KÜNYE
- Toplantı No: 2023/036
- Gündem No: 19
- Karar Tarihi: 10.07.2023
- Karar No: 2023/UY.II-963
- Başvuru Sahibi: Dalmızrak İnşaat Nakliye İş Makinaları Taşımacılık Sosyal Hizmetler Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Serdar Osman Çankırı İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Erdemli Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü
- İKN: 2023/76977
- İhale Adı: Erdemli Belediyesi 2023 Yılı 2 Grup 1.Kısım Sıcak ve 2. Kısım Sathi Kaplama Asfalt Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmaması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının ihale dokümanı ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine uygun olmadığını, açıklamada kullanılan analizlerin ve belgelerin eksik ve hatalı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan analiz girdilerinden özellikle ‘Asfalt Emülsiyonu’ ve ‘Bitüm (160/220)’ girdilerine ilişkin sunulan proforma faturanın meslek mensubu onayı ve imzası bulunmasına rağmen, ilgili Tebliğ maddesinde öngörülen beyan ifadesinin yer almadığını ve gerekli tutanakların sunulmadığını tespit etmiştir. Bu durum, açıklamanın mevzuata uygun şekilde sunulmadığını göstermektedir. Ayrıca, açıklamada kullanılan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı birim fiyat ve rayiçlerinin kullanılması ve diğer analizlerin ihale dokümanına uygunluğu da değerlendirilmiştir. Kurul, teklifin yaklaşık maliyet içindeki önemli kalemler kapsamında değerlendirilen analiz girdilerinin dayanak belgeleri olmadan açıklanmasının teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektirdiğini belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan belgelerde aranan “beyan” ifadesinin önemi nedir ve eksikliği ne tür hukuki sonuçlar doğurabilir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan belgelerde, ilgili Tebliğ ve ihale dokümanlarında öngörülen beyanların yer alması istenir. Bu beyan, belge içeriğinin gerçekliğine ilişkin açıklama veya onay mahiyetindedir. Beyanın olmaması halinde, söz konusu belgeler yeterli dayanak olarak kabul edilmez. Bu durum, açıklamanın mevzuata uygun yapılmadığı anlamına gelebilir ve teklifin değerlendirme dışında bırakılmasına sebep olabilir.
Soru: Proforma faturalar aşırı düşük teklif açıklamasında hangi şartları sağlamalıdır ki belge olarak kabul edilebilsin?
Cevap: Proforma faturalar, sadece belge veya imza taşıması değil; aynı zamanda Tebliğde tanımlanan beyan ifadelerini içermeli ve gerektiğinde meslek mensubu onayı ile birlikte sunulmalıdır. Bunların eksikliği halinde dayanak belge olarak kabul edilmeyebilir; özellikle önemli maliyet kalemlerine ilişkin olduğunda bu durum teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif analizlerinde kullanılan devlet kurumları tarafından yayımlanan birim fiyat ve rayiçler ne ölçüde dayanak olarak değerlendirilebilir?
Cevap: Kamu kurumları tarafından yayımlanan birim fiyat veya rayiçler, ihale dokümanına uygun şekilde kullanıldığı sürece aşırı düşük teklif açıklamasında genellikle geçerli ve yeterli dayanak kabul edilir. Ancak bu fiyatların kullanımı tek başına yeterli olmayabilir; teklif sahibinin diğer analiz girdilerinin dayanağını da mevzuata uygun şekilde sunması gerekir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarındaki belge eksikliğinin teklif değerlendirmesine etkisi nedir?
Cevap: Önemli maliyet kalemlerine ilişkin belgelerin mevzuata uygun şekilde sunulmaması ya da talep edilen beyanların içermemesi durumunda, ihale komisyonları veya Kurullar açıklamayı yetersiz sayabilir. Bu da söz konusu teklifin, rekabet ve şeffaflık ilkeleri gereğince değerlendirme dışı bırakılmasına neden olabilir.
Soru: İhale sürecinde aşırı düşük teklif açıklamasının yetersiz bulunması halinde idarenin işlem yapma zorunluluğu nedir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun şekilde sunulmaması sonucunda teklifin değerlendirme dışı bırakılması zorunludur. İdare veya Kurul bu durumda, ihale konusu kısmın mevzuata uygun olarak yeniden değerlendirilmesi veya ihale işleminin yeniden sonuçlandırılması için düzeltici işlem yapmak durumundadır; aksi halde hukuki itirazlara ve iptal riskine yol açabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan ‘Asfalt Emülsiyonu’ ve ‘Bitüm (160/220)’ girdilerine ilişkin proforma faturaların neden mevzuata uygun bulunmadığı tespit edilmiştir?
Cevap: Proforma faturalar meslek mensubu onayı ve imzası içerse de, Tebliğ’de aranan beyan ifadesini taşımamakta ve gerekli tutanaklar ibraz edilmemektedir. Bu eksiklikler, faturaların mevzuatta öngörülen yeterli dayanak belgesi kabul edilmemesine neden olmuştur.
Soru: Kurul, teklifin aşırı düşük açıklamasının hangi yönü nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını kararlaştırmıştır?
Cevap: Kurul, aşırı düşük teklif açıklamasında analiz girdilerinin, özellikle önemli maliyet kalemlerinin dayanağı olan belgelerin mevzuata uygun şekilde sunulmamasını tespit etmiş, bu nedenle açıklamanın yeterli bulunmayarak teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına karar vermiştir.
Soru: Teklif sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı birim fiyat ve rayiçleri mevzuata uygun bulunmuş mudur?
Cevap: Evet, Kurul tarafından hem kullanılan Bakanlık birim fiyatları hem de diğer analizlerin ihale dokümanına uygunluğu kabul edilmiştir; sorun esasen belgelerin sunuluş biçimi ve eksikliklerindedir.
Soru: İhalenin ilgili kısmının nasıl sonuçlandırılması gerektiği konusunda Kurul nasıl bir karar vermiştir?
Cevap: Kurul, aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı sunulması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması sonucunda, ihalenin ilgili kısmının mevzuata uygun yeniden sonuçlandırılması için düzeltici işlem yapılmasına karar vermiştir.
Detaylı Analiz
Aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin bu uyuşmazlıkta, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açan temel sorun, teklif sahibi tarafından bazı önemli analiz girdilerine ilişkin dayanak belgelerin mevzuata uygun şekilde sunulmamasıdır. Şikâyet, teklifin özellikle asfalt emülsiyonu ve bitüm girdilerine dair açıklamalarının eksik ve hatalı olduğu yönünde yapılmış; Kurul incelemesinde de bu girdiler özelinde sunulan belgelerin şekli ve içeriği yönünden mevzuatla uyumlu olmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, açıklamanın geçerliliği üzerinde doğrudan etkili olmuş ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması sonucunu doğurmuştur.
İnceleme konusu ihale sürecinde, işin yapım maliyetinde ağırlığı bulunan asfalt emülsiyonu ile bitüm (160/220) girdilerine dair proforma faturalar sunulmuş; ancak bu belgelerde mevzuatın açıkça öngördüğü nitelikler bulunmamaktadır. Her ne kadar sunulan faturalar meslek mensubu onayı ve imzası taşısa da, Tebliğ’de aranan özel beyan ifadesi yer almamış ve bu faturaların düzenlenmesine ilişkin tutanaklar dosya kapsamında bulunmamıştır. Bu eksiklikler, açıklamanın salt belge sunulmuş olmasıyla yeterli sayılmaması gerektiğini, belge içeriğinin de usule uygun olmasının zorunlu olduğunu ortaya koymaktadır.
Kurul kararı, bu vakada esaslı unsur niteliğindeki analiz girdilerinin, özellikle önemli maliyet kalemlerinden olan asfalt emülsiyonu ve bitüm için yapılan açıklamaların yetersizliğine dayanmaktadır. Analizlerde kullanılan birim fiyatların kamu kurumunca yayımlanmış olması olumlu değerlendirildiyse de, bu unsurların haricinde kalan ve ihalenin mali yapısını önemli ölçüde etkileyen girdilere dair dokümantasyonun yetersizliği, açıklamanın bütününün geçerliliğine gölge düşürmüştür. Bu açıdan, yalnızca miktar veya içerik değil; belgenin mevzuata uygun şekilde sunulma şekli de değerlendirmede belirleyici olmuştur.
İş ortaklığı kapsamında teklif veren isteklinin pilot ortağına ait iş deneyimi ya da mesleki yeterliliğine dair herhangi özel bir değerlendirme veya ihtilaf yer almasa da, bu ortağın açıklamada kullandığı belgeler üzerinden yapılan tespitte, sunum şekline ilişkin hatalar teklifin tamamı bakımından geçerlilik sorununa neden olmuştur. Bu durum ayrıca, ortaklık yapısındaki tüm unsurların sadece kendi katkılarına değil, sundukları açıklamaların içeriğine ve sunuş biçimine de dikkat etmesi gerektiğini göstermektedir.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu’nun yaklaşımı belgelendirme yükümlülüğünün biçimsel unsurlarını da titizlikle değerlendirmek yönünde olmuş ve özellikle önemli maliyet kalemlerine ilişkin eksik veya hatalı sunulmuş belgelerin, teklifin tümünü etkileyen bir eksiklik oluşturduğuna hükmedilmiştir. Kurul, bu gerekçeyle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına ve ihalenin ilgili kısmının yeniden sonuçlandırılması yönünde düzeltici işlem tesis edilmesine karar vermiş; böylece, ihale sürecinde açıklık ve eşit muamele ilkelerinin korunması amaçlanmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.