KÜNYE
- Toplantı No: 2021/001
- Gündem No: 28
- Karar Tarihi: 06.01.2021
- Karar No: 2021/UY.II-24
- Başvuru Sahibi: Kayahan İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2020/318717
- İhale Adı: D100 Adapazarı Hanlı Kavşağı - Mekece Devlet Yolu Üstyapı Yenileme Yapım İşi (İdare Malı Bitüm ile)
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasında idarece belirlenen nakliye formülüne uyulmaması nedeniyle teklif reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, idarenin aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılması gereken nakliye formülünü hatalı belirlediğini, kendi kullandığı formülün mevzuata uygun olduğunu ileri sürmüştür.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanı ve aşırı düşük teklif açıklaması talebinde yer alan analiz formatında nakliye girdisi için belirlenen formül ile başvuru sahibinin kullandığı formül karşılaştırılmıştır; idarenin formülüne göre nakliye birim fiyatı 13,87 TL/m³ iken, başvuru sahibinin formülüne göre 10,26 TL/m³ hesaplanmıştır. İdarenin belirlediği formül ihale dokümanı kapsamında kesinleşmiş olup, isteklinin açıklamasını bu formata uygun sunması zorunludur.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında, ihale dokümanında yer alan maliyet analiz formatına neden bağlı kalınmalıdır?
Cevap: İhale dokümanında belirtilen maliyet analiz formatı, tekliflerin karşılaştırılabilir ve nesnel olarak değerlendirilmesini sağlamak amacıyla kesinleşmiştir. Bu nedenle isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarında bu formata uygun hareket etmeleri beklenir. Farklı veya dokümana uygun olmayan yöntemlerle yapılan açıklamalar, maliyet gerçekliğini ve şeffaflığı zedeleyebilir, bu da açıklamanın reddine ve teklifin elenmesine yol açabilir.
Soru: İhale dokümanında yer alan nakliye maliyeti hesabı ile farklı, daha düşük bir kamu rayici formülünün kullanılması aşırı düşük teklif açıklamasını neden olumsuz etkiler?
Cevap: İdarenin belirlediği nakliye maliyeti formülü ihale şartnamesinde kesinleşmiş olup, teklif bedelinin tutarlılığını esas kriter olarak kabul eder. İsteklinin daha düşük gösterilen farklı bir formül kullanması, maliyet analizinde tutarsızlık ve şüphe yaratır. Bu durum, açıklamanın değerlendirilmesini olumsuz etkileyerek, teklifin reddine sebep olabilir.
Soru: Teklif sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması için kullanacağı yöntemler ihale dokümanında belirtilmişse, farklı yöntem veya formüller neden kabul edilmez?
Cevap: İhale dokümanında açıklama formatı ve yöntemleri ihale sürecinin eşitlik, şeffaflık ilkeleri gereği standartlaştırılmıştır. Farklı yöntem veya formüllerin kullanılması, değerlendirme sürecinde objektiflik ve karşılaştırılabilirliği zedeler. Bu nedenle, isteklinin belirtilen yönteme uymaması çoğunlukla açıklamasının uygun bulunmaması ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasıyla sonuçlanır.
Soru: İhale dokümanında yer alan analiz formu ile isteklinin sunduğu analiz formu arasında maliyet farklılığı varsa, idare nasıl bir tutum sergilemelidir?
Cevap: İdare, ihale dokümanında kesinleşen analiz formuna göre yapılan hesaplamaları esas almalıdır. İsteklinin farklı bir formülle daha düşük maliyet beyan etmesi, dokümana uygunluk şartını ihlal eder. Bu durumda idarece, isteklinin açıklaması uygun bulunmayabilir ve teklif elenebilir. Dokümanda aksi belirtilmedikçe, idare alternatif formülleri değerlendirmeye alma yükümlülüğü taşımaz.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan formül veya yöntem ihale dokümanında açıkça belirtilmemiş ise idare ve isteklinin sorumluluğu nedir?
Cevap: İhale dokümanında açıklama formatı açıkça belirtilmemişse, idarenin farklı yöntem ve formüllerle açıklamaları esnek şekilde değerlendirmesi mümkün olabilir; ancak bu durum tereddüt yaratır ve uyuşmazlıklara yol açabilir. İsteklinin ise dokümanla uyumlu ve şeffaf açıklamalar yapması gerekir. Bu tür durumlarda mevzuat ve ilgili Yüksek Kurul kararları çerçevesinde somut olayın koşullarına göre yaklaşım belirlenir. Açıklama formatının net olmaması, taraflar açısından belirsizlik oluşturabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında ihale dokümanında belirtilen nakliye analiz formülünü kullanmaması teklifinin reddedilmesine hangi şekilde neden olmuştur?
Cevap: Başvuru sahibi, zorunlu olan ihale dokümanındaki nakliye analiz formülü yerine farklı bir kamu rayici formülü kullanarak nakliye maliyetini düşük göstermiştir. Bu durum, idarece belirlenen ve dokümanda kesinleşmiş formata uygun olmayan açıklama olarak kabul edilmiş ve açıklama uygun bulunmayarak teklif reddedilmiştir.
Soru: İhale dokümanında belirlenen nakliye formülünün kesinleşmiş olması, aşırı düşük teklif açıklamasında nasıl bir hukuki bağlayıcılık yaratmıştır?
Cevap: İhale dokümanında yer alan nakliye formülü kesinleşmiş olup, aşırı düşük teklif açıklamasında bu formata uygun hareket edilmesi zorunludur. Bu bağlayıcılık, idarenin belirlediği analiz formatından farklı yöntem kullanılarak hazırlanan açıklamaların uygun görülmemesine, dolayısıyla teklifin reddedilmesine yol açmıştır.
Soru: Başvuru sahibinin kullandığı farklı nakliye formülünün, idarenin belirlediği formülden düşük maliyet göstermesi dosya açısından ne anlama gelmiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin tercih ettiği formüle göre nakliye maliyeti daha düşük hesaplanmış ve bu durum, aşırı düşük teklif açıklamasının gerçeği yansıtmadığı ve ihale dokümanındaki kesinleşmiş format dışına çıkıldığı şeklinde değerlendirilmiştir. Sonuç olarak da, düşük gösterilen maliyet nedeniyle açıklama uygun bulunmamış ve teklif reddedilmiştir.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılması gereken nakliye formülünü hatalı belirlediği iddiasının sonucu ne olmuştur?
Cevap: Kurul, ihale dokümanında belirlenen nakliye formülünün kesinleşmiş olduğu ve bu formülün esas alınması gerektiğini tespit etmiş; idarenin formülünün hatalı olarak belirlenmediği kanaatine varmıştır. Bu nedenle başvuru sahibinin iddiası kabul edilmemiştir.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibinin sunduğu itiraz, katıldığı ihalede teklifinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve bu kapsamda sunduğu açıklamanın reddi üzerine şekillenmiştir. Uyuşmazlık, özellikle nakliye maliyeti hesabına yönelik analiz yönteminin farklılığından kaynaklanmaktadır. İdarenin ihale dokümanında açık şekilde belirttiği nakliye analiz formülünden sapılarak, başvuru sahibince farklı ve daha düşük maliyet ortaya koyan bir kamu rayici esas alınmıştır. Bu durum, teklife dayanak yapılan hesaplamanın idarenin öngördüğü çerçevenin dışına çıkmasına neden olmuş ve idare, açıklamayı uygun bulmamıştır.
İhale sürecinde tartışılan temel husus, aşırı düşük teklif açıklamasının, dokümanda belirlenmiş olan analiz formatına uygun şekilde yapılmamasıdır. İdarece belirlenmiş nakliye birim fiyatı hesap formülüne göre nakliye maliyeti 13,87 TL/m³ iken, başvuru sahibi kendi sunduğu formüle göre bu değeri 10,26 TL/m³ olarak hesaplamıştır. Aradaki fark, maliyetin gerçekçi sunulup sunulmadığı konusunu gündeme getirmiştir. İdarenin tanımladığı formül ve analiz yöntemi, ihale dokümanının ayrılmaz bir parçası olduğundan, isteklilerin bu yapıya bağlı kalması beklenmiştir.
Bu vakada esaslı unsur kavramı, açıklamanın sunulma biçimi ve formatında ortaya çıkmıştır. Nakliye maliyetinin nasıl analiz edileceği, sadece sayısal bir fark değil, aynı zamanda teklifin değerlendirilme yöntemini etkileyen temel bir unsur olarak değerlendirilmiştir. Dokümana aykırı şekilde farklı formül kullanılması, yalnızca şekli bir eksiklik değil; teklifin kabul edilebilirliği açısından belirleyici nitelikte görülen esaslı bir sapma olarak değerlendirilmiştir. Bu kapsamda, farklı ve idarece öngörülmeyen yöntemle yapılan açıklamanın ihale sürecinin şeffaflığına zarar verdiği kanaati oluşmuştur.
Vakada pilot ortağın iş deneyimi gibi teklif sahibinin yeterlik unsurlarına ilişkin değerlendirmeye gidilmemiştir. Uyuşmazlık tamamen aşırı düşük teklif açıklamalarının içeriğine ve formatına ilişkin olup, teknik yeterlik veya ortaklık yapısının uygunluğu gibi konular analiz dışında bırakılmıştır. Bu nedenle iş deneyimi özelinde bir değerlendirme bulunmamaktadır.
Kamu İhale Kurulu, başvuru sahibinin iddiasını değerlendirirken ihale dokümanında yer alan analiz yönteminin belirleyici olduğunu vurgulamış ve bu formülün hatalı olduğu yönündeki savunmayı yerinde görmemiştir. Kurul, tekliflerin eşit ve nesnel şekilde değerlendirilebilmesi için önceden belirlenmiş formatlara sadık kalınmasının zorunlu olduğu kanaatiyle açıklamanın uygun bulunmamasını isabetli bularak başvuruyu reddetmiştir. Buna göre, kesinleşmiş doküman hükümlerine aykırı olarak yapılan her türlü açıklamanın, isterse kamu rayicinden alınsın, ihale dışı bırakma sonucunu doğurabileceği açık şekilde ortaya konmuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.