KÜNYE
- Toplantı No: 2023/006
- Gündem No: 58
- Karar Tarihi: 18.01.2023
- Karar No: 2023/UY.I-164
- Başvuru Sahibi: Nil Yapı Malzemeleri ve İnşaat Ticaret Anonim Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 7. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2022/840248
- İhale Adı: (Terme-Fatsa)Ayr–Akkuş–(Ünye-Niksar)Ayr Yolu Km: 0+000 - 64+100 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı (Bsk) İşleri
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikâyet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının usule, teknik şartnameye ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarını, ihale dokümanında belirtilen analiz formatlarına, birim fiyat tariflerine, teknik şartnameye ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine uygun olarak sunduğunu; açıklamalarda kullanılan doğalgaz (LNG) fiyatlarının ihale tarihleri arasında geçerli olan resmi fiyatlardan yüksek olduğunu; işçilik fiyatlarının asgari ücret seviyesinde belirlendiğini; fiyat tekliflerinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanaklarının mevzuata uygun şekilde düzenlendiğini; nakliye hesaplamalarının idarece verilen formüller ve mesafeler esas alınarak yapıldığını; iş makineleri ve hazır beton üretim tesisine ilişkin açıklamaların mevzuata uygun olduğunu; analizlerde aritmetik hata bulunmadığını; ve açıklamaların yeterli ve uygun olduğunu tespit etmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında teklif bedelini destekleyen belgelerin usulüne uygunluğu nasıl tespit edilir?
Cevap: Teklif bedelini dayandıran belgelerin, ihale dokümanında öngörülen format ve şartlara uygun şekilde düzenlenip düzenlenmediği incelenir. Belgeler resmi nitelikte olmalı, işçilik, malzeme ve hizmetlere ilişkin fiyatlar içeriğe uygun ve tutarlı olmalıdır. Ayrıca, belgelerin tarihi ve kapsamı ihale dönemine uygun olmalı, eksik veya yanıltıcı bilgi içermemelidir. Bu denetim sonucunda belgelerin usule uygun olduğu kabul edilir.
Soru: Teknik şartname ve genel tebliğ hükümlerine uygun açıklama yapılmadığında idare ve istekliler ne tür hatalar yapabilir?
Cevap: Teknik şartnameye ve genel tebliğ hükümlerine uygun olmayan açıklamalar, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına veya itirazen şikâyet süreçlerinde mahkeme ya da Kamu İhale Kurumu kararlarında lehine karar almada zorluklara yol açabilir. Örneğin, belirtildiği halde istenen formatta analiz sunulmaması veya hesaplamaların destekleyici belgelerle tutarsız olması, aşırı düşük teklif gerekçelerinin reddine sebep olabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan birim fiyatların güncelliği ve kaynakları nasıl kontrol edilmelidir?
Cevap: Birim fiyatların, ihale tarihleri arasında geçerli ve resmi kaynaklardan alınan fiyatlarla karşılaştırılması gerekir. Piyasadan alınan fiyatlar belgelendirilebilir olsa da, resmi açıklamalarla uyumu önemlidir. Fiyatların piyasa koşullarına uygun biçimde yüksek veya düşük gösterilmesi, aşırı düşük teklif iddialarının incelenmesinde önemli rol oynar.
Soru: Nakliye ve iş makinesi kullanım maliyetlerine ilişkin açıklamalarda en çok hangi hususlarda tereddüt yaşanır ve bu tereddütler nasıl giderilir?
Cevap: Tereddütler genellikle idarece verilen mesafe ve formüllerle açıklamaların uyumlu olup olmadığı, kullanılan birim fiyatların piyasa fiyatlarına uygunluğu ve hesaplamalardaki tutarlılık üzerine yoğunlaşır. Bu hususlar, ihale dokümanındaki belirlemeler dikkate alınarak, verilen verilerle bire bir uyum denetlenerek giderilir. Eksik bilgi varsa ek açıklama talep edilmesi gerekir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterliliği hangi kriterlere göre değerlendirilir?
Cevap: Yeterlilik; açıklamaların ihale dokümanındaki format ve teknik şartnamelere uygunluğu, kullanılan fiyatların dayanağının resmi ve güncel belgelerle belgelendirilmesi, hesaplamaların tutarlı ve aritmetik hatasız olması ile açıklamaların işin gereklerine cevap vermesine göre yapılır. Açıklamalar somut, teknik ve mali yönlerden tatminkar bulunmazsa yeterli kabul edilmez.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarındaki doğalgaz fiyatlarının uygunluğu nasıl değerlendirildi?
Cevap: Doğalgaz fiyatları, ihale tarihleri arasında geçerli olan resmi fiyatlar dikkate alınarak incelendi ve aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan fiyatların bu resmi fiyatlardan yüksek olduğu tespit edildi. Bu nedenle, kullanılan doğalgaz fiyatlarının mevzuata ve dokümana uygun olduğu kabul edildi.
Soru: İkinci ekonomik açıdan avantajlı teklif sahibinin nakliye hesaplamalarının mevzuata uygunluğu nasıl ortaya kondu?
Cevap: Nakliye hesaplamaları, idarece verilen formüller ve ihale dokümanında yer alan mesafeler esas alınarak yapılmış, dolayısıyla açıklamalar ve hesaplamalar teknik şartname ile uyumlu ve mevzuata uygun bulunmuştur.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin işçilik bedellerine ilişkin açıklamalar neden uygun bulundu?
Cevap: İşçilik fiyatları olarak asgari ücret seviyesi esas alınmış olup, bu fiyatlandırma mevzuat ve şartnamelere uygun kabul edilmiştir. Dolayısıyla işçilik bedelleri yönünden herhangi bir eksiklik ya da uygunsuzluk tespit edilmemiştir.
Soru: Başvuru sahibinin itirazları doğrultusunda yapılan değerlendirmede aşırı düşük teklif açıklamalarına dair hesaplamalarda aritmetik hata tespit edildi mi?
Cevap: Yapılan incelemede aşırı düşük teklif açıklamalarındaki analiz ve hesaplamalarda herhangi bir aritmetik hata yoktur; açıklamalar doğru ve yeterli bulunmuştur. Bu nedenle hesaplamalar yönünden itirazlar reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye ilişkin uyuşmazlık, üzerinde ihale bırakılan isteklinin ve ikinci en avantajlı teklif sahibinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının, ihale dokümanı ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olup olmadığına yöneliktir. Başvuru sahibi, bu isteklilerin sundukları açıklamalarda doğalgaz, işçilik ve nakliye kalemlerine ilişkin öngörülen kural ve teknik gereklerin karşılanmadığını ileri sürmüş; yapılan hesaplamaların eksik, dayanak belgelerin yetersiz olduğu iddiasında bulunmuştur. Bu kapsamda başvuru, sunulan açıklamaların usul, teknik şartname ve genel tebliğ gerekleri bağlamında yeterliliğinin denetlenmesini talep etmiştir.
İhale süreci bakımından önemli olan nokta, aşırı düşük teklif açıklamalarında iş kalemlerine ilişkin maliyet bileşenlerinin, ilgili düzenlemelerde öngörülen analiz formatında açıklanması ve bu açıklamaların teknik şartnamede tanımlanan iş gereklerine cevap verecek şekilde yapılmasıdır. Mevzuata uygunluk değerlendirmesinde özellikle doğalgaz fiyatlarının ihale tarihleri arasındaki resmi fiyatlardan yüksek olduğunun görülmesi, işçilik bedellerinin asgari ücret düzeyinde belirlenmiş olması ve nakliye hesaplamalarının idarenin verdiği formül ile belirtilen mesafelere dayanması gibi hususlar dikkate alınmıştır. Bu veriler, açıklamaların tek tek kalemler bazında ve genel teklif mantığı içinde tutarlılıkla hazırlandığını ortaya koymaktadır.
İncelenen vakada esaslı unsur yönünden yapılan değerlendirme, açıklamaların sadece biçimsel değil, aynı zamanda içeriksel bir yeterliliğe de sahip olup olmadığını irdelemek üzerine kurulmuştur. Özellikle fiyat tekliflerinin dayanağını oluşturan belgelerin ihale dönemiyle uyumlu biçimde düzenlenmiş olması, işin ifasına dair teknik gereksinimlerin karşılandığını göstermek üzere nakliye, işçilik ve enerji giderlerinin tutarlı şekilde hesaplandığının tespiti, esaslı unsurlar yönünden açıklamaların yeterliliğini desteklemiştir. Açıklamalarda kullanılan hesaplama yöntemlerinin teknik şartnameyle birebir uyumlu olması, konuya ilişkin tereddütleri ortadan kaldırmıştır.
Pilot ortağın iş deneyimi bu dosyada tartışma konusu yapılmamış, değerlendirmeler daha çok fiyat açıklamalarına odaklanmıştır. Dolayısıyla bu çerçevede bir yeterlilik veya uygunluk yönüyle pilot ortaktan kaynaklanan bir değerlendirme bulunmamaktadır. Mevcut bilgiler ışığında uyuşmazlık, yalnızca maliyet bileşenlerinin açıklanma biçimi ve bunların belgelerle desteklenip desteklenmediği yönünde şekillenmiştir.
Kurul tarafından yapılan nihai değerlendirmede, sunulan açıklamaların; ihale dokümanındaki analiz formatı, teknik şartnamedeki iş gerekleri ve ilgili mevzuattaki düzenlemelere uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Ortaya konulan hesaplama yöntemlerinin uyumlu, belgelerin düzenlenme şekil ve tarihi itibarıyla usulüne uygun ve fiyatların piyasa gerçekleriyle örtüşen nitelikte olduğu tespit edilmiştir. Aritmetik hata bulunmadığı ve açıklamaların tatminkâr nitelikte olduğu kanaatine varıldığından, başvuru sahibinin itirazları yerinde görülmemiş ve şikâyet başvurusu reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.