KÜNYE
- Toplantı No: 2022/045
- Gündem No: 17
- Karar Tarihi: 28.09.2022
- Karar No: 2022/UY.I-1156
- Başvuru Sahibi: Arhat Enerji A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı
- İKN: 2020/235331
- İhale Adı: Kahramanmaraş Karakuz Barajı Sulaması İnşaatı
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasında idarece belirlenen nakliye mesafesinin altında mesafe kullanılması nedeniyle teklif mevzuata aykırı bulunarak reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği ve ihale dokümanına aykırı olduğunu, özellikle nakliye mesafelerinin düşürülerek ve analiz girdilerinin mevzuata uygun şekilde açıklanmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması, idarece gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazısı ve ekindeki analiz formatlarına uygun olarak hazırlanmıştır ancak KRS-İBY/001 ve KRS-İBY/002 poz numaralı iş kalemlerinin nakliye mesafesi idarece 50 km olarak belirlenmişken, isteklinin açıklamasında 25 km mesafe esas alınmıştır. Kamu İhale Genel Tebliği ve ihale dokümanı kapsamında, aşırı düşük teklif açıklamalarında idarece belirlenen mesafelerin kullanılması zorunludur. İdarece verilen mesafenin dışında mesafe kullanılarak açıklama yapılması mevzuata aykırıdır. Bu tespit, işin yapım amacı ve teknik içeriği olan nakliye mesafesinin yaklaşık maliyet içindeki ağırlığı dikkate alınarak yapılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında idarece belirlenen teknik ve mali parametrelerin değiştirilmesi kabul edilir mi?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamasında, ihale dokümanında ve idarenin gönderdiği açıklama formatlarında belirlenen teknik ve mali parametrelerin aynen kullanılması beklenir. Bu parametrelerin değiştirilmesi, özellikle işin teknik içeriğine ve yaklaşık maliyete etki eden unsurlarda farklılık yaratıyorsa, açıklamanın mevzuata aykırı bulunmasına yol açabilir. Dolayısıyla idarece belirlenen parametreler esas alınmadan yapılan açıklamalar sıklıkla reddedilir.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklamasında verdiği talimatlarda belirtilen değerlerin altında veya üstünde veri kullanılması ne gibi sonuçlar doğurur?
Cevap: İdarece aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılacak değerler (örneğin nakliye mesafesi, iş kalemleri miktarı vb.) belirlenmişse, bu değerlerin altında veya üstünde farklı veriler kullanılması açıklamanın reddine sebep olabilir. Çünkü bu durum teklifin maliyet analizinde yanıltıcı sonuçlar doğurarak ihale sürecinin şeffaflığını ve eşit rekabet koşullarını zedeler.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında yapılan teknik parametre değişiklikleri ihale sonucunu nasıl etkileyebilir?
Cevap: Teknik parametrelerde yapılan değişiklikler, yaklaşık maliyet yapısını ve teklifin gerçekçiliğini doğrudan etkiler. İdarece belirlenen teknik parametrelerin dışına çıkılması durumunda, teklifin aşırı düşük olduğu kabul edilerek elenmesi veya reddedilmesi söz konusu olabilir. Bu tür vurgular, ihale sürecinin mevzuata uygun yürütülmesi için önemlidir.
Soru: İdarece belirlenen parametrelerdeki değişikliklerin bilimsel ve teknik gerekçeleri nasıl değerlendirilmelidir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamasında idarece belirlenen parametrelerin değiştirilmesine yalnızca objektif olarak dayanak gösterilen bilimsel veya teknik gerekçelerle izin verilebilir. Ancak bu gerekçeler ihale dokümanı ve Kamu İhale Genel Tebliği kapsamındaki açıklama formatlarıyla uyumlu olmalı, aksi takdirde açıklama kabul edilmez. İdarece belirlenen değerler genellikle işin niteliğine uygun olarak belirlenmiş detaylı analizler sonucunda ortaya çıkmaktadır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında idarenin gönderdiği format ve talimatların bağlayıcılığı nedir?
Cevap: İdare tarafından verilen aşırı düşük teklif açıklama formatları ve talimatlar, teklif sahiplerinin yapacakları açıklamalarda uyacakları zorunlu çerçeveyi oluşturur. Bu formatlar haricinde farklı hesap veya veri kullanımı, açıklamanın mevzuata uygun kabul edilmemesine yol açar. Bu nedenle isteklilerin söz konusu formatlara eksiksiz ve tam uyum göstermesi gerekmektedir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında idarece belirlenen nakliye mesafesinden daha düşük mesafe kullanmasının ihale sonucu üzerindeki etkisi nedir?
Cevap: İdarece belirlenen nakliye mesafesinden daha düşük mesafe esas alınarak yapılan aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata aykırıdır ve bu nedenle isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmamıştır. Sonuç olarak, isteklinin teklifi reddedilmiş ve ihale işlemlerinin yeniden gerçekleştirilmesine karar verilmiştir.
Soru: İdarece belirlenen nakliye mesafesi neden aşırı düşük teklif açıklamasında esas alınmak zorundadır?
Cevap: Nakliye mesafesi, işin yapım amacı ve teknik içeriği kapsamında yaklaşık maliyet içinde önemli bir ağırlığa sahip olduğundan, idarece belirlenen mesafenin aşırı düşük teklif açıklamasında esas alınması zorunludur. Farklı mesafe kullanılması teklifin ekonomik gerçekliğini ve maliyet analizini bozacağı için kabul edilmemiştir.
Soru: İhale dokümanı ve Kamu İhale Genel Tebliği kapsamında aşırı düşük teklif açıklamasında nakliye mesafesi konusunda ne tür bir uyum aranmaktadır?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklaması idarece gönderilen formatlara uygun olarak hazırlanmalı ve özellikle nakliye mesafesi açısından ihale dokümanında ve Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirlenen mesafeler aynen kullanılmalıdır. Buna uyulmaması durumunda açıklama mevzuata aykırı sayılmıştır.
Soru: Bu vaka kapsamında aşırı düşük teklif açıklamalarında nakliye mesafesi farklı gösterildiğinde ne tür bir işlem yapılmıştır?
Cevap: Nakliye mesafesinin idarece belirlenenin altında gösterilmesi nedeniyle yapılan aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmamış, dolayısıyla isteklinin teklifi reddedilmiş ve ihale işlemlerinin mevzuata uygun yeniden yapılmasına karar verilmiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye ilişkin uyuşmazlık, üzerinde ihale kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında idarece belirlenen nakliye mesafesine uymaması nedeniyle ortaya çıkmıştır. İdare, ihale sürecinde belirli iş kalemleri için maliyet analizinde esas alınacak taşıma mesafesini açıkça 50 kilometre olarak belirlemiştir. Ancak istekli, aşırı düşük teklif açıklamasını hazırlarken bu mesafeyi 25 kilometre olarak kullanmış, maliyet hesabını buna göre şekillendirmiştir. Başvuru sahibi bu durumu, hem ihale dokümanına hem de Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırılık olarak değerlendirmiş ve sunulan açıklamanın geçerliliğinin sorgulanmasını talep etmiştir.
Uyuşmazlığın merkezindeki tartışma, işin teknik uygulamasına ve maliyet yapısına doğrudan etki eden nakliye mesafesinin esas alınıp alınmadığı üzerine kuruludur. Aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece gönderilen format ve talimatlara uygun biçimde hazırlanması gerektiği dikkate alındığında, mesafe gibi önemli bir girdinin değiştirilmesi açıklamaların teknik doğruluğuna ve ekonomik geçerliliğine zarar vermektedir. Anılan vakada da, açıklamada kullanılan mesafenin değiştirildiği, bu değişikliğin navlun maliyeti üzerinden hesaplamaları etkileyerek teklifin bütünlüğünü bozduğu görülmüştür.
Nakliye mesafesi, sadece sayısal bir veri değil, ihale konusu işin ifa şartlarına doğrudan bağlı bir teknik parametre olarak değerlendirilmiştir. Bu bağlamda Kurul, mesafe unsurunun işin esaslı bir unsuru olduğuna dikkat çekmiş; idarece belirlenen değerlerin keyfi olarak değiştirilemeyeceğini vurgulamıştır. Yapım işlerinde sıklıkla rastlanan bu tür parametreler, yalnızca maliyeti değil, teknik yeterliliği ve işin gerçekleştirme yöntemini de doğrudan etkilediğinden, bunlara yapılacak müdahaleler teklifin gerçek maliyetinden uzaklaşmasına yol açmaktadır.
Pilot ortağın iş deneyimiyle ilgili olarak herhangi bir tartışma karar metninde yer almamaktadır. Değerlendirme, doğrudan aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan teknik ve mali parametreler üzerindeki uyumsuzluğa odaklanmıştır. Dolayısıyla, iş deneyimi belgeleri veya ortaklık yapısına ilişkin değerlendirme bu bağlamda belirleyici olmamış, yalnızca açıklamanın içeriğindeki uygunluk üzerinden hüküm kurulmuştur.
Kamu İhale Kurulu, değerlendirmesinde açıklamalarda kullanılan mesafenin idarece belirlenen değerin altında olmasını mevzuata açıkça aykırı bulmuş ve bu nedenle söz konusu isteklinin teklifinin reddine karar vermiştir. Kurulun bu yaklaşımı, özellikle aşırı düşük teklif açıklamalarında belirlenen teknik kriterlerin bağlayıcı nitelikte olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, ihale işlemlerinin mevzuata uygun şekilde yeniden gerçekleştirilmesi yönünde karar alınmış, mesafe gibi teknik parametrelerde sapma yapılmasının ihale sonucunu doğrudan etkileyebileceği açık biçimde teyit edilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.