KÜNYE
- Toplantı No: 2023/049
- Gündem No: 16
- Karar Tarihi: 04.10.2023
- Karar No: 2023/UY.II-1279
- Başvuru Sahibi: ICC Grup İnşaat A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Barajlar ve Hes Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2023/404580
- İhale Adı: Kepsut Barajı İhalesi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasındaki aritmetik hata ve eksik belge sunumu nedeniyle teklifin reddi uygun bulunmuştur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamalarının reddinin mevzuata aykırı olduğunu, özellikle analizlerdeki yuvarlama ve amortisman hesaplamalarının doğru yapıldığını, sunulan fiyat tekliflerinin ve belgelerin yeterli olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak incelendiğini, analiz girdilerindeki aritmetik hataların ihale komisyonunca re’sen düzeltileceğini, ancak düzeltilmiş analiz fiyatı teklif fiyatının üzerinde ise teklifin reddedileceğini; somut olayda analiz girdisi birim miktarı ve fiyat çarpımında hesaplama hatası yapıldığını ve düzeltilmiş fiyatın teklif fiyatını aştığını tespit etmiştir. Ayrıca, idarece talep edilen geçici vergi beyanname dönemi faturalarının tamamının sunulmadığı, meslek mensuplarına gönderilen ek açıklama taleplerine eksik cevap verildiği, bu eksikliğin bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilemeyeceği belirtilmiştir. Makine bedeli (kayar kalıp) analiz girdisinde ise amortisman hesabının Tebliğ hükümlerine uygun yapıldığı ve idarenin bu husustaki itirazının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
İdare Görüşü
İdare, analizlerdeki aritmetik hatalar ve eksik belge sunumu nedeniyle açıklamaların uygun görülmediğini, bu nedenle teklifin reddedildiğini belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında yapılan aritmetik hatalar ihale komisyonu tarafından düzeltilirken hangi kriterlere göre teklif reddedilir?
Cevap: Aritmetik hatalar ihale komisyonunca re’sen düzeltilir ve düzeltilmiş analiz fiyatı teklif fiyatıyla karşılaştırılır. Düzeltilmiş analiz fiyatının teklif fiyatını aşması halinde açıklama uygun görülmez ve teklif reddedilebilir. Ancak düzeltme sonrasında analiz fiyatı teklifin altında kalıyorsa, açıklamanın reddi için başka gerekçeler aranmalıdır.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ek belge talebine yüklenicinin eksik veya kısmi yanıt vermesi nasıl değerlendirilir?
Cevap: İdare tarafından istenen belgelerin tamamının sunulmaması veya ek açıklama taleplerinin eksik karşılanması, genellikle bilgi eksikliği sayılmaz. Bu durumda açıklama uygun görülmeyebilir ve teklifin elenmesi hukuken meşru kabul edilir. Eksik belge sunumu, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açabilir.
Soru: Amortisman hesaplamasında uygulanacak yöntemler hakkında yüklenici ve idare arasında çıkabilecek ihtilaflarda nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: Amortisman hesabı ilgili Kamu İhale Genel Tebliği ve uygulama yönetmelikleri çerçevesinde yapılmalıdır. Hesaplamalar mevzuata uygun yapıldıysa, idarenin itirazları genellikle reddedilir. Hesaplama yönteminde mevzuata aykırılık bulunmadıkça, amortisman ile ilgili anlaşmazlıklar teklif değerlendirmesini etkilemez.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında yuvarlama ve küçük hesaplama farklılıkları teklifin reddedilmesine yol açar mı?
Cevap: Küçük yuvarlama ve hesaplama farklılıkları çoğunlukla ihale komisyonunca düzeltilebilir ve bu tür farklılıklar açıklamanın reddi için yeterli sayılmaz. Ancak bu hatalar analiz fiyatını önemli ölçüde değiştirerek teklif fiyatının üzerine çıkmasına neden olursa, teklifin reddi hukuka uygundur.
Soru: Eksik belge sunumu ile aritmetik hata bir arada bulunduğunda idarenin yaklaşımı nasıl olmalıdır?
Cevap: İdare her iki hususu da ayrı ayrı ve birlikte değerlendirmelidir. Aritmetik hatalar düzeltilebilir ancak düzeltilmiş analiz fiyatı teklif fiyatını aşıyorsa ve eksik belge sunumu da varsa, açıklama uygun görülmeyebilir. Bu durum teklifin reddi için geçerli bir gerekçe olarak kabul edilir. Eksikliklerin bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilebilmesi için belgelerin tamamen sunulması ve ek açıklamaların yeterli olması şarttır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasındaki aritmetik hatalar Kurul tarafından nasıl değerlendirildi ve bu hataların düzeltilmesi teklifin reddedilmesinde nasıl etkili oldu?
Cevap: Kurul, analiz girdilerindeki aritmetik hataların ihale komisyonunca re’sen düzeltilmesi gerektiğini belirtmiştir. Ancak, düzeltilmiş analiz fiyatı teklif fiyatını aşması nedeniyle açıklama uygun görülmemiş ve bu durum teklifin reddedilmesine esas teşkil etmiştir.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında talep ettiği belgelerin eksik sunulması nasıl bir sonuca yol açtı?
Cevap: İdarece talep edilen geçici vergi beyannamelerine ilişkin faturaların tamamı sunulmadığı ve meslek mensuplarına gönderilen ek açıklama taleplerine eksik cevap verildiği tespit edilmiştir. Bu eksiklik bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilmemiş, dolayısıyla açıklamanın reddi ve teklifin elenmesi hukuka uygun bulunmuştur.
Soru: Başvuru sahibinin amortisman hesabına ilişkin yaptığı itiraz hangi ölçütlerle değerlendirildi ve sonucu ne oldu?
Cevap: Kurul amortisman hesabının Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine uygun yapıldığını tespit etmiş, idarenin bu konuda itirazını yerinde bulmamıştır. Bu nedenle amortisman hesabıyla ilgili itiraz kabul edilmemiştir.
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının reddi sonucunda itirazen şikâyet talebinin sonucu ne olmuştur?
Cevap: Kurul, analizlerdeki aritmetik hata ile eksik belge sunumu gerekçeleriyle açıklamanın uygun görülmemesini ve teklifin reddini hukuka uygun bularak, itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar vermiştir.
Detaylı Analiz
İncelenen vakada, başvuru sahibinin teklifinin reddine dayanak teşkil eden uyuşmazlık; aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan analizlerdeki aritmetik hata ile idare tarafından talep edilen belgelerin eksik sunulmasına ilişkindir. İhale süreci kapsamında sunulan açıklamaların yeterli olup olmadığı değerlendirilmiş, idare bu iki ana unsura dayanarak başvuru sahibinin teklifini değerlendirme dışı bırakmıştır. Başvuru sahibi ise açıklamalarındaki hesaplama yöntemlerinin doğru olduğunu ve belgelerin yeterli düzeyde sunulduğunu savunarak işlemde mevzuata aykırılık olduğunu ileri sürmüştür.
Uyuşmazlık, özellikle fiyat analizlerindeki hesaplama hataları etrafında şekillenmiştir. Analiz girdilerinde yapılan birim miktar ile fiyat çarpımlarında aritmetik hata yapıldığının tespiti, açıklamanın geçerliliğini doğrudan etkilemiştir. Kurul, bu tür hataların ihale komisyonunca re’sen düzeltilebileceği görüşünde olmakla birlikte, düzeltilmiş analiz fiyatının teklif fiyatını aşması hâlinde açıklamanın uygun sayılmayacağını belirtmiştir. Somut olayda da hesaplama hataları düzeltilmiş, ancak ulaşan tutar teklif edilen bedelin üzerine çıkmıştır. Bu durum açıklamanın mali tutarlılığını zedelediğinden teklifin değerlendirme dışı bırakılmasında etkili olmuştur.
Vaka çerçevesinde esaslı unsur kavramı, iki boyutlu değerlendirilmiştir. Bir yandan, aritmetik hataların teklifin bütünlüğünü bozup bozmadığı, diğer yandan istenen belgelerin sunulup sunulmadığı tartışılmıştır. Özellikle geçici vergi beyannameleri kapsamındaki faturaların tam sunulmamış olması ve meslek mensuplarına gönderilen ek açıklama taleplerinin eksik yanıtlanması, eksikliklerin bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilemeyeceği sonucunu doğurmuştur. Bu eksiklikler, idarece istenen açıklamaların tam sunulamadığına işaret ettiğinden teklifin reddine esaslı gerekçe oluşturmuştur.
Kurul incelemesi sırasında, başvuru sahibinin amortisman hesabına ilişkin iddiası ise farklı bir değerlendirme görmüştür. Başvuru sahibi tarafından sunulan amortisman hesabının dayanağı olan analiz girdisinin Tebliğ hükümlerine uygun olduğu, Kurul tarafından açıkça tespit edilmiştir. Bu yönüyle idarenin amortisman hesabını yetersiz bulması yerinde görülmemiştir. Ancak söz konusu uygunluk, diğer eksikliklerin ağırlığı karşısında teklifin geçerli sayılmasına tek başına yeterli bir gerekçe oluşturamamıştır.
Sonuç olarak, Kurul hem açıklamalardaki aritmetik hata ve bu hatanın düzeltilmiş biçiminin teklif fiyatını aşması, hem de istenen belgelerin eksik sunulması nedenleriyle, teklifin reddinin hukuka uygun olduğuna karar vermiştir. Amortisman hesabına ilişkin iddia haklı bulunsa da, bu tek unsurun teklifin kabulüne yol açacak ağırlıkta olmadığı değerlendirilmiştir. Bu çerçevede itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiş ve idarenin işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.