KÜNYE
- Toplantı No: 2024/007
- Gündem No: 34
- Karar Tarihi: 14.02.2024
- Karar No: 2024/UY.I-306
- Başvuru Sahibi: Karar İnşaat Taahhüt Madencilik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. - Metafor İnşaat Taahhüt Madencilik Temizlik Nakliyat Otomotiv Tekstil Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2023/409887
- İhale Adı: Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü 104. Şube (Giresun) ve 105. Şube (Trabzon) Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Yapım ve Onarım ile Kar ve Buz Mücadele İşlerinin Yapılması İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasında işçilik girdisi tutarının yaklaşık maliyetin altında olması nedeniyle teklifin reddi kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin özel ortağının iş deneyim belgesinin usulsüz devredildiği, aşırı düşük teklif açıklamalarında kamu kurumlarınca yayımlanmış rayiç listelerinin sunulmadığı ve işçilik girdilerinin yaklaşık maliyetle uyumsuz olduğu, nakliye girdilerinin açıklama istenilmeyen girdiler olarak gösterilmesinin usulsüz olduğu ve ihale dokümanındaki analizlerde açıklama istenilen girdilerin farklı gösterilmesinin ihalenin iptalini gerektirdiği iddialarını ileri sürmüştür.
Kurul Değerlendirmesi
İdarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasında, işçilik girdileri için ihale tarihinde yürürlükte olan brüt asgari ücretin 10.008,00 TL olduğu, ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasında bu tutarın altında 12.259,80 TL yerine 10.008,00 TL kullanıldığı tespit edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9 maddesi uyarınca işçilik girdileri için ihale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin altında fiyat kullanılamaz. Ayrıca, nakliye girdilerinin açıklama istenilecek veya istenilmeyecek olarak belirlenmesinde yaklaşık maliyetin %3 oranı esas alınmış ve farklı nakliye girdilerinin farklı taşıma işleri için kullanıldığı tespit edilmiştir. İhale dokümanındaki analizlerde bazı girdilerin açıklama istenilecek ve istenilmeyecek olarak çelişkili gösterilmesi nedeniyle yeniden aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi gerektiği belirlenmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İşçilik girdileri için tekliflerde brüt asgari ücretin altında bir tutar kullanılması hangi sonuçlara yol açabilir?
Cevap: İşçilik girdilerinin yaklaşık maliyetin altında, özellikle yürürlükteki brüt asgari ücretin altında fiyatlandırılması mevzuata aykırıdır ve bu durum aşırı düşük teklif açıklamasının reddine neden olabilir. Böyle bir durumda, teklif değerlendirme dışı bırakılabilir ve ihale işlemleri yeniden yapılabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik ve benzeri girdiler için kullanılan referans tutarların neler olması gerekir?
Cevap: İşçilik girdilerinde genellikle ihale tarihinde geçerli olan brüt asgari ücret esas alınır ve bu tutarın altında fiyat belirtilemez. Diğer girdilerde ise yaklaşık maliyet analizinde belirlenen rayiçler ya da idarece yayımlanmış referans listeler dikkate alınabilir. Açıklamada kullanılan tutarlarla yaklaşık maliyet tutarlarının tutarlı olması gerekir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında nakliye ve benzeri girdilerin açıklama istenilecek ve istenilmeyecek olarak farklı belirlenmesi idari işlemde ne tür sorunlar yaratabilir?
Cevap: Bu tür farklılıklar, açıklama talep edilen girdilerle dokümandaki yaklaşık maliyet analizleri arasındaki tutarsızlıklar nedeniyle açıklamanın kabulünü zorlaştırabilir. Ancak, idare bu girdilere ilişkin kriterleri net ve makul esaslara dayandırırsa, farklı taşıma işleri için farklı girdiler kullanmış olmak iptal nedeni olmayabilir. Detayları değerlendirmek önemlidir.
Soru: İhale dokümanındaki analizlerde yer alan girdilerle, aşırı düşük teklif açıklamasında talep edilen açıklamalar arasında uyuşmazlık tespit edilirse ne yapılmalıdır?
Cevap: Böyle bir durumda idarenin, açıklama talep edilen girdileri netleştirmek ve tutarlılığı sağlamak için istekliden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istemesi gereklidir. Tutarsız ya da çelişkili açıklamalar doğrudan reddedilebilir veya yeniden açıklama talebiyle süreç devam ettirilebilir.
Soru: Aşırı düşük teklif gerekçesiyle yapılan incelemede iş deneyim belgesinin usulsüz devredildiği iddiaları işlem üzerinde nasıl etkili olur?
Cevap: İş deneyim belgesi ile ilgili usulsüzlük iddiaları doğrudan ve süresinde yapılmadıkça, bu itirazlar ilgili karar süreçlerinde dikkate alınmayabilir. Süre yönünden geç kalınan iddialar hakkında inceleme yapılmamış ve kararda reddedilmiş olabilir. Bu nedenle idari süreçlerde zamanında ve usulüne uygun itiraz önem taşır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında işçilik girdisi için yaklaşık maliyetin altında brüt asgari ücret kullanması mevzuata aykırı mıdır?
Cevap: Evet, ihale tarihinde yürürlükte olan brüt asgari ücretin altında işçilik girdisi kullanılması mevzuata aykırıdır. Bu nedenle, bu konuda verilen açıklama uygun bulunmamış ve isteklinin teklifi reddedilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin usulsüz devredildiği iddiası nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Bu iddia, ihale şikayet başvurusunun süre yönünden yapılmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir; dolayısıyla inceleme yapılmamış ve kararda süre yönünden reddine karar verilmiştir.
Soru: Nakliye girdilerinin aşırı düşük teklif açıklamasında istenilecek veya istenilmeyecek girdiler olarak farklı gösterilmesi ihale sonucunu etkiler mi?
Cevap: Bu durum idarece yaklaşık maliyetin %3 oranı esas alınarak değerlendirilmiş ve nakliye girdilerinin farklı taşıma işleri için kullanılması görülmüştür. İddia mevzuata aykırı bulunmamış ve ihale iptaline neden olmamıştır.
Soru: İhale dokümanındaki analizlerde açıklama istenilen girdilerle yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarında farklılıkların tespiti üzerine nasıl bir işlem yapılmalıdır?
Cevap: Analizlerde ve açıklamalarda çelişki bulunması halinde idarenin yeniden aşırı düşük teklif açıklaması talep etmesi gerekir. Bu vakada da bunun yapılması gerektiği belirtilmiştir ve mevcut açıklama yetersiz görülmüştür.
Detaylı Analiz
İhale sürecine yönelik yapılan şikâyet, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasına odaklanmakta ve özellikle işçilik maliyetlerinin tespiti ile açıklama yöntemine ilişkin uyuşmazlığı içermektedir. Başvuru sahibi, teklif açıklamasında kullanılan işçilik girdisinin brüt asgari ücretin altında belirlendiğini ileri sürerek bu durumun mevzuata aykırılık oluşturduğunu iddia etmiştir. Ayrıca, ihale sonuçlarını etkileyebileceği gerekçesiyle iş deneyim belgesinin usulsüz devri, nakliye girdilerinin değerlendirilme biçimi ve analizlerdeki bazı çelişkili gösterimlerin ihale sürecini sakatladığını öne sürmüştür. Ancak bu iddiaların yalnızca biri esas yönünden değerlendirilmiş ve ihale işlemleri bu çerçevede yeniden ele alınmıştır.
İnceleme, özellikle işçilik maliyetine ilişkin açıklamalarda yoğunlaşmıştır. İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret belli bir tutar olarak belirlenmiş olmasına rağmen, isteklinin sunduğu açıklamada bu tutarın altında bir bedelle işçilik maliyeti öngörüldüğü görülmüştür. Dolayısıyla açıklamada kullanılan değer, sadece piyasa gerçeklerinden değil, aynı zamanda mevzuatta öngörülen alt sınırdan da sapmaktadır. Teklifin bu haliyle kabulü, işçilik maliyetlerinin eksik hesaplandığını ve teklifin gerçekçi olmadığını gösterdiği gerekçesiyle uygun bulunmamıştır. Bu yönüyle açıklamanın, ihale makamının kabul edebileceği şeffaf ve objektif sınırları taşımadığı değerlendirilmiştir.
Vakada “esası etkileyen unsur” tartışması bakımından belirleyici olan konu, işçilik girdilerinin açıklamada ne şekilde ele alındığıdır. Sunulan açıklamanın, temel ve zorunlu bir unsur olan işçilik maliyetlerini yasal sınırların altında göstermesi, ihalenin sonucunu doğrudan etkileyebilecek nitelikte bir eksiklik olarak değerlendirilmiştir. Bu tür girdiler, teklifin esaslı yapısını oluşturduğundan, geçerli olmayan bir işçilik bedeli ile yapılan açıklamanın sadece teknik bir hata olarak görülmesi mümkün olmamıştır. Esaslı unsurun sağlıklı beyan edilmemesi, teklifin değerlendirme dışı bırakılması sonucunu doğurmuştur.
Başvuru kapsamında ayrıca ihale üzerinde bırakılan isteklinin ortaklarından birinin iş deneyim belgesinin usulüne uygun olmayan biçimde devredildiği iddia edilmiştir. Ancak bu iddia, şikâyet süresi içinde yapılmadığı gerekçesiyle içerik değerlendirmesine alınmamıştır. Dolayısıyla pilot ortağın ya da diğer ortakların deneyim yeterlikleri bu kararda herhangi bir teknik değerlendirmeye konu edilmemiş; şekil bakımından yapılan inceleme ile sınırlı kalınmıştır. Bu yönüyle, teknik yeterliklerin esas yönünden değil, yalnızca süre yönünden ele alındığı bir değerlendirme yapılmıştır.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, yalnızca işçilik girdilerindeki açıklamaların mevzuata uygun olmayan biçimde yürürlükteki brüt asgari ücretin altında belirlendiğini tespit ederek açıklamayı yetersiz bulmuş ve bu nedenle ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin reddine karar vermiştir. Diğer tüm iddialar, ya süre yönünden incelenmemiş ya da esasen kamu ihale düzenine aykırı bulunmamıştır. Kurul bu kararıyla aşırı düşük teklif açıklamasında esaslı unsurların doğru ve mevzuata uygun şekilde beyan edilmesinin teklifin geçerliliği açısından belirleyici olduğunu ortaya koymuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.