KÜNYE
- Toplantı No: 2022/058
- Gündem No: 43
- Karar Tarihi: 13.12.2022
- Karar No: 2022/UY.II-1574
- Başvuru Sahibi: Selahattin Can SARI
- İhaleyi Yapan İdare: Gölcük Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü
- İKN: 2022/755813
- İhale Adı: Soğuk Yol Çizgi Boyası İle Yol Çizgilerinin Çizilmesi (Makine İle)
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikâyetin reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, yapım şartlarına ve teknik şartnameye uygun olmadığını, işçilik fiyatlarının asgari ücretin altında olduğunu, gerekli tutanakların düzenlenmediğini, vergi beyanname dönemlerinde yeterli alım ve satış yapılmadığını ve fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale konusu işin tek iş kaleminden oluştuğunu, açıklama istenilen iş kaleminde düzenlenen analizlerin ihale dokümanındaki format ve şartlara uygun olduğunu, analiz fiyat tutarının teklif fiyatının üzerinde olmadığını, işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmadığını, fiyat tekliflerine ilişkin meslek mensubu tarafından düzenlenen tutanakların usulüne uygun olduğunu, teklif veren kişinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde teklife konu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım ve satış yaptığını, fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alındığını tespit etmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında sunulan maliyet analizlerinin ihale dokümanındaki format ve şartlara uygunluğunu değerlendirirken hangi kriterler göz önünde bulundurulur?
Cevap: Analizlerin, ihale dokümanında belirtilen format ve birim fiyat tarifleriyle uyumlu olması gerekir. Bu kapsamda, analiz fiyat tutarının teklif fiyatını aşmaması, iş kalemlerinin doğru ve tam şekilde ayrıntılandırılması ve teknik şartnameye uygunluk aranır. Format ve şartların karşılanmaması durumunda açıklamalar yetersiz sayılabilir. Ancak, analizlerin somut olarak dokümana uygun hazırlandığının tespiti durumunda bu iddialar reddedilir.
Soru: İşçilik maliyetlerinin asgari ücretin altında gösterilmesi aşırı düşük teklif gerekçesi olarak hangi koşullarda geçersiz sayılır?
Cevap: İşçilik bedelleri, ihale tarihindeki yürürlükte olan saatlik veya günlük asgari ücretin altında kalıyorsa, açıklamalar bu açıdan eksik veya hatalı kabul edilebilir. Ancak, işçilik fiyatlarının bu sınırın üzerinde olduğu somut olarak belirlenmişse, düşük işçilik maliyeti iddiaları geçersiz sayılır ve teklif uygun bulunabilir.
Soru: İsteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarını desteklemek amacıyla sunduğu alım-satım belgelerinin yeterliliği nasıl tespit edilir?
Cevap: İsteklinin ilgili mal veya hizmetlerin alım ve satımını, teklif dönemi içindeki vergi beyanname dönemlerine göre gerçekleştirdiğinin belgeyle kanıtlanması gerekir. Genellikle, teklife konu mal miktarının belirli bir oranı (örneğin 1/20’si) kadar alım-satım yapılması aranır. Bu koşul sağlanıyorsa, alım-satım yeterli kabul edilir; aksi halde açıklamanın güvenilirliği sorgulanır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında meslek mensubunca düzenlenen tutanakların usulüne uygunluğu neden önemlidir ve nasıl değerlendirilir?
Cevap: Meslek mensubu tarafından hazırlanan tutanaklar, açıklamaların doğruluk ve uygunluğunu teyit eder. Bu tutanakların ihale mevzuatında öngörülen şekil, içerik ve usullere uygun olarak düzenlenmesi gerekir. Eksik ya da usulsüz tutanaklar, açıklamaların reddine neden olabilir. Usulüne uygunluk tespiti halinde ise bu itirazlar geçersiz sayılır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamaları ile ilgili değerlendirmelerde teklifin yalnızca tek iş kaleminden oluşması süreci nasıl etkiler?
Cevap: Tek iş kaleminden oluşan ihalelerde açıklama istenen iş kalemine ilişkin analizlerin tek ve doğru şekilde hazırlanması gerekir, çok iş kalemi varsa her biri için ayrı ayrı değerlendirme yapılır. Tek kalemli işlerde analizlerin ihale dokümanı şartlarına uygunluğu daha kolay tespit edilebilir ve hatalı açıklama ihtimali azalır. Ancak bu durum, detaylı incelenmeyi veya gerekli belgelerin tamlığını ortadan kaldırmaz.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının iş kalemi bazında hazırlanan analizleri ve formatı ihale dokümanına uygun değil iddiası bu vakada nasıl değerlendirildi?
Cevap: Kurul, ihale konusu iş tek iş kaleminden oluştuğu için açıklama istenilen iş kaleminde sunulan analizlerin ihale dokümanındaki format ve şartlara uygun olduğunu tespit etmiştir. Dolayısıyla, bu iddia yerinde bulunmamıştır.
Soru: İşçilik maliyetlerinin asgari ücretin altında olduğu iddiası ne şekilde karşılandı?
Cevap: Kurul, ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretle yapılan karşılaştırmada işçilik fiyatlarının asgari ücretin altında olmadığını belirlemiştir. Bu nedenle işçilik maliyetlerinin mevzuata aykırı şekilde düşük olduğuna dair iddia kabul edilmemiştir.
Soru: İsteklinin vergi beyanname dönemlerinde yeterli miktarda alım ve satış yapmadığına yönelik şikayet kurul tarafından nasıl değerlendirildi?
Cevap: Kurul, teklif verenin son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemlerinde teklife konu mal miktarının en az 1/20’si oranında alım ve satış yaptığını tespit etmiştir. Bu tespit nedeniyle, alım ve satış yapılmadığı iddiası reddedilmiştir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin meslek mensubu tarafından düzenlenen tutanakların usulüne uygunluğu konusunda ne karar verildi?
Cevap: Kurul, fiyat tekliflerine ilişkin meslek mensubu tarafından düzenlenen tutanakların usulüne uygun olduğunu tespit etmiş, tutanakların mevzuata aykırı olduğuna dair şikayeti kabul etmemiştir.
Detaylı Analiz
İhale sürecine ilişkin uyuşmazlık, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata ve ihale dokümanındaki teknik gerekliliklere uygun olup olmadığı yönünde başlatılmıştır. Özellikle açıklamaların analiz formatına uygunluğu, işçilik ücretlerinin yasal sınırların altında kalıp kalmadığı, fiyat tekliflerinin alındığı firmaların ilgili alanda faaliyet gösterip göstermediği ve beyan edilen alım-satım faaliyetlerinin yeterliliği gibi hususlar başvuru sahibi tarafından tartışmaya açılmıştır. Bu çerçevede, teklifin ekonomik bakımdan en avantajlı teklif olup olmadığı ve açıklamaların geçerliliği irdelenmiştir.
Uyuşmazlıkta odak noktası, açıklamaları sunan isteklinin analizlerinin ihale dokümanı ile ne düzeyde örtüştüğüdür. Kurul, ihale konusu işin yalnızca tek bir iş kaleminden oluştuğunu ve bu durumun açıklama sürecini sadeleştirdiğini değerlendirerek, sunulan analizlerin şekil ve içerik bakımından dokümandaki formatla uyumlu olduğunu saptamıştır. Bu nedenle analizlerdeki herhangi bir usul eksikliği ya da format hatasına ilişkin iddialar geçerli sayılmamıştır. Ayrıca analizde yer alan fiyatların, toplam teklif tutarını aşmadığı da dikkate alınmıştır.
Asgari ücretin altında işçilik bedeli teklif edilip edilmediğine ilişkin iddia, bu uyuşmazlıkta önemli bir unsur olarak değerlendirilse de, yapılan karşılaştırmada işçilik fiyatlarının, ihale tarihi itibarıyla yürürlükte olan asgari saatlik ücretin üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla işçilik maliyetlerinin mevzuata aykırı şekilde hesaplandığı yönündeki şikâyet, somut verilerle desteklenmediği için kabul görmemiştir ve Kurul bu yönüyle açıklamayı yeterli bulmuştur.
Vergi dönemi içindeki alım-satım faaliyetlerine yönelik değerlendirmede, isteklinin teklif verdiği mal kalemine ilişkin olarak, son geçici vergi beyanname döneminde teklife konu miktarın en az yirmide biri oranında alım ve satış gerçekleştirdiği belirlenmiştir. Ayrıca fiyat tekliflerinin, ilgili mal veya hizmet alanında faaliyet gösteren gerçek ya da tüzel kişilerden alındığı saptanmıştır. Bu unsurların her biri, teklif sahibinin piyasadaki faaliyet yeterliliğini doğrulayan veriler olarak Kurul tarafından yeterli görülmüştür. Aynı şekilde, meslek mensubu tarafından düzenlenen tutanakların da usulüne uygun şekilde hazırlanmış olması, açıklamaların geçerliliğini destekleyen bir unsur olarak ele alınmıştır.
Sonuç olarak Kurul, açıklamaların bütünüyle ihale dokümanı ve mevzuatla uyumlu olarak sunulduğu, verilen teklifin herhangi bir esaslı eksiklik veya aykırılık içermediği kanaatine varmıştır. Bu kapsamda başvuru sahibinin iddiaları yerinde bulunmamış ve itirazen şikâyet reddedilmiştir. Değerlendirme sürecinde özellikle işin tek kalemden oluşmasının açıklamaların netliğini sağlamada etkili olduğu ve ilgili belgelerin yeterliliğinin Kurul tarafından somut biçimde ortaya konduğu anlaşılmaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.