KÜNYE
- Toplantı No: 2023/015
- Gündem No: 35
- Karar Tarihi: 22.02.2023
- Karar No: 2023/UY.II-403
- Başvuru Sahibi: Asmet Yapı Turizm Taah. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri 5. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2022/1194555
- İhale Adı: Çorum Merkez İlçe 1 Kısım Dereleri (Kapaklı, Sıklık Dereleri ve Çorum Barajı Mansabı)
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasında idarenin belirlediği analiz formatına uyulmaması nedeniyle teklifin reddi uygun bulunmuştur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı gerekçesiyle teklifinin reddedilmesine itiraz etmiş, idarenin kullandığı analiz formatına uygun açıklama yapıldığında teklifinin geçerli sayılması talep edilmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, iş kaleminin yapımında kullanılan yapım yönteminin makine gücüne dayalı olarak ekonomik ve teknik açıdan avantajlı olduğunu, idarenin aşırı düşük teklif açıklaması için verdiği analiz formatının kamu kurumlarınca yayımlanan analizlere uygun olduğunu, başvuru sahibinin ise analiz girdilerinde (makine, işçilik, malzeme) değişiklik yaparak idarenin formatına uymadığını tespit etmiştir. Ayrıca, yaklaşık maliyet ve sınır değerin idarenin analizine göre belirlendiği, farklı analiz kullanılması halinde sıralamanın değişeceği değerlendirilmiştir.
İdare Görüşü
İdare, aşırı düşük teklif açıklamasında Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı analizinin esas alındığını, ancak isteklinin DSİ analizini kullanarak farklı ve paçal poz hazırladığını, bunun yaklaşık maliyeti ve sınır değeri değiştireceğini, bu nedenle açıklamanın uygun bulunmadığını belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında idarenin belirlediği analiz formatına neden uyulması gerekir?
Cevap: İdarenin belirlediği analiz formatı, yaklaşık maliyet ve sınır değerin hesaplanmasında ortak ve standart referansların kullanılmasını sağlar. Bu standart formatın dışına çıkılması, farklı girdiler kullanılarak maliyet ve sınır değer hesaplamalarının değişmesine, dolayısıyla tekliflerin karşılaştırılabilirliğinin bozulmasına yol açabilir. Bu nedenle, açıklamanın geçerli sayılabilmesi için idarenin formatına uygunluk genellikle beklenir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında analiz girdilerinin değiştirilmesi durumunda ne gibi hukuki riskler oluşur?
Cevap: Analiz girdilerinin idarenin belirlediği standarttan farklı şekilde değiştirilmesi halinde yaklaşık maliyet ve sınır değer değişebilir, bu da teklif sıralamasını etkileyerek eşitlik ilkesine aykırı durumlara neden olabilir. Sonuç olarak, idare bu tür açıklamaları genellikle reddeder; bu durum itiraz konusu olarak söz konusu olabilir ancak idarenin işlemi çoğunlukla meşru kabul edilir.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklaması için kullanacağı analiz formatını belirleme yetkisi ne ölçüdedir?
Cevap: İdareler kendi ihtiyaçları ve teknik özellikler doğrultusunda aşırı düşük tekliflerin açıklanması için uygun analiz yöntemlerini ve formatını belirleme yetkisine sahiptir. Bu formatlar genellikle kamu kurumlarının yayımladığı standart analizlere dayanır ve ihalede şeffaflık ve eşitlik sağlamak amacıyla uygulanır.
Soru: İhale sürecinde teklifin reddedilmesine yol açan aşırı düşük teklif açıklaması hatalarında en sık karşılaşılan tereddütler nelerdir?
Cevap: En sık tereddütler, idarenin belirlediği analiz formatına uyulmaması, analizde kullanılan maliyet kalemlerinin farklılaştırılması ve yaklaşık maliyetle sınır değerin değiştirilmesidir. Bu hususlarda yapılan hatalar; teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına veya reddine neden olabilir ve uyuşmazlıklara yol açabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasının değerlendirilmesinde idare tarafından belirlenen sınır değerin değiştirilmesi ne gibi sonuçlar doğurabilir?
Cevap: İdarenin belirlediği sınır değerin değiştirilmesi, teklif sıralamasının ve ihalenin sonucunun değişmesine sebep olabilir. Bu yüzden, açıklamanın değerlendirilmesinde sınır değerin sabit kalması beklenir; aksi halde açıklamanın uygunluğu tartışmaya açık hale gelir ve teklif reddedilebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı analizini kullanması teklifinin reddedilmesine nasıl etki etmiştir?
Cevap: Başvuru sahibi idarenin belirlediği DSİ analiz formatı yerine Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı analizini kullandığı için açıklaması uygun bulunmamıştır. Bu durum, yaklaşık maliyet ve sınır değerin değişimine yol açacağından idarenin belirlediği kriterlere aykırıdır ve teklifin reddedilmesi sonucunu doğurmuştur.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklaması için verdiği analiz formatının önemi nedir?
Cevap: İdarenin verdiği analiz formatı, iş kaleminde uygulanacak ekonomik ve teknik yöntemlere uygun analizlere dayanmaktadır ve kamu kurumlarınca yayımlanan standart analizlere uygundur. Bu formatı kullanmak, yaklaşık maliyet ve sınır değerin tutarlılığını sağlar ve değerlendirme sürecinde eşitlik ve objektiflik açısından zorunludur.
Soru: Başvuru sahibinin analizi farklı girdilerle değiştirmesi teklif sıralaması üzerinde nasıl bir etki yaratır?
Cevap: Başvuru sahibinin makine, işçilik ve malzeme gibi analiz girdilerini değiştirmesi yaklaşık maliyeti ve dolayısıyla sınır değeri değiştirmiş, bu da teklifin sıralamasını etkilemiştir. Bu durum, idarenin belirlediği değerlendirme kriterleriyle uyumsuz olduğundan teklifin reddedilmesini gerektirmiştir.
Soru: Kurul bu dosyada idarenin teklifin reddini haklı bulurken hangi somut sebebe dayanmıştır?
Cevap: Kurul, idarenin belirlediği analiz formatına uyulmaması nedeniyle başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığını, kullanılan farklı analizle yaklaşık maliyetin ve sınır değerin değiştiğini, bunun ise teklif sıralamasını etkilediğini tespit ederek idarenin teklif reddi işleminin mevzuata uygun olduğuna karar vermiştir.
Detaylı Analiz
Aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin bu uyuşmazlıkta başvuru sahibi, teklifinin reddine neden olan hususun, idarenin belirlediği analiz formatına uygun açıklama yapmayışı olduğunu ileri sürmektedir. Bu çerçevede, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına dayanak oluşturan temel tartışma, açıklamada Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı analizinin esas alınması ve bu analiz biçiminin, idarenin öngördüğü DSİ analiz formatından farklı içerikler taşımasıdır. Başvuru sahibi ise, kendi açıklamasının teknik anlamda geçerli olduğunu savunarak teklifinin geçersiz sayılmaması gerektiğini öne sürmüştür.
Uyuşmazlığın merkezinde, aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan analiz formatının mahiyeti yer almaktadır. İdare, açıklamaların belirli bir yapım yöntemine ve teknik hesap sistemine uygun şekilde yapılmasını sağlamak amacıyla DSİ’nin yayımladığı analiz formatını esas alırken, başvuru sahibi bu formattan saparak başka bir kamu kurumunun analizini tercih etmiştir. Ancak bu tercih; makine, işçilik ve malzeme girdilerinde değişikliğe yol açmış, bu da analizin temel yapı taşlarının farklılaşmasına neden olmuştur.
Bu tür farklılıklar, açıklamanın esaslı unsurlarına dokunma niteliğindedir. Zira yaklaşık maliyeti hesaplayan sistematik temel analizlerdir ve bu analizlerde yapılacak değişiklikler doğrudan doğruya sınır değerin hesaplanmasını, dolayısıyla ihale sürecindeki tüm tekliflerin birbiriyle karşılaştırılabilirliğini etkiler. Bu bağlamda, başvuru sahibi tarafından kullanılan alternatif analiz sistemi, yalnızca şekli bir farklılık değil, tekliflerin eşit şekilde değerlendirilebilmesini zedeleyen esaslı bir farklılık olarak değerlendirilmiştir.
Kurul’un değerlendirmesinde bu farkın özellikle, yapım yönteminin makine gücüne dayalı ekonomik ve teknik avantajlarını yansıtan idare analizleriyle tutarlılığın sağlanamaması nedeniyle önemli olduğu vurgulanmıştır. Dolayısıyla başvuru sahibinin, idarenin öngördüğü teknik sistematiğe bağlı kalmayarak kendi yöntemine göre paçal pozlar hazırlaması, tek başına bir yetkinlik göstergesi olarak kabul edilmemiş, ihale dokümanı uyumsuzluğu olarak değerlendirilmiştir.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu mevzuata ve ihalelerde teknik açıklık–eşitlik ilkelerine uygun biçimde, idarenin aşırı düşük teklif açıklaması çerçevesinde verdiği analiz formatına uyulmayarak yapılan açıklamanın geçerli sayılamayacağına hükmetmiştir. Bu doğrultuda, başvuru sahibinin teklifinin reddi yönündeki idari işlem yerinde bulunmuş ve yapılan itirazen şikayet başvurusu reddedilmiştir. Bu karar, kamu ihale süreçlerinde açıklamaların yalnızca içerik olarak değil, biçim ve kaynak olarak da idarece belirlenen yönteme uygunluk taşıması gerektiğini teyit etmektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.