KÜNYE
- Toplantı No: 2023/029
- Gündem No: 15
- Karar Tarihi: 17.05.2023
- Karar No: 2023/UY.II-753
- Başvuru Sahibi: Manesol İnşaat Petrol Turizm Nakliyat San. ve Tic. A.Ş. - İm-Sa İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2023/77224
- İhale Adı: Viranşehir Çevre Yolu Km:0+000-13+600 Arası Kesimin Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikayetin reddi ve Demyol İnşaat teklifinin reddiyle düzeltici işlem kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğunu, iş deneyim belgelerinin uygun olmadığını, ekonomik ve mali yeterlik kriterlerini sağlamadığını, ortaklık tespit belgesinin usule aykırı olduğunu ve aritmetik hata bulunduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış rayiçlerin kullanıldığı, işçilik bedellerinin asgari ücretin altında olmadığı, nakliye mesafelerinin idarece verilen formüllere uygun hesaplandığı, fiyat tekliflerinin meslek mensubu tarafından mevzuata uygun olarak onaylandığı, iş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden mevzuata uygun şekilde düzenlendiği, ekonomik ve mali yeterlik kriterlerinin sağlandığı tespit edilmiştir. Ancak, Demyol İnşaat A.Ş.'nin aşırı düşük teklif açıklamasında nakliye mesafesinde mevzuata aykırı değişiklik yapıldığı ve açıklamanın uygun olmadığı belirlenmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında nakliye mesafesinin hesaplanmasında mevzuata uygunluk nasıl değerlendirilir?
Cevap: Nakliye mesafesi, idare tarafından belirlenen veya Kamu İhale Kurumu’nca yayımlanan formüllere uygun olarak hesaplanmalı, teklif sahibi tarafından bu hesaplama dışında değişiklik yapılmamalıdır. Hesaplama yönteminde mevzuata aykırı düzenleme veya değişiklik yapılması, açıklamanın reddine ve teklifin elenmesine yol açabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarının meslek mensubu tarafından onaylanmasının önemi nedir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarının dayandığı fiyat hesaplarının, maliyet analizlerinin veya genel gerekçelerin meslek mensubu (mühendis, mimar, teknik müşavir) tarafından mevzuata uygunluğunun onaylanması gereklidir. Bu onay, açıklamaların güvenilirliğini ve mevzuata uygun yapıldığını gösterir. Bu unsurun eksik veya usulsüz olması itirazlara konu olabilir.
Soru: İş deneyim belgeleri ve ekonomik-mali yeterlik kriterleri aşırı düşük teklif değerlendirmesinde nasıl dikkate alınır?
Cevap: İsteklinin iş deneyim belgeleri ve ekonomik-mali yeterlik kriterleri, EKAP sistemi üzerinden mevzuata uygun olarak düzenlenmiş ve mevcut ise kriterler sağlanmış olmalıdır. Bu belgelerde usulsüzlük veya yeterlik sağlanmaması aşırı düşük teklif değerlendirmesi öncesinde tespit edilirse, teklif elenebilir. Ancak belgelendirme mevzuata uygunsa, bu hususlar aşırı düşük teklif değerlendirmesinde teklifin reddi için genellikle yeterli olmamaktadır.
Soru: İdari başvuru süresi içinde ileri sürülmeyen itirazlar nasıl değerlendirilir?
Cevap: İtiraz konusu hususlar idari başvuru süresi içinde belirtilmezse, bu itirazlar süresinde ileri sürülmemiş sayılır ve Kurul tarafından inceleme dışı bırakılır. Bu durum, süresinde yapılmayan her tür iddia ve itiraz için geçerlidir.
Soru: Elektronik ortamda verilen tekliflerde aritmetik hata iddialarının değerlendirilmesinde nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: E-tekliflerin EKAP üzerinden ve elektronik imza ile sunulması zorunlu olduğunda, teklif verilirken sistem üzerinden yapılan aritmetik kontrol ve hata uyarıları dikkate alınır. Elektronik ortamda gönderilen tekliflerde iddiaların aritmetik hata gerekçesiyle reddedilmesi veya değerlendirme dışı bırakılması, sistemin hata kontrol mekanizması nedeniyle genellikle mümkün değildir. Bu nedenle aritmetik hata iddiaları çoğunlukla yerinde bulunmaz.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında hangi unsurların mevzuata uygunluğu tespit edilmiştir?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiçlerinin kullanılması, işçilik bedellerinin asgari ücretin altında olmaması, nakliye mesafelerinin idarece verilen formüllere uygun şekilde hesaplanması ve meslek mensubu tarafından fiyat tekliflerinin mevzuata uygun olarak onaylanması unsurları mevzuata uygun bulunmuştur.
Soru: Başvuru sahibinin iş deneyim belgeleri ve ekonomik-mali yeterlik kriterlerine yönelik itirazı neden reddedilmiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin iş deneyim belgeleri, EKAP üzerinden mevzuata uygun şekilde düzenlenmiş; ekonomik ve mali yeterlik kriterleri ise sağlanmış olduğundan, bu itirazlar yerinde bulunmayarak reddedilmiştir.
Soru: Demyol İnşaat A.Ş.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının neden uygun bulunmadığı kararda hangi gerekçeyle açıklanmıştır?
Cevap: Demyol İnşaat A.Ş.’nin aşırı düşük teklif açıklamasında nakliye mesafesinde mevzuata aykırı değişiklik yaptığı tespit edilmiştir; bu nedenle açıklaması uygun görülmemiş ve teklifinin reddedilmesi kararlaştırılmıştır.
Soru: Ortaklık tespit belgesi hakkındaki itiraz neden incelenmemiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin ortaklık tespit belgesi ile ilgili iddiası, idari başvuru süresi içinde ileri sürülmediği için inceleme konusu yapılmamış ve reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İhale sürecine ilişkin şikâyet, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu konusundaki itirazlara dayanmaktadır. Başvuru sahibi, bu açıklamaların mevzuata aykırı olduğunu, iş deneyim belgelerinin geçersizliğini, ekonomik ve mali yeterlik şartlarının sağlanmadığını, ortaklık yapısına ilişkin tespitlerin hatalı olduğunu ve sunulan tekliflerde aritmetik hata bulunduğunu ileri sürmüştür. Bu şikâyet çerçevesinde, özellikle aşırı düşük teklif açıklamalarının teknik ve sayısal unsurlar itibariyle mevzuata uygunluğu değerlendirilmiş; ikincil olarak yeterlik belgeleri ile iddia süresine dair usuli hususlar da Kurul incelemesine konu olmuştur.
Uyuşmazlığın merkezinde, aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan maliyet unsurlarının doğruluğu ve dayandığı belgelerin güvenilirliği yer almaktadır. Kurul, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinde yer alan rayiç değerlerin güncel ve idarece belirlenen kaynaklara dayanması, işçilik maliyetlerinin yürürlükteki asgari ücretin altında olmaması ve özellikle nakliye mesafelerinin hesaplanmasında idarece verilen formüllere birebir uyulması gibi unsurları dikkate alarak açıklamaların mevzuata uygun yapıldığını değerlendirmiştir. Ayrıca, açıklamaların meslek mensubu tarafından onaylanmış olması, açıklamanın güvenilirliğini destekleyen bir unsur olarak kabul edilmiştir. Buna karşılık, aynı değerlendirme sürecinde Demyol İnşaat A.Ş.'nin açıklamasında, nakliye mesafelerinde idare tarafından belirlenen sınırlar dışında bir değişiklik yaptığı tespit edilmiş ve bu değişikliğin mevzuata aykırılığı nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması uygun bulunmuştur.
Aşırı düşük teklif açıklamasında yer verilen unsurların değerlendirilmesinde esaslı unsur kavramı, bu vakada özellikle nakliye mesafesi üzerinden somutlaştırılmıştır. Nakliye hesaplaması, birim fiyat teklifinin içeriğini doğrudan etkileyen maliyet kalemlerinden biri olduğu için, burada yapılacak herhangi bir hesap hatası veya keyfi değişiklik, açıklamanın dayandığı yapıyı zayıflatmakta ve teklifin gerçekçi olup olmadığını sorgulanabilir hale getirmektedir. Bu bağlamda Kurul, nakliye mesafesi gibi teknik bir unsurun, idarece sağlanan formüle dayanmaksızın değiştirilmesini, teklifin esaslı unsurlarına müdahale olarak değerlendirmiştir. Bu tür bir müdahale, açıklamanın bütünlüğünü bozduğundan uygun bulunmamış ve ilgili teklifin reddine gerekçe oluşturmuştur.
İş deneyim belgeleri ile ilgili olarak ileri sürülen iddialar ise ihale üzerinde bırakılan istekli bakımından herhangi bir eksiklik içermemektedir. Kurul, söz konusu belgelerin EKAP üzerinden ve yürürlükteki düzenlemelere uygun olarak düzenlendiğini, belgelerin dayanağının gerektiği şekilde sistemden doğrulanan bilgilerle sabit olduğunu tespit etmiştir. Pilot ortağın iş deneyimi açısından yeterliliğinin sağlandığı ve ekonomik-mali yeterlik belgeleri bakımından da başvuru sahibinin iddiasını destekleyecek bir eksikliğe rastlanmadığı görülmüştür. Bu nedenle, başvuru sahibinin bu konudaki itirazları yerinde görülmemiştir.
Kamu İhale Kurulu, yaptığı değerlendirmede hukuki çerçeveyi belirleyici bir titizlikle uygulamış ve yalnızca mevzuata uygunluk denetimi ile sınırlı kalmıştır. Esaslı unsur yorumunu nakliye mesafesi gibi sayısal hesaplamalar özelinde somutlaştırmış, meslek mensubunun onayı başta olmak üzere açıklamaların teknik uygunluk yönlerini dikkate alarak karar vermiştir. Bu yaklaşım neticesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamaları uygun bulunmuş ve teklifinin geçerli olduğuna hükmedilmiştir. Buna karşılık, nakliye mesafesini mevzuata aykırı biçimde değiştirdiği saptanan Demyol İnşaat A.Ş.'nin açıklaması uygun bulunmayarak teklifinin reddine ve ihale işlemlerinin bu doğrultuda yeniden düzenlenmesine karar verilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.