KÜNYE
- Toplantı No: 2021/024
- Gündem No: 25
- Karar Tarihi: 09.06.2021
- Karar No: 2021/UY.I-1139
- Başvuru Sahibi: İntaş Taahhüt Yapı San. Tic. A.Ş. - Bahadır Mühendislik Proje İnş. Turizm. San. ,ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Adalet Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2020/652470
- İhale Adı: Konya Ceza İnfaz Kurumu Kampüsü Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olması nedeniyle teklifin reddi kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında iş kalemi metrajları ile yaklaşık maliyet metrajları arasında %10’dan fazla fark olduğunu, analizlerin Tebliğ’in şekil şartlarına uymadığını, kullanılan fiyatların rayiçlerin altında olduğunu, analiz formatına uyulmadığını ve maliyet satış tutanaklarının usulüne uygun olmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının ihale dokümanında yer alan analiz formatına uygun olarak hazırlanması gerektiğini, iş kalemleri metrajlarının yaklaşık maliyetle uyumlu olduğunu, kullanılan rayiçlerin güncel ve kamu kurumlarınca yayımlanmış olduğunu, işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olmadığını tespit etmiştir. Ancak bazı iş kalemlerinde (örneğin özel çelik kapı, bina otomasyon sistemi, star galaxy plakalar) analizlerin ihale dokümanına ve Tebliğ’e uygun olmadığı, malzeme ve montaj bedellerinin ayrıştırılmadığı, satış tutanaklarının şeklen uygun olmadığı, fiyat tekliflerinin analiz formatına aykırı hazırlandığı belirlenmiştir. Bu tespitler, işin teknik içeriği ve analizlerin mevzuata uygunluğu açısından değerlendirilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında iş kalemlerinin metrajları ile yaklaşık maliyet metrajları arasındaki farklılıklar hangi ölçüde sorun oluşturabilir?
Cevap: Metrajlar arasındaki farklılıkların makul düzeyde olması, aşırı düşük teklif açıklamasının reddi için genellikle tek başına yeterli değildir. Değerlendirmede, iş kalemlerinin yaklaşık maliyetle genel uyumunun sağlanması önemlidir. Ancak, metraj farklarının özellikle %10’u aşması durumunda veya önemli iş kalemlerinde tutarsızlık bulunması hâlinde ayrıntılı inceleme gereklidir. Yine de, metraj farklılıkları varsa dahi bu durumun aşırı düşük teklif açıklamasının tamamıyla reddi sonucunu doğurması için diğer unsurların da mevzuata aykırı olması aranır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında ihale dokümanında belirtilen analiz formatına uygunluk neden önemlidir?
Cevap: Analiz formatına uygunluk, aşırı düşük teklif açıklamasının iş kalemleri, fiyat ve maliyet unsurlarının şeffaf ve karşılaştırılabilir şekilde ortaya konmasını sağlar. Format koşullarına aykırı hazırlanan açıklamalar; malzeme ve montaj bedelleri gibi ayrı kalemlerin bir arada sunulması ya da satış tutanaklarının şeklen eksik olması nedeniyle mevzuata uygun kabul edilmeyebilir. Bu tür eksiklikler teklifin değerlendirmeden çıkarılması ya da reddine sebep olabilir.
Soru: Satış tutanaklarının şekillenmesi aşırı düşük teklif açıklamasında ne şekilde etkili olur?
Cevap: Satış tutanaklarının usulüne uygun ve yeterli içerikte düzenlenmesi, teklifin fiyat analizlerinin dayanağını oluşturması açısından kritik öneme sahiptir. Şekli ve içerik bakımından eksik veya mevzuata uygun olmayan tutanaklar, aşırı düşük teklif açıklamasının güvenilirliğini zayıflatır. Bu durumda idareler ve inceleme kurulları, tutanakların hatalarını da dikkate alarak açıklamanın reddine karar verebilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olması hangi sonucu doğurur?
Cevap: İşçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olması, çoğunlukla aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmamasına sebep olur. Çünkü bu durum gerçekçi olmayan maliyetlere işaret eder ve teklifin sürdürülebilirliğini şüpheli kılar. İşçilik ücretleri asgari ücret seviyesinde veya üzerinde ise bu husus genellikle olumsuz bir değerlendirme sebebi oluşturmaz.
Soru: Rayiç fiyatların aşırı düşük teklif açıklamasında kullanımı ne şekilde denetlenmelidir?
Cevap: Açıklamada kullanılan fiyatların güncel, resmi ve kamu kurumlarınca yayımlanmış rayiçlere uygun olması beklenir. Rayiçlerin altında fiyat sunulması, aşırı düşük teklif şüphesini artırabilir. Ancak rayiç fiyatların güncelliği ve belgelendirilmesi doğruysa, bu durum açıklamanın kabulünü destekler. Eksik veya eski rayiç kullanımı ise açıklamanın reddine zemin hazırlar.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında hangi unsurların ihale dokümanına ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun olmadığı Kurul tarafından tespit edilmiştir?
Cevap: Kurul, özellikle bazı iş kalemlerinde (örneğin özel çelik kapı, bina otomasyon sistemi, star galaxy plakalar) analizlerin ihale dokümanına ve Tebliğ’in 45’inci maddesine uygun olarak hazırlanmadığını; malzeme ve montaj bedellerinin ayrıştırılmadığını, satış tutanaklarının şeklen uygun olmadığını ve fiyat tekliflerinin analiz formatına aykırı hazırlandığını tespit etmiştir.
Soru: Başvuru sahibi tarafından yapılan metraj farklılıklarına ilişkin iddia, Kurul tarafından nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kurul, metrajlar açısından ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş kalemleri metrajlarının yaklaşık maliyetle uyumlu olduğunu belirlemiş; yani başvuru sahibinin iddiasının aksine metraj farklılığı, aşırı düşük teklif açıklamasının reddine gerekçe oluşturacak düzeyde bulunmamıştır.
Soru: Neden ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması reddedilerek ihalenin yeniden gerçekleştirilmesine karar verilmiştir?
Cevap: Yapılan incelemede bazı iş kalemlerinde aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata ve ihale dokümanına aykırı hazırlandığı, analizlerin şeklen ve içerik olarak uygun olmadığı, satış tutanaklarının usulüne uygun bulunmadığı gerekçeleriyle Kurul teklifin reddine ve ihalenin mevzuata uygun şekilde tekrarlanmasına karar vermiştir.
Soru: Kurul, aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan fiyat ve işçilik ücretlerini nasıl değerlendirmiştir?
Cevap: Kurul, kullanılan fiyatların rayiçlerin altında olmadığını, işçilik ücretlerinin ise asgari ücretin altına düşmediğini tespit ederek bu unsurlar açısından aşırı düşük teklif açıklamasında usulsüzlük bulunmadığını belirtmiştir.
Detaylı Analiz
İnceleme konusu ihale sürecinde başvuru sahibinin temel itirazı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının ihale dokümanı ve ilgili mevzuat doğrultusunda hazırlanmadığı yönündedir. Özellikle iş kalemlerine dair metraj farklılıkları, analiz formatındaki uyumsuzluklar ve belgelerin usulüne aykırı olması iddia edilmiştir. Bu çerçevede Kamu İhale Kurulu, aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun şekilde yapılıp yapılmadığını değerlendirerek, açıklamanın teknik, şekli ve içerik yönünden yeterliliğini incelemiştir.
İhale sürecinde açıklamaya konu iş deneyim belgeleri üzerinde doğrudan bir tartışma bulunmamakla birlikte, aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan analizlerin Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirlenen şekil kurallarına ne ölçüde uygun hazırlandığı değerlendirilmiştir. Başvuru sahibi, açıklamalarda yer alan metrajların yaklaşık maliyet metrajlarıyla karşılaştırıldığında %10’u aşan farklılıklar içerdiğini öne sürmüş, ancak Kurul; ilgili iş kalemlerinin metrajlarının yaklaşık maliyetle esaslı bir uyum içinde olduğunu, bu bağlamda metraj yönünden ciddi bir uyumsuzluk bulunmadığını tespit etmiştir. Dolayısıyla, metraj farkı Kurul tarafından teklifin reddi yönünde belirleyici bir unsur olarak kabul edilmemiştir.
Kurul kararında öne çıkan esaslı unsur, açıklamalarda kullanılan analizlerin içeriği ve bunların biçimsel açıdan ihale dokümanındaki formatlara uygun olarak düzenlenip düzenlenmediğidir. Kurul, bazı önemli iş kalemlerinde malzeme ve montaj bedellerinin ayrı gösterilmemesi ve analizlerin standart formatlara uygun sunulmaması gibi eksikliklerin, açıklamanın güvenirliğini zedelediğini değerlendirmiştir. Bunlara ek olarak, satış tutanaklarının şeklen yetersiz bulunması ve fiyat tekliflerinin dayanağının açık biçimde ortaya konmaması da açıklamanın mevzuata aykırı görülmesine zemin hazırlamıştır. Bu yönleriyle, Kurul açıklamaları biçimsel eksiklikten öte, içerik bakımından değerlendirerek kararını esaslı unsura dayandırmıştır.
İhalelerde teklif veren isteklilerin iş deneyimleri sıklıkla yeterlik açısından incelenmekle birlikte, bu vakada pilot ortağa veya diğer ortaklara ait iş deneyimi konusu doğrudan tartışma konusu değildir. Kurul, açıklamanın teknik içeriğine odaklanmış ve özellikle fiyat analizleri, rayiç uygunluğu, asgari işçilik tutarları ve maliyet unsurlarının ne şekilde sunulduğunu değerlendirmiştir. Bu bağlamda işçilik giderlerinin asgari ücretin altına inmediği, rayiçlerin güncel olduğu yönünde olumlu tespitlerde bulunulmuştur. Ancak bazı iş kalemlerine ilişkin analizlerin mevzuata uygun sunulmaması, açıklamaların teknik yeterliliğini gölgelediği için olumlu yönler kararı değiştirecek çerçevede değerlendirilmemiştir.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, yapılan yapılan açıklamanın bütününe bakarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını mevzuat ve ihale dokümanına uygun bulmamıştır. Tespit edilen eksiklikler, yalnızca şekli değil, aynı zamanda belge dayanaklarının yetersizliği nedeniyle maddi-tekniğe ilişkin sorunlar olarak değerlendirilmiştir. Bu nedenle teklifin reddine ve ihale işlemlerinin yeniden gerçekleştirilmesine karar verilmiştir. Kurul’un bu yaklaşımı, açıklamanın yalnızca sayısal uygunluk değil, aynı zamanda sunum biçimi ve içeriksel doğruluk bakımından da denetlendiğinin açık bir yansımasıdır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.