KÜNYE
- Toplantı No: 2022/035
- Gündem No: 36
- Karar Tarihi: 07.07.2022
- Karar No: 2022/UY.I-811
- Başvuru Sahibi: Sade Grup İnşaat A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2021/349002
- İhale Adı: Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü 21(Ödemiş) ve 25(Uşak) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım ve Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun bulunması nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi gerektiğini, açıklamaların mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1 maddesi kapsamında üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile yapıldığını, satış tutarı tespit tutanaklarının usulüne uygun olduğunu ve teklif edilen fiyatların ilgili tutanaklarda tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının %80’inin altında olmadığını tespit etmiştir. Ayrıca, iş makineleri için yapılan açıklamaların resmi rayiç bulunmayan iş makinelerinde üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine dayandığını ve Tebliğ’de öngörülen hesaplama yöntemlerine uygun olduğunu belirlemiştir. İdari şartname ve mevzuata uygun olarak teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgelerin sunulduğu, geçici teminatın standart forma uygun ve yeterli olduğu, iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olduğu ve ekonomik-mali yeterlik kriterlerinin sağlandığı tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif durumunda hangi tür belgelerle teklifin makul olduğu kanıtlanabilir?
Cevap: Teklif bedelinin aşırı düşük olduğu durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, satış tutarı tespit tutanakları gibi dış kaynaklı belgelerle teklifin piyasa koşullarına uygunluğu gösterilebilir. Ayrıca resmi rayiç bulunmayan durumlarda, benzer yöntemlerle alınan fiyat teklifleri de dayanak olarak sunulabilir. Bu belgelerin usulüne uygun hazırlanması ve teklif bedelinin bu belgelerle tutarlı olması önemlidir.
Soru: İş makineleri gibi resmi rayiçi olmayan unsurlar için aşırı düşük teklif açıklaması nasıl yapılmalıdır?
Cevap: İş makineleri gibi resmi rayiçi bulunmayan unsurlarda, aşırı düşük teklif açıklamaları üçüncü taraflardan alınan piyasa rayiçlerini gösteren fiyat teklifleri üzerinden yapılmalıdır. Bu fiyat tekliflerinin geçerliliği ve Tebliğ’de belirlenen hesaplama yöntemlerine uygun olması gerekir. Resmi rayiç olmaması, açıklamanın yapılmasını engellemez ancak dayanağın güvenilir ve mevzuata uygun olması gerekir.
Soru: İdari şartnamede yeterlik belgelerine dair belirlenen şartlar aşırı düşük teklif değerlendirmesinde nasıl etki yapar?
Cevap: İsteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilebilirliğinde, idari şartname ve mevzuatla uyumlu şekilde sunulan yeterlik belgelerinin bulunması önemli bir unsurdur. Geçici teminat, iş deneyim belgesi ve ekonomik-mali yeterlik belgelerinde eksiklik ya da uygun olmama durumu teklifin değerlendirilmesini olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle, yeterlik belgeleri hem format hem içerik açısından şartlara uygun olmalıdır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında yapılan belgelerin usulüne uygunluğu nasıl değerlendirilir?
Cevap: Belgelerin usulüne uygunluğunun değerlendirilmesinde en azından ilgili Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine uygun olarak düzenlenmiş olmaları aranır. Örneğin, satış tutarı tespit tutanaklarında fiyatlar net şekilde belirtilmeli, fiyatların ağırlıklı ortalaması ve sınır değerlerle kıyaslanması açıkça yapılmalıdır. Belgelerde şekil veya içerik eksikliği varsa, açıklamalar zayıf kabul edilip teklifin reddine yol açabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde Kurul veya idare hangi ölçütlere dikkat eder?
Cevap: Değerlendirmede, aşırı düşük teklif açıklamalarının dayandığı belgelerin gerçekçi ve mevzuata uygun olması, teklif edilen fiyatların bu belgelerle tutarlılığı, yeterlik belgelerinin eksiksiz ve şartnameye uygunluğu, geçici teminatın uygunluğu gibi ölçütler göz önüne alınır. Bu unsurların tümünün birlikte uygun bulunması halinde açıklamalar kabul edilir ve teklif elenmez. Eksiklik veya mevzuata aykırılık tespit edilirse teklif elenebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun bulunmasının temel dayanağı nedir?
Cevap: Kurul, aşırı düşük teklif açıklamalarının üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine dayanması, satış tutarı tespit tutanaklarının usulüne uygun düzenlenmiş olması ve teklif edilen fiyatların bu tutanaklarda tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmaması nedeniyle mevzuata uygun olduğunu belirlemiştir.
Soru: İş makineleri ile ilgili aşırı düşük teklif açıklamaları neden mevzuata aykırı görülmemiştir?
Cevap: İş makineleri için yapılan açıklamaların resmi rayiç bulunmayan makinelerde üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine dayanması ve bu açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nde öngörülen hesaplama yöntemlerine uygun yapılması nedeniyle bu açıklamalar mevzuata aykırı bulunmamıştır.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin yeterlik ve diğer belgelerine yönelik Kurulun tespiti nedir?
Cevap: Kurul, isteklinin İdari Şartname ve mevzuata uygun olarak teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeleri usulüne uygun olarak sunduğunu, geçici teminatın standart forma uygun ve yeterli olduğunu, iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olduğunu ve ekonomik-mali yeterlik kriterlerinin sağlandığını tespit etmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi yönündeki talebi neden kabul edilmemiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin talebi, aşırı düşük teklif açıklamalarının ilgili mevzuat ve Tebliğ hükümlerine uygun yapılmadığı iddiasına dayansa da, Kurul yapılan incelemede açıklamaların usulüne uygun ve yeterli kanıtlara dayandığını, yanı sıra yeterlik ve diğer teklif unsurlarının tam olduğunu belirleyerek itirazen şikayet başvurusunu reddetmiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye ilişkin uyuşmazlık, üzerinde ihale bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olup olmadığı noktasında toplanmıştır. Başvuru sahibi, söz konusu açıklamaların dayanaklarının yetersiz ve geçersiz olduğunu ileri sürerek, açıklamaların reddi gerektiğini iddia etmiş; bu yöndeki değerlendirme talepleriyle itirazen şikayet yoluna başvurmuştur. Uyuşmazlığın merkezinde, teklif fiyatlarının piyasa gerçekliğini yansıtır nitelikte olup olmadığı ve bu durumu destekleyen belgelerin uygunluğunun bulunup bulunmadığı yer almaktadır.
Açıklamalarda özellikle üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine ve satış tutarı tespit tutanaklarına dayalı belgeler kullanılmıştır. Kurul, bu belgelerin şekli ve içeriği itibarıyla Tebliğ hükümlerinde öngörülen yöntemle hazırlandığını ve satış tutarı tespitlerine konu fiyatların teklif edilen bedelleri doğrulayacak düzeyde olduğunu değerlendirmiştir. Özellikle fiyatların, tutanaklarda yer verilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının %80’inin altına düşmemesi, açıklamaların makuliyetini destekleyen unsur olarak görülmüştür. İş makineleri kalemi açısından da, resmi rayiç bulunmayan kalemlerde makul fiyat tespitinin üçüncü kişilerden alınan verilerle yapılabileceği kabul edilmiştir.
Karar kapsamında değerlendirilen açıklamaların tamamında, esaslı unsur yönünden bir eksiklik tespit edilmemiştir. Kurul, sunulan belgelerin şekli geçerliliği, piyasada uzman ve yetkili kişilerden alınmış olması ile sınır değerlerle uyumlu fiyatların kanıtlanabilirliğini birlikte dikkate almıştır. Bu çerçevede, açıklama belgelerinin yalnızca varlığı değil, içerik bakımından da Tebliğ’de aranan anlamlılığa sahip olması önem kazanmıştır. Belgelerin yalnızca şeklen düzenlenmiş olması yeterli görülmemekte; içerik açısından da açıklanan fiyat unsurunu makul kılacak nitelikte olması aranmıştır.
İhalede iş deneyimi açısından bir anlaşmazlık ileri sürülmemiş olmakla birlikte Kurul, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olduğunu ayrıca tespit etmiştir. Bu tespit, aşırı düşük teklif açıklamalarının geçerliliği bakımından dolaylı bir öneme sahiptir. Zira, yeterlik belgelerinin uygunluğu tek başına açıklamanın doğruluğunu göstermese de, teklifin bütünsel olarak şartnameye uygunluğunu teyit etmekte ve sunulan açıklamaların ciddiyetini desteklemektedir.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, yapılan incelemede aşırı düşük teklif açıklamalarının tarafsız şekilde değerlendirildiğini ve mevzuata uygun yapıldığını belirlemiştir. Sunulan belgelerin gerek içerik gerek şekil bakımından uygun olduğu, geçici teminatın şartlara uygun düzenlendiği, iş deneyimi ve yeterlik belgelerinde bir eksiklik bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır. Bu değerlendirmeler doğrultusunda başvuru sahibinin iddiaları yerinde görülmemiş ve başvuru reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.