KÜNYE
- Toplantı No: 2023/030
- Gündem No: 27
- Karar Tarihi: 24.05.2023
- Karar No: 2023/UY.II-793
- Başvuru Sahibi: Kırtur Turizm İnşaat Taahhüt Elekt. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2022/1185770
- İhale Adı: Çayırhan Tüneli ve Bağlantı Yolları Elektrik, Elektronik, Mekanik Ve Çeşitli Kontrol Sistemlerinin Yapılması İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasında vekaletname sunulmaması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygundur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğunu, teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının haksız olduğunu, yaklaşık maliyette hata olduğunu ve ihalenin iptal edilmesi gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, 4734 sayılı Kanun’un 37 ve 38. maddeleri ile Kamu İhale Genel Tebliği hükümleri uyarınca, aşırı düşük teklif açıklaması istenen isteklilerin yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri belgelerden EKAP veya diğer resmi kaynaklardan sorgulanamayanların tevsik edici belgeleri sunmaları gerektiğini, sunulmaması halinde tekliflerin değerlendirme dışı bırakılacağını belirtmiştir. Başvuru sahibinin vekaletnameyi sunmaması, teklifinin mevzuata uygun değerlendirilmesini engellemiştir. Ayrıca, yaklaşık maliyet ihale tarihinde açıklanmış olup, bu tarihten itibaren şikayet süresi başlamıştır. Başvuru sahibinin yaklaşık maliyete ilişkin iddialarını süresi içinde yapmadığı tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklaması isteyen idareler, isteklilerden EKAP’ta sorgulanamayan belgeleri hangi şekilde talep etmelidir ve bu belgeleri sunmayan istekliler için ne gibi sonuçlar doğar?
Cevap: İdareler, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında EKAP üzerinden doğrulanamayan belgeleri (örneğin vekaletname gibi) fiziki veya elektronik ortamda açıkça talep etmelidir. Bu belgelerin sunulmaması halinde, isteklinin açıklaması tamamlanmamış sayılır ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması söz konusu olur. Bu uygulama, ihale sürecinin şeffaf ve belgelenebilir şekilde yürütülmesi amacıyla yaygın olarak benimsenmiştir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklaması sırasında beyan edilen yeterlik belgeleri EKAP üzerinden doğrulanamıyorsa, isteklinin bu belgeleri nasıl desteklemesi gerekir?
Cevap: İstekli, EKAP’ta doğrulanamayan yeterlik belgelerini resmi veya noter tasdikli suretlerini veya aslını idareye sunmalıdır. İdarece bu belgeler fiziki veya sistem üzerinden istenebilir. Belgelerin sunulmaması halinde, açıklamanın eksik sayılması nedeniyle teklif değerlendirme dışı bırakılabilir. Bu durum, idarenin idari işleyişini sağlayabilmesi için önemlidir.
Soru: Teklifin değerlendirme dışı bırakılması yönündeki kararlarda, aşırı düşük teklif açıklaması için istenen belgelerin eksik sunulması nasıl etkili olur?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklaması için gerekli belgelerin eksik sunulması, teklifin mevzuata uygun değerlendirilmesini engellediğinden, idare ve kurul tarafından teklifin ihale dışı bırakılması olağan bir sonuçtur. Bu nedenle, istekliler açıklama aşamasında istenen belgelerin tam ve zamanında sunulmasına azami dikkat etmelidir.
Soru: Yaklaşık maliyetle ilgili itirazların yapılabileceği süre ve bu sürenin geçirilmesi durumunda uygulanacak işlem nedir?
Cevap: Yaklaşık maliyet ihale tarihinden önce veya ihale tarihinde ilan edilmekte olup, bu tarihten itibaren şikayet ve itiraz süreleri başlamaktadır. İtirazların bu yasal süreler içinde yapılmaması halinde, idare veya kurul itirazları dikkate almamakta ve başvuruları süresizlik gerekçesiyle reddetmektedir. Bu sürelerin geçirilmesi, hak kaybına yol açabilir.
Soru: İhale iptaline ilişkin talepler değerlendirilirken hangi durumların varlığı aranır ve açıklama belgelerindeki eksiklik iptal sebebi sayılır mı?
Cevap: İhale iptali, mevzuata aykırılık, usulsüzlük veya ekonomik açıdan telafisi mümkün olmayan durumların varlığında gündeme gelir. Aşırı düşük teklif açıklaması sırasında belge sunmama, teklifin değerlendirme dışı kalmasına neden olur ancak tek başına ihale iptali gerektirmeyebilir. İhale iptal talepleri için daha somut hukuki veya teknik usulsüzlüklerin bulunması beklenir. Bu nedenle belge sunmama durumu sıklıkla iptal sebebi olmaktan çok teklifin elenmesine yol açar.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettiği ancak EKAP üzerinden sorgulanamayan vekaletnameyi sunmaması teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasını haklı kılar mı?
Cevap: Evet, aşırı düşük teklif açıklamasında EKAP üzerinden doğrulanamayan vekaletnamenin fiziki olarak sunulmaması halinde teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygundur. Bu somut vakada başvuru sahibi vekaletnameyi sunmadığı için teklifinin değerlendirilmesi mümkün olmamıştır.
Soru: Başvuru sahibinin yaklaşık maliyete ilişkin itirazlarının dikkate alınmamasının nedeni nedir?
Cevap: Yaklaşık maliyet ihale tarihinde ilan edilmiş ve bu tarihten itibaren kanuni itiraz süresi başlamıştır. Başvuru sahibi yaklaşık maliyete ilişkin iddialarını süresi içinde yapmadığı için bu talepler yönünden başvurusu reddedilmiştir.
Soru: Vekaletname sunmamanın aşırı düşük teklif açıklaması kapsamındaki hukuki sonucu nedir?
Cevap: Vekaletnamenin sunulmaması aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun şekilde gerçekleştirilmediğini gösterdiğinden, teklif değerlendirme dışı bırakılır. Bu vakada da başvuru sahibinin belgesini sunmaması nedeniyle teklif değerlendirme dışı kalmıştır.
Soru: İhalenin iptali talebinin reddedilmesinin gerekçesi nedir?
Cevap: İhalenin iptali, teklifin değerlendirme dışı bırakılması gibi usule aykırılık veya hukuka aykırı durumlara dayandırılır. Bu vakada aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata uygun şekilde yapılmamış ve yaklaşık maliyetle ilgili itirazlar süresi içinde yapılmamıştır. Dolayısıyla iptal gerektiren bir durum bulunmamaktadır ve talep reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
Aşırı düşük teklif açıklaması sürecinde ortaya çıkan uyuşmazlık, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen ancak sistem üzerinden doğrulanamayan bir vekaletnamenin fiziksel olarak sunulmamasına ilişkindir. Başvuru sahibi, teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının haksız olduğunu savunarak yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığını ve ihalenin bu sebeple iptal edilmesi gerektiğini öne sürmüştür. Kurul ise uyuşmazlığı değerlendirirken öncelikle açıklama kapsamında sunulması gereken belgelerin durumunu ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının dayanağını incelemiştir.
İhale sürecindeki tartışma, özellikle EKAP üzerinden teyit edilemeyen bir belgenin - vekaletnamenin - açıklama aşamasında sunulup sunulmadığına odaklanmıştır. Başvuru sahibinin, yeterlik bilgileri tablosunda vekaletnameye ilişkin beyanını yapmasına karşın bu belgenin ekte sunulmaması, teklifin değerlendirilmesini fiilen imkânsız hale getirmiştir. Mevzuat, EKAP üzerinden otomatik olarak doğrulanamayan belgelerin tevsik edici şekilde fiziken sunulmasını gerekli kıldığından, bu eksiklik açıklamaların yeterli görülmemesine neden olmuştur.
Bu vakada esaslı unsur kavramı, tamamlanmamış bir belge sunumunun ihale sürecine etkisi bağlamında değerlendirilmiştir. Vekaletname, aşırı düşük teklif açıklaması sürecinde sunulan belgelerin geçerliliğini ve yetkili kişilerin beyanını hukuken temellendiren bir unsur niteliğindedir. Bu yönüyle, varlığı açıklamayı geçerli kılmak için temel bir gereklilik olduğundan, eksikliği sadece şekli bir hata olarak görülmemiş, doğrudan teklifin değerlendirilmesini engelleyen esaslı bir eksiklik olarak kabul edilmiştir.
İlgili kararda pilot ortağın iş deneyimi veya yeterlik yönünden bir değerlendirme yapılmamıştır. Tartışma, teklifin açıklama aşamasında sunulması gereken belgeler kapsamında şekillendiğinden, pilot ortağın şahsına veya onun sunmuş olduğu deneyim belgelerine yönelik bir yeterlik incelemesi dosya kapsamında yer almamıştır. Burada belge eksikliği nedeniyle teklif esastan değil, şeklen değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Kamu İhale Kurulu, kararında aşırı düşük teklif açıklaması sürecinin mevzuata uygun yürütülmesi için gerekli belgelerin zamanında ve eksiksiz sunulmasının önemine vurgu yapmış, başvuru sahibinin vekaletnameyi sunmaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka uygun olduğunu belirtmiştir. Ayrıca, yaklaşık maliyete ilişkin iddia, süresinde yapılmadığından usul yönünden reddedilmiştir. Sonuç olarak Kurul, hem süreçsel hem de içerik bakımından başvuruya itibar etmeyerek başvuruyu reddetmiş, ihale iptali talebine de gerekçe bulunmadığına hükmetmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.