KÜNYE
- Toplantı No: 2021/019
- Gündem No: 58
- Karar Tarihi: 20.05.2021
- Karar No: 2021/UY.I-1043
- Başvuru Sahibi: Şerifoğlu Enerji Makina İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Özsal İnş. Taah. ve Nak. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2020/699302
- İhale Adı: Beypazarı-Nallıhan Yolu Km:115+400-138+750 Arası Toprak Tesviye Sanat Yapıları ve Üstyapı Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikâyetin reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan istekli ve diğer aşırı düşük teklif sahiplerinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarında mevzuata aykırılıklar olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, aşırı düşük teklif açıklamalarının dayanağı olan fiyat teklifleri ile Ek-O.6 tutanaklarının uyumlu olduğunu, fiyat tekliflerinin ilgili meslek mensubu tarafından onaylandığını ve tekliflerin dayanağı belgelerin mevzuata uygun olduğunu tespit etmiştir. Motorin girdisi için EPDK tarafından yayımlanan fiyatların %90 altına inilmediği, iş makineleri için kamu kurumlarınca yayımlanan birim fiyatların kullanıldığı, nakliye girdilerinin idarece belirlenen mesafeler ve formüllerle hesaplandığı, işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca, açıklama istenen iş kalemlerinde kullanılan analiz formatlarının idare tarafından belirlenen formata uygun olduğu ve açıklamaların mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan belgelerin ve fiyatların uyumluluğu nasıl değerlendirilmelidir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarında, teklif edilen fiyatlarla dayanak belgeler arasında tutarlılık aranır. Belgeler, genellikle ilgili meslek mensubu tarafından onaylanmış olmalı ve tekliflerde belirtilen girdiler (örneğin yakıt fiyatları, işçilik ücretleri) resmi veya kamu kurumlarınca yayımlanan referanslarla uyumlu olmalıdır. Bu uyumluluk ciddi tereddütleri önleyerek teklifin gerçekçi olduğuna dair güvence verir.
Soru: Kamu ihale uygulamasında motorin gibi girdiler için aşırı düşük teklif kontrolü sırasında hangi fiyat referansları dikkate alınmalıdır?
Cevap: Motorin ve benzeri enerji girdilerinde, ilgili kamu kurumları ya da düzenleyici otoritelerce yayımlanan fiyatlar temel alınır. Tekliflerde bu fiyatların belirlenen alt sınırların (örneğin %90’ı) altına inilmemiş olması gerekir. Böylece piyasa fiyatlarının aşırı gerisinde teklif verilmesi engellenip, tekliflerin gerçekçi olduğu değerlendirilir.
Soru: İhale aşamasında nakliye girdilerinin değerlendirilmesinde nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: Nakliye maliyetleri, idarece belirlenen standart mesafe ve hesaplama formüllerine göre hesaplanır. Fiyat tekliflerinin bu hesaplamalarla tutarlı olması istenir. İdari tarafından belirlenen bu kriterlere uyulmaması halinde, teklifin gerçekçilik derecesi sorgulanabilir ve eksik açıklama hali ortaya çıkabilir.
Soru: İşçilik fiyatlarına ilişkin aşırı düşük teklif incelemesinde işçilik ücretlerinin alt sınırının belirlenmesinde hangi kriterler esas alınır?
Cevap: İşçilik kalemlerinde, teklif edilen birim fiyatların ihale tarihindeki yürürlükte olan saatlik veya günlük asgari ücretin altında olmaması beklenir. Asgari ücretin altında kalan bedeller, işçilik maliyetinin gerçekçi olmadığına işaret eder ve ilave açıklama istenebilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında idare tarafından belirlenmiş analiz formatına uygunluk neden önemlidir?
Cevap: İdare, aşırı düşük teklife ilişkin açıklamaların standart ve karşılaştırılabilir olmasını sağlamak için belirli analiz formatları kullanır. Bu formatlara uyulması, sunulan açıklamaların içerik ve biçim olarak mevzuat gerekliliklerine uygun olduğunu gösterir. Format dışı ya da eksik açıklamalar ise değerlendirme dışı bırakılma veya itiraz konusu olabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları hangi açılardan mevzuata uygun bulunmuştur?
Cevap: İsteklinin fiyat teklifleri ile sunduğu Ek-O.6 tutanakları uyumludur, teklifleri ilgili meslek mensubu tarafından onaylanmıştır, motorin fiyatları EPDK’nın yayımladığı fiyatların %90 altına inmemiştir, iş makineleri fiyatları kamu kurumlarınca yayımlanan birim fiyatlara dayanmaktadır, nakliye maliyetleri idarece belirlenen mesafeler ve formüllerle hesaplanmıştır, işçilik ücretleri ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin altına inmemiştir ve açıklamalar idare tarafından belirlenen formatla uyumlu yapılmıştır.
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin iddialarının reddedilmesinin temel gerekçesi nedir?
Cevap: Başvuru sahibinin iddiaları dayanaklı somut bilgi ve belge ile desteklenmemiş, idare tarafından yapılan inceleme ve değerlendirmeler mevzuata uygun bulunmuş ve bu nedenle itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir.
Soru: İdare tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan girdilerin uygunluğu nasıl tespit edilmiştir?
Cevap: Motorin fiyatlarının EPDK tarafından yayımlanan fiyatların %90 alt sınırına uyduğu, iş makineleri fiyatlarının kamu kurumlarınca yayımlandığı, nakliye maliyetlerinin idarece belirlenen mesafeler ve formüllere göre hesaplandığı ve işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olmadığı tespit edilmiştir.
Soru: Açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin açıklamaların incelenmesinde hangi ölçütler esas alınmıştır?
Cevap: İdare tarafından belirlenen analiz formatlarının kullanılması ve açıklamaların bu formata uygun yapılması esas alınmış, bu kapsamda açıklamaların mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Detaylı Analiz
İhaleye konu uyuşmazlık, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerin sunduğu açıklamaların, mevzuata ve ihale düzenine uygun olup olmadığı çerçevesinde şekillenmiştir. Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan istekli dâhil olmak üzere diğer düşük teklif sahiplerinin, sundukları açıklamaların gerçekçi ve belgelere dayalı olmadığını, bu nedenle teklifler arasında sağlıklı bir değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığını ileri sürmüştür. Kurulun incelemesi ise, açıklamaların dayanağını teşkil eden belgelerin doğruluğu, belgelerle beyanların örtüşüp örtüşmediği ve kullanılan değerlerin piyasa gerçekleriyle uyumu ekseninde yürütülmüştür.
Söz konusu inceleme çerçevesinde, açıklamalarda yer alan motorin, iş makineleri, nakliye ve işçilik gibi temel girdilere ilişkin fiyatların dayandırıldığı belgeler ile beyan edilen tutarlar karşılaştırılmıştır. Motorin fiyatları, ülke genelinde geçerli olan resmi enerji otoritesinin belirlediği referans fiyatların %90’ının altına düşmediği için kabul edilebilir bulunmuştur. İş makinelerine dair fiyatlandırmalar, kamu otoritelerince yayımlanmış birim fiyatlara dayandırılmış, nakliye maliyetleri ise idare tarafından belirlenen güzergah uzunluğu ve formüller dikkate alınarak hesaplanmıştır. Aynı şekilde, işçilik ücretleri de ihale tarihinde geçerli olan asgari saatlik ücretin altında olmayacak biçimde açıklanmıştır.
Uyuşmazlık kapsamında tartışılan diğer önemli bir husus, sunulan açıklamaların içerdiği bilgiler bakımından esaslı bir unsuru barındırıp barındırmadığıdır. Kurulun yaklaşımı, açıklamaların hem biçimsel hem içeriksel açıdan geçerli kabul edilip edilemeyeceği üzerinedir. Bu vakada, açıklamaların idarece belirlenen analiz formatlarına uygun yapıldığı ve sunulan tüm belgelerin bu formata uygun içerik taşıdığı görülmüştür. Bu durum, açıklamaları değerlendirme sürecinde karşılaştırılabilirlik ilkesini sağlamış ve sunulan bilgilerin esaslı unsur içermediği iddiasını geçersiz kılmıştır.
Aynı çerçevede pilot ortağın iş deneyimi ya da katkısı yönünden herhangi bir değerlendirme, bu vakada uyuşmazlık konusu yapılmamıştır. İnceleme yalnızca teklif açıklamalarının makul, belgeli ve ihale mevzuatına uygun yapılıp yapılmadığı noktasına odaklanmış, iş ortaklığı ya da alt yüklenici ilişkileri üzerinden bir sorgulama yürütülmemiştir. Dolayısıyla pilot ortağın deneyim payı çerçevesinde teknik yeterlik değerlendirmesi bu kararın kapsamına girmemektedir.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, yapılan değerlendirmelerde sunulan açıklamaların hem dayanak belgelerle hem de idarenin belirlediği çerçevede uyumlu olduğunu tespit etmiş, fiyatların piyasa koşullarıyla bağdaşır olduğunu belirtmiş ve başvuru sahibinin iddialarının somut bilgi ve belge temelli olmaması nedeniyle itirazen şikâyeti reddetmiştir. Bu karar, aşırı düşük teklif açıklamalarında yalnızca genel iddialar ve soyut şüphelerin yeterli görülmeyeceğini, açıklamaların içerdiği unsurların belgelilik ve mevzuat uyumu açısından dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.