KÜNYE
- Toplantı No: 2022/038
- Gündem No: 6
- Karar Tarihi: 10.08.2022
- Karar No: 2022/UY.II-933
- Başvuru Sahibi: Öz Er-Ka İnş. Turz. Elekt. Taah. Tic.ve San. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı
- İKN: 2022/404559
- İhale Adı: Ankara İli, İmrahor Vadisi 1 Etap Millet Bahçesi ve Millet Bahçesine Ait Sosyal Donatılar İnşaatları İle Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İkmal İşi
Özet
İhalenin iptaline itirazen şikayet başvurusu yapılmaması nedeniyle başvurunun görev yönünden reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak kabul edilmemesine itiraz ederek ihalenin iptal işleminin mevzuata aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dosyası incelemesinde, iptal kararı öncesinde idareye herhangi bir şikayet başvurusu yapılmadığı ve başvuru sahibinin teklifinin idarece geçerli teklif olarak değerlendirildiği tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kanun ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ hükümleri uyarınca, ihalenin iptaline ilişkin işlemler ancak şikayet ve itirazen şikayet üzerine Kuruma konu edilebilir; doğrudan itirazen şikayet başvurusunda bulunulmamışsa Kurumun inceleme yetkisi yoktur.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhalenin iptaline ilişkin kararlar hakkında doğrudan itirazen şikayet başvurusunda bulunulmaksızın yapılan başvurular hangi nedenle reddedilir?
Cevap: İhalenin iptaline ilişkin kararlara karşı öncelikle idareye şikayet veya itirazen şikayet yoluna başvurulması gerekir. Doğrudan Kuruma itirazen şikayet yapılmadığında, Kurumun inceleme yetkisi doğmaz ve başvuru görev yönünden reddedilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmaması nedeniyle teklifin geçersiz sayılması durumunda, bu hususa itiraz için nasıl bir başvuru yolu izlenmelidir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmaması sonucu teklif geçersiz sayılmışsa, itirazlar öncelikle ihale sürecinde idareye şikayet başvurusu yoluyla iletilmelidir. İdare kararı sonrasında itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. Doğrudan Kuruma başvuru yapılması halinde inceleme yapılmayabilir.
Soru: İdare, ihaleyi iptal etmeden önce bazı teklifleri geçerli kabul etmişse, bu durum iptal kararına karşı nasıl bir sonuç doğurabilir?
Cevap: İdarenin iptal öncesinde bazı teklifleri geçerli kabul etmiş olması, iptal kararına karşı idareye şikayet başvurusunun yapılmış olması gerektiğini gösterir. Bu başvuru yapılmadan doğrudan Kuruma itirazen şikayet yapılması halinde Kurum inceleme yapmaktan kaçınabilir ve başvuru görev yönünden reddedilebilir.
Soru: İhalenin iptaline ilişkin işlem hakkında şikayet ve itirazen şikayet süreci tamamlanmadan Kuruma yapılan başvuru, nasıl değerlendirilir?
Cevap: İhalenin iptaline dair şikayet veya itirazen şikayet süreci tamamlanmadan doğrudan Kuruma başvuru yapılırsa, Kurumun görev yetkisi doğmamış olur ve böyle bir başvuru görev yönünden reddedilir.
Soru: İptal kararının mevzuata uygunluğuna ilişkin itirazlarda başvurunun kapsamı nasıl belirlenir?
Cevap: İptal kararının mevzuata aykırılığına yönelik itirazlarda Kuruma yapılacak başvurular, iptal kararından önce idareye yapılmış usulüne uygun şikayet veya itirazen şikayet başvurularını takip eden aşamada olmalıdır. Doğrudan Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurularında, bu ön şartlar yoksa inceleme yetkisi bulunmayabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin, ihalenin iptaline karşı doğrudan itirazen şikayet başvurusunda bulunmaması Kurumun görevini nasıl etkiler?
Cevap: Başvuru sahibinin ihalenin iptaline ilişkin doğrudan itirazen şikayet başvurusunda bulunmaması nedeniyle, Kurumun o işlemi inceleme yetkisi bulunmamaktadır. Bu durumda Kurum, görev yönünden başvuruyu reddetmek zorundadır.
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak kabul edilmemesine yaptığı itiraz, ihalenin iptaline yönelik şikayet başvurusuyla doğrudan ilişkilendirilebilir mi?
Cevap: Hayır, başvuru sahibinin bu itirazı ihalenin iptaline yönelik bir itirazen şikayet başvurusu kapsamında değerlendirilmemiştir çünkü iptal kararından önce idareye herhangi bir şikayet veya itirazen şikayet başvurusu yapılmamıştır. Dolayısıyla bu itiraz, doğrudan iptal kararına yönelik yasal başvuru hakkı sağlamamıştır.
Soru: İhale dosyası incelemesinde, idarece başvuru sahibinin teklifinin geçerli teklif olarak değerlendirildiğinin tespit edilmesi başvurunun sonucunu nasıl etkiler?
Cevap: İdarenin başvuru sahibinin teklifini iptal öncesinde geçerli teklif olarak kabul etmiş olması, başvuru sahibinin ihalenin iptaline karşı öncesinde idareye şikayet başvurusunda bulunmadığını gösterir. Bu nedenle başvuru, iptal işlemine yönelik usulüne uygun itirazen şikayet sürecine tabi olmadığından, Kurum tarafından görev yönünden reddedilmiştir.
Soru: Bu vakada başvurunun iptal işlemi değil başka bir işlem yönünden olduğu tespit edilirse Kurum nasıl bir karar verir?
Cevap: Başvurunun ihalenin iptaline yönelik olmadığı, yani iptal kararına karşı olması gereken şikayet veya itirazen şikayet başvurusunun yapılmadığı anlaşılırsa, Kurumun iptal işlemi hakkında inceleme yapma görevi bulunmayacağından başvuru görev yönünden reddedilir.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu olayda, bir ihalenin sonuçlandırılma süreci idarenin kararıyla durdurulmuş; ihalenin iptal edilmesine sebep olarak, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan isteklinin teklifinin geçerli sayılmaması durumu gösterilmiştir. Başvuru sahibi bu durumda düzenin uygun işlemediğini ileri sürmüş, özellikle tekliflerin değerlendirilme biçimi nedeniyle ihalenin iptal edilmesinin hukuka aykırı olduğunu iddia etmiştir. Ancak asıl uyuşmazlık, başvuru sahibinin bu iptal kararına karşı uygun şikayet sürecini işletmeden Kuruma doğrudan başvurup başvuramayacağı üzerine şekillenmiştir.
Vakada tartışılan meseleler arasında yer alan aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesi ve bu değerlendirme sonucunda teklifin geçerli ya da geçersiz sayılması, ihale sürecinde önemli bir teknik ve hukuki çatışma alanıdır. Ancak bu durumda teklifin geçersizliği üzerinden yapılan itirazdan ziyade, ilgili değerlendirme sonucu verilen iptal kararının kendisi esas alınarak Kuruma başvurulmuştur. Bu noktada ihalenin tümüne yönelik alınan iptal kararının bağımsız ve müstakil bir işlem olduğu göz önünde bulundurularak, bu karara yönelik itirazın izlenmesi gereken prosedür çerçevesinde değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır.
İhalenin iptali gibi ihale sonucunu kökten etkileyen işlemler, içerdikleri sonuçlar itibariyle “esaslı işlem” mahiyetindedir. Bu nitelikleri nedeniyle sadece içeriğiyle değil, başvuru yolları bakımından da titizlikle ele alınmaları gerekir. İptal kararına karşı yapılacak başvurularda hem sürecin hem de mercii seçiminin doğru olması, konunun esasının incelenmesini mümkün kılar. Bu durumda başvuru sahibi, esaslı bir işlem olan iptal kararına karşı doğrudan itirazen şikayet başvurusunda bulunmadığı gibi, idareye şikayet yolunu da işletmemiştir. Bu nedenle başvurunun şeklen iptal kararına ilişkin görünse de, usul bakımından bu işlemle doğrudan ilişkilendirilebilecek nitelikte bir başvuru sayılmamıştır.
Ayrıca yapılan dosya incelemesinde, idarenin iptalden önce başvuru sahibinin teklifini geçerli teklif olarak değerlendirdiği görülmüştür. Bu husus, başvuru sahibinin kendi teklifi yönünden herhangi bir zarar iddiası ortaya koymadığını gösterdiğinden, başvurunun ilgililik ve aktif dava ehliyeti açısından da zayıf kaldığı değerlendirilebilir. Zira başvuru sahibinin asıl itirazı, başka bir isteklinin teklifinin geçerli sayılmaması üzerinden yapılmış olsa da, bu iddia doğrudan iptal kararının yasal çerçevesini sorgulayan bir itirazen şikayet başvurusuna dönüşmeden, Kuruma arz edilmiştir. Bu durumda, usule uygun bir başvuru süreci izlenmediği sonucuna varılmıştır.
Kamu İhale Kurulu, mevzuat gereği yalnızca usulüne uygun yapılmış başvuruları inceleme yetkisine sahiptir. Kurum, ihalenin iptaline yönelik bağımsız bir başvuru yapılmadığını; dolayısıyla kararın esasını değerlendirme görevinin doğmadığını belirleyerek, başvuruyu görev yönünden reddetmiştir. Sonuç itibariyle, şikayetin içeriği ne kadar yerinde olursa olsun, doğru usul izlenmediği sürece Kurumun işlem hakkında değerlendirme yapma imkanı oluşmamaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.