KÜNYE
- Toplantı No: 2021/013
- Gündem No: 29
- Karar Tarihi: 31.03.2021
- Karar No: 2021/UY.II-699
- Başvuru Sahibi: Nurşah İnş. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2020/403529
- İhale Adı: Eskişehir - Sarıcakaya - Nallıhan İl Yolu Km: 2+500 - 41+855 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmaması ve tekliflerin reddedilmesi gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, aşırı düşük teklif açıklamalarında sunulan fiyat tekliflerinin ilgili mevzuata ve ihale dokümanına uygun olarak düzenlendiğini, fiyat tekliflerinin dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanaklarının mevzuata uygun olduğunu, fiyat tekliflerinin işin yapılacağı yere yakın faaliyet gösteren firmalardan alındığını, nakliye bedellerinin tekliflere dahil edildiğini, teknik şartnameye uygun malzeme verileceğinin belirtildiğini ve amortisman hesaplarının değil, kamu kurumlarınca yayımlanan rayiçlerin kullanıldığını tespit etmiştir. Ayrıca, yeterlik bilgileri tablolarında beyan edilen belgelerin mevzuata uygun olduğu, iş deneyim belgelerinin ihale konusu işe ve benzer işe uygun olduğu, iş ortaklığının asgari iş deneyim tutarını karşıladığı, tüzel kişiliklerin ortaklık yapılarının ve pay defterlerinin uyumlu olduğu, finansal kiralama sözleşmelerinin ve dekontların usulüne uygun olduğu anlaşılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında işin yapılacağı yerde fiyat alınması zorunluluğu nasıl uygulanmaktadır?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarında, fiyatların değerlendirilmesi bakımından işin yapılacağı yerde veya yakın çevrede faaliyet gösteren firmalardan fiyat alınması tercih edilmektedir. Bu uygulama, maliyet hesaplarının gerçekçi ve piyasa koşullarına uygun olmasını sağlamak için önem taşır. Ancak ihale mevzuatında bu hususun mutlak zorunluluğu net biçimde belirtilmeyebilir; dolayısıyla, idareler ticari gerekçeleri ve somut durumu dikkate alarak alternatif fiyat kaynaklarını da değerlendirebilir.
Soru: Amortisman bedelleri yerine kamu rayiç bedellerinin aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılması mevzuata uygun mudur?
Cevap: Kamu rayiç bedelleri, özellikle amortisman yöntemlerine göre daha güncel ve mevzuat kaynaklı fiyat referansı sağlar. Bu nedenle rayiç bedellerin aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılması genel olarak kabul edilmekte ve geçerli bir yöntem olarak değerlendirilmektedir. Ancak kullanılan rayiç bedellerin güncel ve resmi kaynaklardan alınmış olması önemlidir; aksi halde bu durum açıklamanın geçerliliğini olumsuz etkileyebilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında fiyat tekliflerini destekleyen tutanak ve belgelerin mevzuata uygunluğu hangi kriterlere göre değerlendirilir?
Cevap: Fiyat teklifleri dayanak belgeleri incelenirken; belgelerin resmi ve güncel olması, ihale konusu işin niteliğine uygunluğunun bulunması, belgelerin işin yapılacağı yerdeki piyasa koşullarını yansıtması ve fiyatların açıklayıcı şekilde belirtilmiş olması göz önüne alınır. Eksik veya somut dayanak bulunmayan fiyat teklifleri açıklama olarak kabul edilmeyebilir ve teklifin reddine temel oluşturabilir.
Soru: İş deneyim belgelerinin aşırı düşük teklif değerlendirmesinde rolü nedir ve nelere dikkat edilir?
Cevap: İş deneyim belgeleri, isteklinin benzer işleri yapma kapasitesini ve deneyimini gösterdiği için hem yeterlik değerlendirmesinde hem de aşırı düşük teklif incelemesinde önem taşır. Belgelerin ihale konusu işe uygun, muhatap kurum tarafından düzenlenmiş ve teknik şartnameye uyumlu olması gerekir. Yetersiz veya işletme kapasitesini yansıtmayan belgeler, keşif ve hesaplamaların güvenilirliğini zayıflattığından değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: Finansal kiralama sözleşmelerinin aşırı düşük teklif açıklamalarında teminat veya finansal yeterlik göstergesi olarak kullanılması neden dikkat gerektirir?
Cevap: Finansal kiralama sözleşmeleri ve buna ilişkin dekontların usulüne uygun olması, finansal açıdan yeterlik değerlendirilmesinde güvence sağlar. Ancak sözleşmelerin içerik ve kapsamı, kiralama konusu makine-teçhizatın ihale konusu işe uygunluğunu içermeli ve belge düzenlenme tarihleri, geçerliliğiyle uyumlu olmalıdır. Aksi halde, bu tür belgeler aşırı düşük teklif gerekçesi olarak kabul edilmekten uzak kalabilir veya itiraz konusu olabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan fiyat tekliflerinin dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanaklarının mevzuata uygunluğu nasıl değerlendirildi?
Cevap: Kurul, satış tutarı tespit tutanaklarının mevzuata uygun olduğunu, tekliflerin dayanağını teşkil ettiğini; ayrıca fiyat alımlarının işin yapılacağı yere yakın faaliyet gösteren firmalardan temin edilerek, nakliye bedellerinin tekliflere dahil edilmesiyle gerçekçi ve mevzuata uygun bir hesaplama yapıldığını tespit etmiştir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılacak fiyat hesaplamalarında amortisman hesapları yerine kamu rayiç bedellerinin tercih edilmesinin mevzuata uygunluğu nasıl değerlendirildi?
Cevap: Kurul, aşırı düşük teklif açıklamalarında amortisman hesaplarının değil, kamu kurumlarınca yayımlanan rayiç bedellerinin kullanıldığını ve bunun mevzuata uygun olduğunu kabul etmiştir.
Soru: Yeterlik bilgileri tablolarında beyan edilen belgelerin ve iş deneyim belgelerinin mevzuata uygunluğu nasıl değerlendirildi?
Cevap: Kurul, yeterlik bilgileri tablolarında beyan edilen belgelerin mevzuata uygun olduğunu; iş deneyim belgelerinin ise ihale konusu işe ve benzer işe uygun şekilde düzenlendiğini ve iş ortaklığının asgari iş deneyim tutarını karşıladığını tespit etmiştir.
Soru: Finansal kiralama sözleşmelerinin ve dekontların usulüne uygunluğu hususunda Kurulun değerlendirmesi nedir?
Cevap: Kurul, finansal kiralama sözleşmeleri ile dekontların usulüne uygun olduğunu ve bu hususun aşırı düşük teklif açıklamalarının uygunluğunu olumsuz etkilemediğini belirlemiştir.
Detaylı Analiz
İncelenen uyuşmazlıkta başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığını ileri sürerek, tekliflerin reddedilmesi gerektiğini iddia etmiştir. Uyuşmazlık, açıklamalarda kullanılan fiyat tekliflerinin dayanağı, tekliflerin teknik şartnameye ne derece uyduğu ve hesaplama yöntemlerinin doğruluğu gibi birden çok unsur üzerinden şekillenmiştir. Kurul değerlendirmesinde bu iddiaların her birini ayrı ayrı ele almış ve açıklamaların gerek belgesel gerekse yöntembilimsel açıdan yeterlilik taşıyıp taşımadığını analiz etmiştir.
Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, fiyatlara dayanak oluşturan belgeler arasında satış tutarı tespit tutanakları, rayiç bedeller ve fiyat teklifleri yer almıştır. Kurul, bu belgelerin ihale dokümanı ile tutarlılık arz ettiğini ve satış tutarı tespitlerinin işin yapılacağı yere yakın firmalardan alınmasının piyasaya uygun fiyatların belirlenmesine imkân sağladığını tespit etmiştir. Fiyat tekliflerine nakliye bedellerinin de dâhil edilmesiyle maliyet hesabının kapsamlı yapıldığı değerlendirilmiştir. Bu kapsamda, açıklamalarda işte fiilen karşılaşılacak giderleri karşılayacak düzeyde gerekçelendirme sunulduğu anlaşılmıştır.
İhale sürecinde açıklamaların dayandığı teknik ve mali unsurların esaslı olup olmadığı, Kurul tarafından özel olarak incelenmiştir. Özellikle amortisman hesabı yerine kamu kurumlarınca yayımlanan rayiç bedellerin esas alınması, açıklamaların güncelliği ve doğruluğu açısından olumlu değerlendirilmiştir. Kurul, rayiçlerin kamu kaynağı temelli olması nedeniyle bu verilerin piyasa gerçekliğini yeterli düzeyde yansıttığı kanaatine varmıştır. Böylelikle, maliyet kalemlerinin esaslı unsurlar yönünden eksik veya yanıltıcı bilgi içermediği sonucuna ulaşılmıştır.
İş deneyimi açısından iş ortaklığında asgari yeterliğin sağlanıp sağlanmadığına yönelik yapılan inceleme, pilot ortaktan başlamak üzere belgelerin içeriğine odaklanmıştır. Kurul, yeterlik bilgileri tablolarında sunulan iş deneyim belgelerinin hem ihale konusu işin kapsamına hem de benzer iş tanımına uygun olduğunu tespit etmiştir. Ayrıca, iş ortaklığının toplam kapasitesi değerlendirildiğinde, asgari iş deneyim tutarının karşılandığı sonucuna ulaşılmıştır. Pilot ortağın iş deneyimi bakımından bu yeterliğin sağlanması, ortaklığın teklifinin geçerliliği açısından belirleyici olmuştur.
Sonuç olarak Kurul, yapılan itirazen şikayet başvurusunda dayanak gösterilen iddiaların yerinde olmadığı kanaatine vararak başvuruyu reddetmiştir. Belgelendirme, fiyat hesaplama yöntemi, teknik uygunluk ve ortaklık yapısına dair yapılan çok yönlü değerlendirmeler neticesinde, iddiaların ihale sonucunu sakatlayacak nitelikte olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Kurulun değerlendirmesi, sadece belge varlığına değil, bu belgelerin içeriği ve mevzuata uygun düzenlenip düzenlenmediğine odaklanarak yapılmış; açıklamaların ihale mevzuatına ve şartnameye uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.