KÜNYE
- Toplantı No: 2022/031
- Gündem No: 23
- Karar Tarihi: 08.06.2022
- Karar No: 2022/UY.I-687
- Başvuru Sahibi: Gurbetoğlu İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü
- İKN: 2021/233999
- İhale Adı: Asya Bölgesi 6. Kısım Müteferrik İçmesuyu İnşaatı
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasının idarece verilen analiz formatına uygun olmaması nedeniyle teklifin reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun bulunmamasına itiraz ederek teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının iptalini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan iş kalemlerinin birim fiyat tarifleri ve analiz formatlarının idarenin talep ettiği İ.İ.014, İ.İ.001/1 ve İ.İ.038 poz numaralı iş kalemlerinin analiz formatları ve birim fiyat tariflerine uymadığını, örneğin 52.130.1003 poz numaralı iş kaleminin analizinde bazı işçilik girdilerinin yer almadığını ve analiz girdi cins ve miktarlarının farklı olduğunu tespit etmiştir. Ayrıca, idarenin aşırı düşük teklif sorgulamasında verilen analiz formatlarının temel girdi/rayiç niteliğinde olduğu ve alt analizlerinin bulunmadığı, dolayısıyla Tebliğ’in 45.1.5 maddesi kapsamında birim fiyat kullanılamayacağından ilgili analizlerin sunulmasının zorunlu olduğu belirtilmiştir. Başvuru sahibinin bu analiz formatlarına uygun açıklama yapmadığı sonucuna varılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında idarenin belirttiği iş kalemleri analiz formatından farklı biçimde düzenlenen fiyat analizleri teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açar mı?
Cevap: Evet. İdareler aşırı düşük teklif sorgulaması sırasında belirli iş kalemlerine ilişkin analiz formatları ve birim fiyat tarifleri belirleyebilir. Sunulan açıklamaların bu formatlara uyum göstermemesi, örneğin işçilik girdilerinin eksik ya da miktarların farklı olması, açıklamanın mevzuata uygun ve yeterli kabul edilmesini engeller. Bu durumda teklifin aşırı düşük teklif kriterlerini karşılamadığı ve değerlendirme dışı bırakılması mümkündür.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında, idarenin verdiği temel girdi ve rayiç standardı analiz formatlarından sapmalar teklif reddine neden olabilir mi?
Cevap: İdarenin verdiği analiz formatları temel girdi ve rayiç niteliğinde ise, bu formatlar açıklamanın esasını oluşturur. Alt analizlerin sunulmaması veya bu formatlara uymayan biçimde açıklama yapılması, idarenin taleplerinin karşılanmadığı anlamına gelir. Böyle durumlarda, açıklamanın yeterli kabul edilmemesi ve teklifin reddi gündeme gelir.
Soru: Teklif sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında ihale dokümanındaki teknik şartname ve yapım şartlarına uygunluk şartı neden önemlidir?
Cevap: Teknik şartname ve yapım şartları, aşırı düşük teklif açıklamasının şekil ve içerik açısından asgari kriterlerini belirler. Bu şartlara uyulmadığında açıklama eksik veya yanlış olur. Böyle durumlarda idareler açıklamayı yeterli bulmayıp teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olabilir; bu nedenle ihale dokümanındaki şartlarla tam uyum sağlanması gereklidir.
Soru: İdare tarafından belirlenen iş kalemlerine ilişkin analizlerde kullanılan birim fiyat tariflerinin teklif sahibinin sunduğu açıklamayla uyumsuzluğu nasıl sonuçlanır?
Cevap: Birim fiyat tariflerinin uyumsuzluğu, açıklamanın doğrulanabilirliğini ve açıklık düzeyini olumsuz etkiler. İdare tarafından belirlenen tarifler esas alınarak yapılması gereken hesaplamaların farklı gösterilmesi teklifin açıklama anlamında yetersiz bulunmasına yol açabilir. Netice olarak, idare teklifin aşırı düşük teklif sorgulamasını geçemeyeceğini değerlendirip reddedebilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklaması için idarenin sunduğu analiz şablonları zorunlu mudur, alternatif analiz sunulabilir mi?
Cevap: Genel olarak, aşırı düşük teklif sorgulamasında idarece verilen analiz formatları ve birim fiyat tarifleri esas alınır. Bu formatlar temel girdi ve rayiç niteliğinde ise, teklif sahiplerinin bu şablonlara uygun ve tamamlayıcı açıklamalar yapması beklenir. Alternatif ve farklı analizlerin sunulması söz konusu formatları tamamlamıyorsa veya mevzuat tarafından öngörülen doğruluk ve açıklayıcılık seviyesini karşılamıyorsa, açıklama geçersiz sayılabilir ve teklif reddedilebilir. Ancak idarenin izni veya özel durumlar varsa örnek ve alt analizler ayrıca değerlendirilebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında kullandığı analiz ve birim fiyat tariflerinin, idarenin belirttiği iş kalemleri analiz formatlarına uymaması teklifinin neden reddilmesine yol açmıştır?
Cevap: Başvuru sahibinin sunduğu analizlerde iş kalemlerinin içerdiği girdiler idarenin belirttiği analiz formatlarıyla tutarlı değil, bazı işçilik girdileri eksik ve girdi miktarları farklıydı. İdarenin aşırı düşük teklif sorgulaması için verdiği analiz formatları temel girdi/rayiç niteliğindeydi ve alt analizler bulunmuyordu. Bu nedenle, sunulan açıklamalar mecburi olan analiz formatlarına uygun değildi; dolayısıyla teklif, mevzuata uygun olarak reddedildi.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif sorgulamasında belirttiği analiz formatları ve birim fiyat tariflerine uyulmaması hangi hukuki sonuçları doğurmuştur?
Cevap: İdarenin talep ettiği analiz formatları ve birim fiyat tariflerine uyulmaması, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli ve uygun olmadığı sonucunu doğurmuştur. Bu eksiklik, Kamu İhale Kurulu tarafından teklifin aşırı düşük teklif açıklaması kriterlerini karşılamadığı gerekçesiyle reddedilmesini ve başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunun reddini doğurmuştur.
Soru: Kurul kararında, idarenin aşırı düşük teklif sorgulamasında verdiği analiz formatlarının temel girdi/rayiç niteliğinde olması ne anlama gelir ve bunun başvuru sahibinin açıklamalarına etkisi nedir?
Cevap: Analiz formatlarının temel girdi/rayiç niteliğinde olması, idarenin doğrudan bu formatlarda yer almayan alt analizlerin sunulmasını zorunlu kıldığı anlamına gelir. Başvuru sahibinin bunlara uymaması, sunduğu açıklamaların eksik kalmasına ve dolayısıyla teklifin reddedilmesine yol açmıştır.
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının teknik şartname ve yapım şartlarına uygun olmaması teklifi açısından ne sonuç vermiştir?
Cevap: Teknik şartname ve yapım şartlarına uygun olmayan açıklamalar, ihale dokümanının zorunlu unsurları olan aşırı düşük teklif açıklamasını geçersiz kılmıştır. Bu durum, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına ve itham sahibinin itirazen şikâyet başvurusunun reddedilmesine neden olmuştur.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu uyuşmazlık, bir yapım işi ihalesinde sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının, idarenin belirlediği analiz formatlarına ve birim fiyat tariflerine uygun olup olmadığına ilişkindir. Şikâyet, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olan bu açıklamaların usulüne uygun olup olmadığını sorgulamakta ve başvuru sahibi, teklifinin geçerli kabul edilmesini talep etmektedir. Uyuşmazlığın ekseni, teknik içerikli belge sunumuyla sınırlı bir durum olmayıp aynı zamanda ihale dokümanına sadakat sorunu barındırmaktadır. Kurul, bu hususta yapılan açıklamaların “şekli” değil, “esaslı” yönlerden eksik olup olmadığını değerlendirerek karar vermiştir.
İhale sürecinde ortaya çıkan temel sorun, başvuru sahibinin sunduğu iş kalemlerinin analizinde, idarece açıkça belirtilen analiz formatlarından sapma göstermiş olmasıdır. Bazı pozlara ilişkin açıklamalarda işçilik girdilerinin hiç bulunmaması veya girdi miktarlarının farklılık göstermesi, açıklamaların doğruluğunu doğrudan etkilemiştir. Ayrıca, anayapı olarak esas alınan pozlardan türetilmiş alt analizler sunulmaksızın yapılan açıklamalar, idarece belirlenen temel rayiç ve girdi yapısının dışında değerlendirilmiş ve bu durum aşırı düşük teklif sorgulaması açısından geçerlilik sorununu beraberinde getirmiştir. Bu eksiklikler sadece biçimden ibaret değil; teklifin mali içeriği ve sağlam temellere dayanıp dayanmadığına ışık tutacak ve ihalenin sağlıklı yürütülmesine katkı sağlayacak açıklamalar açısından belirleyici niteliktedir.
Esaslı unsur kavramı bu değerlendirmede, açıklamanın yalnızca taslağa benzemesinden ya da belli kalemlerde ondalık uyumsuzluklar olmasından ziyade, temel analiz yapısına aykırılığı ölçüt alarak yorumlanmıştır. Kurul, açıklamaların teknik şartnameye, yapım esaslarına ve birim fiyat tarifine uygunluğunu esasa etki eden bir gereklilik olarak ele almış, yani idarece verilen kalıp açıklamalarda belirlenen girdilere müdahale edilemeyeceğini, bu yapının tekliflerin karşılaştırılabilirliği ve doğruluğu açısından kritik olduğunu vurgulamıştır. Bu bağlamda sunulan alternatif ya da farklı analizlerin Kurul nezdinde açıklamanın yeterliliği için yeterli görülmediği anlaşılmaktadır.
İncelemede, pilot ortağın iş deneyimi ya da ortaklık yapısına dair herhangi bir ihtilaf konusu bulunmamaktadır. Tartışma tamamen sunduğu mali analiz belgelerine ilişkin olup, ortakların görev ve yükümlülükleri açısından bir sorun yansımamıştır. Dolayısıyla kararın esasını etkileyen herhangi bir ortaklık payı uyumsuzluğu ya da iş deneyimi eksikliği değerlendirmesi söz konusu değildir. Kurul, pilot ortak ya da diğer ortakların rolleri üzerinden değil, doğrudan açıklamalarının standart ve doğruluk kriterlerine göre incelenip yetersiz bulunmasına dayalı bir karar ortaya koymuştur.
Sonuç olarak, Kurul tarafından yapılan değerlendirmede, idare tarafından belirlenen analiz formatlarının temel nitelikte olduğu, bu formatlara uygun olmayan açıklamaların aşırı düşük teklif açıklamasını geçersiz kıldığı yönünde açık bir yaklaşım benimsenmiştir. Yapılan açıklamalar, ihale dokümanına, teknik şartnameye ve mali yapı analizine aykırı bulunduğundan teklifin reddi kararı hukuken geçerli sayılmış ve başvuru yerinde görülmemiştir. Bu karar, sadece biçimsel uyum arayışından öte, tekliflerin teknik ve mali güvenilirliğinin iptale neden olacak düzeyde eksik olduğu kanaatini yansıtmaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.