KÜNYE
- Toplantı No: 2022/046
- Gündem No: 29
- Karar Tarihi: 05.10.2022
- Karar No: 2022/UY.II-1207
- Başvuru Sahibi: Öz Er-Ka İnşaat Turizm Elektrik Taahhüt Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri 3. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2022/258196
- İhale Adı: Kütahya-Gediz Muratdağı Barajı İkmali
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğunu, özellikle nakliye mesafelerinin eksik hesaplandığını, bitüm fiyat tekliflerinin gerçek dışı olduğunu, akaryakıt girdisinin mevzuata uygun açıklanmadığını, geçici teminat mektubunun standart forma uygun olmadığını, bilanço ve iş hacmi kriterlerini karşılamadığını ve iş deneyim belgesinin mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde ihale konusu işin yapım amacı ve teknik içeriği ile nakliye mesafelerinin Karayolları Genel Müdürlüğü pozlarına göre hesaplanması gerektiğini, nakliye mesafesindeki 100 metrelik kısmın kazı birim fiyatlarına dahil olduğunu tespit etmiştir. İdarece belirlenen analiz formatlarına uygun olarak sunulan fiyat teklifleri ve belgelerin mevzuata uygun olduğu, bitüm nakliyesinin ayrıca belgelendirilmesine gerek olmadığı, akaryakıt girdisinin resmi rayiçlere uygun olarak açıklandığı, geçici teminat mektubunun standart forma ve tutar şartlarına uygun olduğu, bilanço ve iş hacmi kriterlerinin sağlandığı, iş deneyim belgesinin mevzuata uygun ve yeterli olduğu saptanmıştır. Başvuru sahibinin nakliye mesafesi hesaplamasına ilişkin itirazının ise daha önce Kurul tarafından karara bağlandığı ve yeniden incelenemeyeceği belirtilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında nakliye mesafeleri hesaplanırken hangi yaklaşımlar benimsenmelidir ve bu konuda sık yapılan hatalar nelerdir?
Cevap: Nakliye mesafelerinin hesaplanması, ihale konusu işin teknik içeriği ve yapım amacına uygun şekilde, genellikle ilgili genel müdürlüklerin veya standartların birim fiyat pozlarına göre yapılır. Sık görülen hata, nakliye mesafesi oluşturulurken işin teknik özelliklerine dahil olan mesafelerin (örneğin kazı birim fiyatlarına dâhil edilen kısa mesafelerin) ayrıca hesaplanmasıdır. Bu nedenle, aşırı düşük teklif açıklamalarında nakliye mesafesinin doğru ve standartlara uygun birimlere göre hesaplandığının idare ve Kurul tarafından dikkatle incelenmesi gerekir.
Soru: Akaryakıt girdisinin aşırı düşük teklif açıklamalarında nasıl sunulması gerekir, hangi durumlarda itirazlar kabul edilmez?
Cevap: Akaryakıt girdisi, ihale dokümanında belirlenen esaslar ve resmi rayiçler doğrultusunda sunulmalıdır. Bu konuda fiyat ve hesaplamaların resmi ve güncel kaynaklara dayandırılması beklenir. Fiyatların ve kullanım miktarlarının resmi rayiçlerden sapmadan açıklanması halinde, akaryakıt girdisine ilişkin itirazlar genellikle reddedilir. Somut belge ve hesaplama olmaksızın yapılan iddialar geçerlilik kazanmaz.
Soru: Aşırı düşük tekliflerde geçici teminat mektubunun şekil ve içerik yönünden değerlendirilmesinde nelere dikkat edilir?
Cevap: Geçici teminat mektubunun, ihale dokümanında yer alan standart forma uygun olarak düzenlenmiş olması ve tutar bakımından şartları karşılaması gerekir. Sık yapılan yanlış, mektubun içeriksel ya da biçimsel farklılıkları nedeniyle elenme sebebi yapılmasıdır. Ancak standart forma uygun düzenlenen ve tutar koşullarına uyan teminat mektupları, şekil yönünden geçerli kabul edilir ve bu konuda itirazların kabul edilmesi zorlaşır.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin bilanço durumu, iş hacmi ve iş deneyim belgeleri incelenirken hangi ölçütlere göre karar verilir?
Cevap: Bilanço ve iş hacmi kriterleri, ihaleye ilişkin ön yeterlilik ya da yeterlik kriterleri kapsamında değerlendirilir; bu belgelerin koşulları sağladığına dair kararlar, belgelerin mevzuata ve ihale dokümanına uygunluğu temelinde verilir. İş deneyim belgeleri ise, söz konusu işin kapsam ve büyüklüğüne uygunluğu ve mevzuat ile teknik şartnameye uygun düzenlenmiş olması önemli kriterlerdir. Eksik veya mevzuata aykırı belge sunumu nedeniyle itirazlar kabul edilmez; ancak idare ve Kurul kararları somut belgelere dayanmalıdır.
Soru: Daha önce karara bağlanan değerlendirme konularının itirazen şikayet sürecinde yeniden incelenmesi mümkün müdür?
Cevap: Kamu ihale kurumları uygulamasında, aynı konuda geçmişte nihai olarak karar verilmiş ve bunun üzerine kesinleşmiş değerlendirme kriterleri mevcutsa, bu hususların yeniden incelemesi ve farklı uygulama yapılması genellikle mümkün değildir. Bu sınır, idari süreçlerin sürekliliği ve öngörülebilirliği açısından önemlidir. Ancak, yeni ve somut belge ya da olağanüstü durum var ise tekrar inceleme gündeme gelebilir; bunun dışında daha önce karara bağlanmış hususların yeniden değerlendirilmesine itiraz makamlarınca sıcak bakılmaz.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin nakliye mesafesine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kurul, nakliye mesafelerinin ihale konusu işin yapım amacı ve teknik içeriğine uygun olarak ve Karayolları Genel Müdürlüğü pozlarına göre hesaplanması gerektiğini tespit etmiştir. Nakliye mesafesindeki 100 metrelik kısmın kazı birim fiyatlarına dahil olduğu belirlenmiş ve idarece yapılan hesaplamaların mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Soru: Başvuru sahibinin akaryakıt girdisinin mevzuata uygun açıklanmadığı iddiası üzerine Kurul ne karar vermiştir?
Cevap: Kurul, akaryakıt girdisinin resmi rayiçlere uygun olarak açıklandığını ve dolayısıyla mevzuata uygun bulunduğunu tespit etmiştir. Bu nedenle başvuru sahibinin akaryakıt girdisi hakkındaki itirazı reddedilmiştir.
Soru: Geçici teminat mektubunun standart forma uygun olmadığı iddiası hakkında hangi değerlendirme yapılmıştır?
Cevap: Kurul, geçici teminat mektubunun ihale dokümanındaki standart forma ve tutar şartlarına uygun olarak düzenlendiğini belirlemiş, bu nedenle teminat mektubunun mevzuata aykırı olmadığı sonucuna ulaşmıştır.
Soru: Başvuru sahibinin bilanço, iş hacmi ve iş deneyim belgesinin mevzuata aykırı olduğu yönündeki iddiaları nasıl karşılanmıştır?
Cevap: Kurul, ihale üzerinde bırakılan isteklinin bilanço ve iş hacmi kriterlerini karşıladığını ve iş deneyim belgesinin mevzuata uygun, yeterli nitelikte olduğunu tespit etmiştir. Bu nedenle söz konusu itirazlar reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İhalenin değerlendirme sürecinde gündeme gelen şikâyet, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olup olmadığını sorgulamaktadır. Özellikle fiyat tekliflerinin dayandırıldığı nakliye mesafeleri ile akaryakıt girdisi başta olmak üzere çeşitli maliyet kalemlerinin gerçekliğine ilişkin ciddi iddialar ileri sürülmüştür. Başvuru sahibi ayrıca geçici teminat mektubunun şeklen uygunluğunu, finansal yeterlik belgelerinin mevzuata uygunluğunu ve iş deneyim belgesinin geçerliliğini tartışmaya açmıştır.
Bu bağlamda ihale sürecinde en çok tartışılan hususlardan biri iş deneyim belgesinin yeterliliğidir. Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin şartnameye uygun olmadığını öne sürmüş, belgenin bu haliyle benzer iş tanımını ve asgari yeterliği karşılamadığını iddia etmiştir. Ancak Kurul, yapılan incelemede sunulan belgenin hem içerik hem nitelik itibarıyla mevzuata uygun ve yeterli olduğunu belirlemiştir. Bu değerlendirme kapsamında belgenin işin kapsamı, süresi ve tutarı yönünden gerekli ölçütleri sağladığı kanaatine varıldığı anlaşılmaktadır.
Kurulun kararında öne çıkan kavramlardan biri de “esaslı unsur” değerlendirmesidir. Özellikle aşırı düşük teklif açıklamalarında yer alan nakliye mesafesi hesaplamalarının işin teknik içeriğine dahil olan birim fiyat pozları çerçevesinde yapılıp yapılmadığı esaslı unsur olarak ele alınmıştır. Bu doğrultuda, nakliye mesafesindeki 100 metrelik kısmın kazı birim fiyatlarına zaten dahil olduğu, bu nedenle yeniden hesaplamaya konu edilmesinin hatalı olduğu tespiti yapılmıştır. Kurul, daha önce aynı konuda yapılmış değerlendirmeye atıfla, bu tür teknik ayrıntıların yeniden gündeme taşınmasını da uygun görmemiştir.
Başvuru sahibinin iş deneyim belgesine yönelik iddiaları incelenirken, özellikle pilot ortağın yeterliği ve taahhüt ettiği iş payı dikkate alınmıştır. Kurul, konsorsiyum ya da iş ortaklıklarında, lider ortağın kendi payına düşen işin niteliğine uygun deneyimi belgeleyip belgelemediğini değerlendirmekte, bu bağlamda belgenin işin kendine özgü teknik gereklerini karşıladığına kanaat getirmiştir. Yani pilot ortağın sunmuş olduğu belgenin benzer iş kapsamında değerlendirilmesi mümkün bulunmuş ve bu nedenle iş deneyimi yönünden bir eksiklik saptanmamıştır.
Sonuç olarak Kurul, yapılan tüm iddiaları ayrı ayrı değerlendirmiş, her birinin belgelere ve mevzuat hükümlerine uygunluğu üzerinden karar vermiştir. Aşırı düşük teklif açıklamalarındaki fiziki girdiler, fiyat teklifleri, teminat belgeleri ve yeterlik kriterleri açısından ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunumları geçerli kabul edilmiş, buna karşılık başvuru sahibinin aynı konuda daha önce karar bağlanan konuları tekrar gündeme taşımasının yerinde olmadığına hükmedilmiştir. Bu çerçevede, başvurunun reddine karar verilerek idarenin yaptığı işlemler hukuka uygun bulunmuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.