KÜNYE
- Toplantı No: 2022/058
- Gündem No: 43
- Karar Tarihi: 13.12.2022
- Karar No: 2022/UY.II-1574
- Başvuru Sahibi: Selahattin Can SARI
- İhaleyi Yapan İdare: Gölcük Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü
- İKN: 2022/755813
- İhale Adı: Soğuk Yol Çizgi Boyası İle Yol Çizgilerinin Çizilmesi (Makine İle)
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun bulunması nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının analiz formatına, birim fiyat tariflerine, yapım şartlarına ve teknik şartnameye uygun olmadığını, işçilik fiyatlarının asgari ücretin altında olduğunu, meslek mensubu tarafından düzenlenmesi gereken tutanakların eksik olduğunu ve vergi beyanname döneminde yeterli alım ve satış yapılmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale konusu işin tek iş kaleminden oluştuğunu ve açıklama istenilen iş kaleminde düzenlenen analizlerin idare tarafından gönderilen analiz formatına, birim fiyat tariflerine, yapım şartlarına ve teknik şartnameye uygun olduğunu; analiz fiyat tutarının teklif fiyatının üzerinde olmadığını; işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmadığını (28,76 TL); meslek mensubu tarafından düzenlenen satış tutarı tespit tutanağının usulüne uygun olduğunu; tutanakta teklif edilen birim fiyatların ilgili ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını; fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alındığını; vergi beyanname döneminde gerekli alım ve satışların yapıldığını tespit etmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru 1: Aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik ücretlerinin ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin altında olup olmadığı nasıl değerlendirilir?
Cevap: İşçilik fiyatlarının mevzuata uygunluğu incelenirken, teklif edilen işçilik bedellerinin ihale tarihindeki yürürlükteki saatlik veya günlük asgari ücretin altında olmaması esas alınır. Eğer açıklamada teklif edilen işçilik fiyatları asgari ücretin altındaysa, açıklama yeterli bulunmayabilir. Ancak işçilik fiyatları asgari ücret ve mevzuata uygun şekilde belirlenmişse, bu yönüyle herhangi bir eksiklik veya mevzuata aykırılık sözü edilmez.
Soru 2: Aşırı düşük teklif açıklamalarında meslek mensubu tarafından düzenlenmesi gereken tutanakların kapsamı ve usulüne uygunluğu nasıl kontrol edilir?
Cevap: Meslek mensubu veya yetkili kişi tarafından hazırlanan aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin tutanakların konusu ve içeriği, ihale dokümanlarıyla belirlenen usul ve esaslara uygunluk açısından incelenir. Tutanakta; teklif edilen birim fiyatların piyasa fiyatlarının belirli bir oranının (%80 gibi) altında olmaması ve verilerin güncelliği gibi kriterler aranır. Eksik veya usulüne uygun olmayan tutanaklar, açıklamanın reddine neden olabilir.
Soru 3: Teklif sahibinden aşırı düşük teklif açıklaması istenirken analiz formatı ve birim fiyat tariflerine uyum nasıl sağlanır ve neden önemlidir?
Cevap: İdare tarafından verilen analiz formatları ve birim fiyat tarifleri aşırı düşük teklif açıklamalarının somut ve teknik dayanağını oluşturur. Açıklamalar, bu formatlara ve tariflere uygun düzenlenmelidir. Uygunluk, teklif fiyatlarının hesaplamalarında şeffaflık ve teknik mevzuata uygunluk sağlar. Format ve tariflere uyulmaması, açıklamanın reddine, dolayısıyla teklifin elenmesine yol açabilir.
Soru 4: Aşırı düşük teklif açıklamalarında vergi beyanname dönemi içinde yeterli alım ve satış yapılmasının önemi nedir?
Cevap: Teklif sahibinin mali durumunu ve piyasa faaliyetlerini göstermek amacıyla, vergi beyanname kapsamındaki alım-satış işlemlerinin yeterliliği önem taşır. Yeterli alım ve satış yapılmaması durumunda, fiyatların gerçekçi olmadığı ve piyasa verilerinin güvenilir olmadığı değerlendirilebilir. Bu durumda açıklama eksik veya yanıltıcı kabul edilerek teklif uygun bulunmayabilir.
Soru 5: Aşırı düşük teklif açıklamalarının teknik şartname ve yapım şartlarına uygunluğu nasıl tespit edilir?
Cevap: Açıklamaların teknik şartname ve yapım şartlarına uygunluğu, teklif edilen işin türü ve kapsamına göre düzenlenen analiz ve fiyatlandırma tablolarının bu dokümanlardaki tanımlarla ve özelliklerle uyumuyla ölçülür. Uygunluk sağlanmazsa, teklifin dayanaksız olduğu veya eksik bilgi sunduğu değerlendirilerek geçersiz sayılabilir. Uygunluk sağlandığında ise açıklamalar geçerli kabul edilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru 1: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik fiyatlarının asgari ücretin altında olduğu iddiası bu vakada nasıl değerlendirildi?
Cevap: İncelemede, işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücret olan 28,76 TL’nin altında olmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, işçilik fiyatlarının asgari ücretin altında olduğu iddiası yerinde bulunmamıştır.
Soru 2: Başvuru sahibi tarafından iddia edilen meslek mensubu tarafından düzenlenmesi gereken tutanakların eksikliği hususu nasıl sonuçlandırıldı?
Cevap: Yapılan incelemede, meslek mensubu tarafından düzenlenen satış tutarı tespit tutanağının usulüne uygun olarak hazırlandığı ve tutanakta teklif edilen birim fiyatların ilgili ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığı belirlenmiştir. Bu nedenle tutanakların eksik olduğu iddiası kabul edilmemiştir.
Soru 3: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının teknik şartnameye ve ihale dokümanına uygunluğu açısından ne gibi tespitler yapılmıştır?
Cevap: İnceleme sonucunda, açıklamaların idarece gönderilen analiz formatına, birim fiyat tariflerine, yapım şartlarına ve teknik şartnameye uygun olduğu, ayrıca açıklama tutarının teklif fiyatını aşmadığı tespit edilmiştir. Böylece, açıklamalar mevzuata uygun bulunmuştur.
Soru 4: Vergi beyannamesi dönemi içerisinde yeterli alım ve satış yapılmadığı yönündeki iddia bu somut vakada nasıl ele alındı?
Cevap: Kurul, fiyat tekliflerinin uygun alanda faaliyet gösteren piyasadan alınarak toplantıya sunulduğunu ve vergi beyanname döneminde gerekli alım ve satışların yapıldığını tespit etmiştir. Bu nedenle, alım ve satış yetersizliği iddiası reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibi tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunda, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı ileri sürülmüştür. Bu kapsamda, açıklamaların analiz formatına, teknik şartnameye, yapım şartlarına ve birim fiyat tariflerine aykırı olduğu iddia edilmiş; ayrıca işçilik fiyatlarının asgari ücretin altında olduğu, meslek mensubu tutanaklarının eksik düzenlendiği ve vergi beyan döneminde yeterli alım-satış yapılmadığı öne sürülmüştür. Uyuşmazlık, bu iddiaların somut verilerle desteklenip desteklenmediği ve teklif açıklamalarının ihale mevzuatına uygun şekilde yapılıp yapılmadığı üzerinedir.
İnceleme aşamasında özellikle işçilik maliyetleri konusu önem arz etmiştir. Başvuru sahibi teklif edilen işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olduğu iddiasında bulunmuş, ancak yapılan değerlendirmede teklifin saatlik işçilik bedelinin ihale tarihinde yürürlükte olan 28,76 TL’lik asgari ücretin üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla işçilik giderlerinin mevzuata aykırı şekilde düşük gösterildiği yönündeki iddia geçerlilik kazanmamıştır. Ayrıca, analizlerde kullanılan formatın ve tariflerin, idarece gönderilen dokümana uygun biçimde düzenlendiği belirlenmiştir. Teklif açıklamalarının dayanağını oluşturan kalemlerde hesaplama yönteminin ihale dokümanına uygun şekilde yapılması, başvurudaki bu iddiaların da yerinde olmadığını ortaya koymuştur.
Uyuşmazlıkta dikkat çeken bir diğer ayrıntı, meslek mensubu tarafından hazırlanması gereken tutanakların durumu olmuştur. Başvuru sahibinin, söz konusu belgelerin eksik ya da usulsüz olduğu yönündeki görüşü dikkate alınarak yapılan inceleme sonucunda, satış tutarı tespit tutanağının usule uygun olduğu görülmüştür. Bu tutanakta, teklif edilen birim fiyatların, ağırlıklı ortalama piyasa satış tutarının %80’inin altına düşmediği de ortaya konulmuştur. Buna ek olarak, açıklamalara temel alınan fiyat tekliflerinin, teklif edilen işe ilişkin alanda faaliyette bulunan firmalardan alındığı teyit edilmiştir. Bu tespitler, açıklamalar bakımından esaslı unsur kabul edilebilecek belgelerin içerik ve usulen uygunluğunun sağlandığını göstermektedir.
Vergi beyannamesiyle bağlantılı alım ve satış faaliyetleri yönünden yapılan değerlendirmede de iddiaların karşılık bulmadığı görülmüştür. Kurul, gerek sunulan belgeler gerekse fiyat oluşumuna dair diğer destekleyici açıklamalar üzerinden, vergi dönemi içinde yeterli düzeyde ticari faaliyet gerçekleştirildiğini ortaya koymuştur. Bu kapsamda, teklifin piyasa gerçekliğine dayanmadığı yönündeki iddianın da maddi delillerle çürütüldüğü anlaşılmaktadır. Nitekim bu yön, açıklamanın ciddi, gerçekçi ve mevzuata uygun şekilde yapılandırıldığını gösteren bir unsur olarak değerlendirilmiştir.
Sonuç olarak, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları, hem teknik hem mali açıdan ihale dokümanı ve ilgili düzenlemelere uygun bulunmuştur. Kurul, yapılan tespitlerle birlikte açıklamalarda hem yöntemsel uyumu hem de piyasa gerçekliğine dayanma koşulunu teyit etmiştir. Sunulan iddiaların somut belge ve değerlendirmelerle çürütülmesi sonucunda, başvurunun reddine karar verilmiş; ihale sürecinin mevzuata uygun şekilde ilerlediği kabul edilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.