KÜNYE
- Toplantı No: 2022/056
- Gündem No: 24
- Karar Tarihi: 30.11.2022
- Karar No: 2022/UY.I-1494
- Başvuru Sahibi: Çepaş Gal. Dem. Çel. Mad. İnş. Nak. Tic. ve San. A.Ş
- İhaleyi Yapan İdare: Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2022/938292
- İhale Adı: Ankara İli Mücavir Alan Sınırları İçerisinde Çelik Oto Korkuluk Yapım İşi
Özet
İdarece belirlenen aşırı düşük teklif analiz formatının mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında istenilen iş kalemi analizinin hatalı belirlendiğini, Karayolları Genel Müdürlüğü analizlerinin esas alınması gerektiğini ve analiz formatının ihale dokümanında yer almamasının teklif hazırlanmasını engellediğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İdarece, aşırı düşük teklif açıklaması istenilen iş kaleminin yaklaşık maliyeti Karayolları Genel Müdürlüğü’nün ilgili iş kalemi esas alınarak tespit edilmiş, analiz girdileri ve miktarları uyumlu bulunmuştur. Ayrıca, analiz formatının ihale dokümanında yer almaması ihale mevzuatına aykırı değildir çünkü analiz formatları aşırı düşük teklif açıklaması istenmesine ilişkin yazı ekinde de verilebilir. Başvuru sahibinin ihale dokümanına yönelik itirazının ise süresinde yapılmadığı tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklaması istenirken, idarenin analiz formatını ihale dokümanlarında vermemesi teklif sahiplerinin teklif hazırlamasını engeller mi?
Cevap: İdareler aşırı düşük teklif açıklaması için analiz formatunu ihale dokümanı içinde vermek zorunda olmayabilir; format, ihale dokümanı ekinde veya aşırı düşük teklif açıklaması talep edilen aşamada yazı ile gönderilebilir. Bu durum, teklif sahiplerinin bilgilenmesini ve teklif hazırlamasını genellikle engellemez. Ancak, analiz formatının teklif hazırlık aşamasında erişilebilir olmaması halinde tekliflerin sağlıklı hazırlanması etkilenebilir; somut olaya göre değerlendirme gerekir.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif analizinde kullandığı format, sektör genelinde veya yerleşik standartlarda farklılık gösterdiğinde bu durum teklif sahipleri için nasıl değerlendirilir?
Cevap: İdarenin yaklaşık maliyet ve iş kalemleri esas alınarak hazırladığı analiz formatının, yerel ya da sektörel standartlardan veya başka kamu kurumlarının formatlarından farklı olması doğrudan tekliflerin geçersiz sayılması veya itiraz nedeni olmaz. Önemli olan analiz girdilerinin ve miktarlarının yaklaşık maliyetle uyumlu ve tutarlı olmasıdır. Format farklılığı, yalnızca teklif hazırlamada karmaşıklığa neden olabilir, ancak hukuki açıdan mutlaka usulsüzlük teşkil etmez.
Soru: İhale dokümanına ilişkin itirazlar hangi durumda değerlendirilir ve süresi geçirilirse ne olur?
Cevap: İhale dokümanına yönelik itirazların, mevzuatta belirlenen süreler içinde yapılması zorunludur. Süre geçtikten sonra yapılan itirazlar, süreç işletilse bile idare veya ihale kurulları tarafından genellikle kabul edilmez. Bu yüzden ilgililerin, ihale dokümanlarını dikkatle inceleyip, tespit ettikleri eksiklik veya hataları süresi içinde bildirmeleri gerekir; aksi takdirde hak kaybına uğrayabilirler.
Soru: Yaklaşık maliyet belirlenirken kullanılan iş kalemlerinin başka kurumlarca hazırlanan standart analiz formatlarıyla uyumlu olması zorunlu mudur?
Cevap: Yaklaşık maliyetin belirlenmesinde, idarenin kendi standartlarına veya ilgili bakanlık/genel müdürlük standartlarına dayanması mümkündür. Başka kurumların formatları esas alınabilir ancak bu tek zorunluluk değildir. Önemli olan maliyet analizinin dayanaklarının, iş kalemlerinin ve girdilerin belgelenebilir ve tutarlı olmasıdır. Farklı formatların kullanılması, hukuki açıdan kabul edilebilir kabul edilmeyecek anlamına gelmez.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklaması istenirken idare, analiz formatını değiştirip farklı yöntemler uygulayabilir mi? Bu durumda istekliler nasıl bilgilendirilmelidir?
Cevap: İdare, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında analiz yöntemini veya formatını değiştirebilir; bu teknik bir tercihtir. Ancak, isteklilerin bu değişiklikten haberdar olmaları için analiz formatlarının veya açıklama gereklerinin idari koşullar veya yazılı eklerle duyurulması gerekir. Böylece teklif sahipleri açıklama hazırlarken hangi kriterlerin dikkate alınacağını bilir. İhalesi öncesinde şeffaf bilgilendirme teklif hazırlığını kolaylaştırır ve itiraz riskini azaltır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklaması için istenen analiz formatının ihale dokümanında yer almaması nedeniyle teklif hazırlamanın engellendiğini iddia etmiştir. Bu iddia neden reddedilmiştir?
Cevap: İdare, aşırı düşük teklif açıklaması için analiz formatını ihale dokümanında vermemiş, ancak yazı ekinde sunmuştur. Kurul, analiz formatının ihale dokümanında yer almamasının mevzuata aykırı olmadığını, dolayısıyla başvuru sahibinin teklif hazırlamada engelle karşılaşmadığını tespit etmiştir.
Soru: Başvuru sahibi, kullanılan analiz formatının Karayolları Genel Müdürlüğü’nün formatından farklı olduğunu ileri sürmüştür. Bu iddia nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kurul, aşırı düşük teklif analiz formatının yaklaşık maliyetin Karayolları Genel Müdürlüğü iş kalemi esas alınarak hazırlandığını ve analiz girdileri ile miktarlarının uyumlu olduğunu belirlemiştir. Dolayısıyla farklılık iddiası yerinde bulunmamıştır.
Soru: Başvuru sahibinin ihale dokümanına yönelik itirazının reddedilme sebebi nedir?
Cevap: İtirazen şikayet başvurusuna konu itiraz, ihale dokümanına ilişkin olmasına rağmen süresinde yapılmadığı tespit edilmiştir. Mevzuat gereği bu tür itirazlar zamanında yapılmadığında dikkate alınamayacağından, itirazın reddi uygun görülmüştür.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunda gündeme getirdiği uyuşmazlık, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında istenen analiz formatının ihale dokümanında yer almamasının, sağlıklı teklif hazırlanmasını engellediği iddiasına dayanmaktadır. Ayrıca açıklama istenilen kaleme ilişkin analiz formatının Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından kullanılan formattan farklı olduğu ve dolayısıyla standardın dışına çıkıldığı öne sürülmüştür. Bu çerçevede başvuru sahibi, analiz formatının hem şekil hem de içerik bakımından mevzuata uygun hazırlanmadığını savunarak ihale işlemlerinin iptalini talep etmiştir.
İhtilafın merkezinde, ihale sürecinde belirli bir iş kaleminin analiz formatının dokümanlarda yer almayıp yalnızca sonradan aşırı düşük teklif açıklaması davetine ekli olarak verilmesinin teklif sahiplerine hazırlık sürecinde belirsizlik yarattığı iddiası bulunmaktadır. Ancak Kurul değerlendirmesinde, teklif sahiplerine iş kalemine ilişkin analiz formatının açıklama talep yazısı ekinde sunulduğu ve bu uygulamanın mevcut düzenlemeler çerçevesinde hukuka aykırılık teşkil etmediği değerlendirilmiştir. Bu nedenle, başvuru sahibinin analiz formatının eksikliği nedeniyle teklif hazırlayamadığı yönündeki ileri sürülen durumun ispatlanamadığı sonucuna varılmıştır.
Vaka bağlamında değerlendirilen bir diğer husus, idarece kullanılan analiz formatının, genel olarak Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından kullanılan formatla birebir örtüşmemesine dair itirazdır. Kurul, burada esas olanın şekli benzerlik değil, analiz girdileri ile miktarlarının yaklaşık maliyete dayalı olarak tutarlılık göstermesidir şeklinde bir değerlendirme yapmıştır. Yapılan incelemede, idarenin ilgili iş kalemini Karayolları’nın tanımladığı kaleme atıfla belirlediği, kullanılan analiz ve girdilerin buna uygun olarak düzenlendiği tespit edilmiştir. Dolayısıyla farklı format iddiası dosya kapsamında anlamlı bir teknik ayrışma içermediği için yerinde bulunmamıştır.
Uyuşmazlık konusu iş kalemiyle ilgili analiz formatının pilot ortağın deneyimi veya teknik yeterliliğiyle doğrudan bir bağlantısı olmamakla beraber, teklif açıklamasına konu üretim veya yapım süreciyle alakalı teknik unsurların idari belgeler üzerinden değerlendirilmesi bağlamında ele alındığında, Kurulun yaklaşımında analiz içeriği ile işin niteliği arasındaki orantının sağlandığı ve açıklamanın esaslı unsur taşıdığı hususunda tereddüt edilmediği görülmektedir. Bu çerçevede, pilot ortak veya diğer ortakların somut açıklama sorumluluğu bulunmamakta; tartışma, belge formatı ve bilgilendirme yükümlülüğü düzeyinde kalmaktadır.
Sonuç itibarıyla Kamu İhale Kurulu, analiz formatının açıklama talebi kapsamında verilmesinin usule uygun olduğu, Karayolları Genel Müdürlüğüyle birebir format uyumu aranmasının zorunlu görülmediği ve başvuru sahibinin dokümana yönelik bu itirazını süresinde yapmadığı tespitlerine dayalı olarak itirazen şikâyetin reddine karar vermiştir. Kurulun yaklaşımı, hem ihale süreci içindeki bilgilendirme araçlarının kullanımını kapsamlı biçimde değerlendirmiş hem de analiz formatına ilişkin şekli farklılıkları esas almayarak teklif hazırlama hakkını zedeleyecek açık bir eksiklik bulunmadığı sonucuna ulaşmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.