapsamında sorgulanmamış; bu nedenle ilgili iddialar ispatlanamadı.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu uyuşmazlık, bir yapım işi ihalesinde aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklinin açıklamasında işçilik, malzeme temini, taş ocağı kullanımı, nakliye mesafesi ve akaryakıt girdisi gibi kalemler bakımından yeterli tevsik yapılıp yapılmadığına ilişkindir. Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin bu yönlerden mevzuata aykırılıklar içerdiğini ileri sürerek, teklifin değerlendirme dışı bırakılması talebiyle itirazen şikâyette bulunmuştur. Uyuşmazlığın temelini, açıklamanın hem Kamu İhale Genel Tebliği hem de ihale dokümanı hükümleri ışığında yeterli olup olmadığının değerlendirilmesi oluşturmuştur.
İhale sürecinde işçilik ve malzeme temini gibi önemli kalemler üzerinden yapılan değerlendirmelerde, ihale tarihindeki saatlik asgari ücretin işçilik analizlerinde esas alındığı, dolayısıyla analizlerde asgari ücretin altına inilmediği tespit edilmiştir. Malzeme teminine ilişkin olarak isteklinin sunduğu fiyat tekliflerinin SMMM onaylı ve kaşeli olduğu, satış tutarı tespit tutanaklarının ise ihale tarihine uygun vergi dönemi kapsamında düzenlendiği değerlendirilmiştir. Bu belgelerin fiyatlarının ağırlıklı ortalama birim satış tutarının yüzde 80’inin altına düşmediği belirlenmiş, dolayısıyla açıklamaların Tebliğ hükümlerine uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Uyuşmazlığa konu açıklamalarda esaslı unsurlar kapsamında değerlendirilebilecek bir diğer iddia, taş ocağı teminine ilişkindir. İhale dokümanında, yüklenicinin malzemeyi temin edeceği taş ocağına dair bir zorunluluk getirilmediği, bu nedenle yüklenicinin istediği ocaktan malzeme tedarik etme serbestisine sahip olduğu anlaşılmıştır. Kurul değerlendirmesinde, idare tarafından yapılan araştırmada da taş ocağı kullanımına engel bir durumun bulunmadığı görülmüş, bu çerçevede taş ocağı teminine ilişkin iddianın yerinde olmadığına kanaat getirilmiştir. Nakliye mesafeleri ve taşıma katsayısına ilişkin iddialar da benzer şekilde değerlendirilmiş; bu hesaplamaların idarece uygun biçimde yapıldığı tespit edilmiştir.
Akaryakıt girdisinin tevsiki konusunda yapılan değerlendirmede ise açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği çerçevesinde sorgulanmadığı belirtilmiştir. Bu durum, ilgili maliyet unsurunun açıklama kapsamında özel olarak inceleme konusu yapılmadığına işaret etmektedir. Teknik şartnamedeki düzenlemelere göre, malzeme uygunluğunun sözleşme aşamasında denetlenecek olması nedeniyle, söz konusu aşamada bu hususun tevsikine gerek bulunmadığı yaklaşımı benimsenmiştir.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan işçilik, malzeme temini, taş ocağı kullanımı, nakliye mesafesi ve akaryakıt gibi maliyet bileşenlerine ilişkin açıklamaların mevzuata uygun olduğu kanaatine varmıştır. Açıklamalarda kullanılan belgelerin şekil ve içerik bakımından Tebliğ ile ihale dokümanı standartlarına uygun olduğu, ileri sürülen itirazların somut dayanağa dayanmadığı ve bu nedenle itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.