KÜNYE
- Toplantı No: 2021/017
- Gündem No: 35
- Karar Tarihi: 28.04.2021
- Karar No: 2021/UY.I-903
- Başvuru Sahibi: Ilgazlar İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Gençlik ve Spor Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü
- İKN: 2020/639502
- İhale Adı: Kayseri (1000+1000 2Kısım) Kişilik Öğrenci Yurdu Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarında metraj farkının avantaj sağlamaması nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamalarında mükellefe ait imza sirküleri ve meslek mensubunun faaliyet belgelerinin sunulmaması nedeniyle tekliflerinin reddedilemeyeceğini, bu belgelerin bilgi tamamlatma kapsamında istenmesi gerektiğini ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin metraj farkının kabul edilemeyecek düzeyde olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında 85 iş kaleminden 74’ünde isteklinin metrajlarının idarenin metrajlarından yüksek, 7’sinde eşit, 4’ünde ise düşük olduğu, sadece bir iş kaleminde %10’u aşan metraj farkı bulunduğu tespit edilmiştir. İdare metrajları ile isteklilerin metrajlarının bire bir örtüşmesi beklenmemekle birlikte, aradaki metraj farkının makul düzeyde olması gerektiği, ayrıca metraj farklarının toplamda isteklinin lehine bir avantaj sağlamadığı, aksine yaklaşık 35.7 milyon TL dezavantaj oluşturduğu belirlenmiştir. Ayrıca, mükellefe ait imza sirküleri ve meslek mensubunun faaliyet belgelerinin teklifin esasını değiştiren bilgi eksikliği olduğu ve bilgi tamamlatma kapsamında tamamlatılamayacağı vurgulanmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında metraj farklılıkları ne ölçüde kabul edilebilir ve bu farklar isteklinin lehine avantaj sağlamıyorsa nasıl değerlendirilir?
Cevap: Metrajların idare ve isteklinin hesapları arasında birebir uyuşması beklenmemekle birlikte, aradaki farkların makul sınırlar içinde olması önemlidir. Bu farklılıklar toplamda isteklinin lehine mali bir avantaj sağlamadığı takdirde, metraj farkları teklifin aşırı düşük bulunması anlamında dezavantaj unsuru olarak görülebilir ve kabul edilebilir.
Soru: Aşırı düşük tekliflerde sunulması gereken mükellefe ait imza sirküleri ve meslek mensubunun faaliyet belgeleri sunulmazsa, bu eksiklik bilgi tamamlama kapsamında giderilebilir mi?
Cevap: Bu belgeler teklifin esasını etkileyen bilgi eksiklikleri arasında değerlendirilir. Bu nedenle, ihale mevzuatı çerçevesinde bilgi tamamlama kapsamında istekliden talep edilmesi mümkün değildir ve sunulmaması halinde teklif uygunluk koşulunu karşılamaz, bu da teklifin reddine yol açabilir.
Soru: Metraj farklılıkları belirlenirken hangi kriterler ve sınırlar dikkate alınmalıdır?
Cevap: Metraj farklılıklarının kabulü için, farklılıkların iş kalemleri bazında dağılımına, oranına ve özellikle toplam tutar üzerindeki etkisine bakılmalıdır. Çok sayıda kalemde küçük farklılıkların olması normal karşılanırken, kimi iş kalemlerinde oranı yüksek farklar ve bunun isteklinin lehine üst düzey mali avantaj sağlamadığı somut olarak değerlendirilmelidir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında eksik belge nedeniyle teklifin reddi hangi şartlara bağlıdır?
Cevap: Eksik belgeler teklifin esasını değiştiren veya doğruluk ve uygunluğu etkileyen belgeler ise, idare bunları bilgi tamamlama kapsamında tamamlatamayabilir. Bu durumda, eksik belgeler teklif uygunluğunu bozacağından teklif reddedilebilir.
Soru: Metraj farklarının aşırı düşük teklif açıklamalarındaki rolü nedir ve bu farklar ne şekilde itirazen şikayetlerde ele alınır?
Cevap: Metraj farkları, aşırı düşük teklifin nedenlerini açıklamak açısından önemlidir. Toplamda isteklinin lehine ciddi bir avantaj oluşturmuyorsa ve metraj farkları makul sınırlar içindeyse, Kurul bu durumu teklifin fiyatının gerçekçi olduğunu gösteren bir unsur olarak kabul edebilir ve itirazen şikayetlerde metraj farklarına dayanarak ihale işleminin iptalini uygun görmeyebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında metraj farkının kabul edilmesinde, bu farkın isteklinin lehine avantaj sağlamaması nasıl değerlendirildi?
Cevap: Kurul, isteklinin metrajının bazı kalemlerde idarenin metrajından yüksek, bazılarında eşit, bazılarında ise düşük olmasını makul kabul etti. Metraj farklılıklarının toplamda isteklinin lehine değil, yaklaşık 35.7 milyon TL dezavantaj sağladığını tespit etti ve bu nedenle metraj farkının teklifin aşırı düşük bulunması karşısında avantaj sağlamadığı sonucuna vardı.
Soru: Başvuru sahibinin, aşırı düşük teklif açıklamaları sırasında sunulmayan mükellefe ait imza sirküleri ve meslek mensubunun faaliyet belgelerinin eksikliğine ilişkin itirazı nasıl değerlendirildi?
Cevap: Kurul, mükellefe ait imza sirküleri ile meslek mensubunun faaliyet belgelerinin teklifin esasını değiştiren bilgi eksikliği olduğunu, bu nedenle bilgi tamamlatma kapsamında talep edilemeyeceğini belirtti. Eksiklik nedeniyle teklifin reddi hukuken doğru bulundu.
Soru: İdare metrajları ile isteklinin metrajlarının birebir örtüşmemesi ihale sürecinde nasıl ele alındı?
Cevap: Kurul, metrajların birebir örtüşmesinin beklenmemesi gerektiğini, aradaki farkın makul düzeyde olması gerektiğini ifade etti. Somut durumda metraj farklarının genel olarak makul sınırlar içinde kaldığı değerlendirildi.
Soru: İtirazen şikayet başvurusunun reddedilmesinde hangi gerekçeler birlikte dikkate alındı?
Cevap: Kurul, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında metraj farkının lehine avantaj sağlamaması ile mükellefe ait imza sirküleri ve meslek mensubunun faaliyet belgelerinin bilgi tamamlatma kapsamında tamamlatılamayacak nitelikte bulunmasını birlikte değerlendirdi ve itirazen şikayet başvurusunu bu gerekçelerle reddetti.
Detaylı Analiz
İlgili uyuşmazlık, bir ihalede aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında yapılan değerlendirmelere yöneltilen itirazen şikayet başvurusuyla ortaya çıkmıştır. Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarındaki metraj farklılıklarının kabul edilemeyecek düzeyde olduğunu ileri sürmüş, ayrıca bazı belgelerin sunulmamasının bilgi tamamlatma yoluyla giderilmesi gerektiğini iddia etmiştir. Uyuşmazlığın temel ekseninde, metraj hesaplarındaki ayrışmaların teklif fiyatlandırmasına etkisi ile teklifte bulunması gereken bazı belgelerin eksikliğinin nasıl ele alınması gerektiği yer almaktadır.
İhale sürecinde metraj farklılıklarının değerlendirilmesi, özellikle malzeme ve işçilik giderlerinin maliyetlendirilmesinde önem arz eder. Bu vakada ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklamalarda, 85 iş kaleminden büyük çoğunluğunda metrajların idareninkinden yüksek olduğu, birkaç kalemde ise düşük veya eşit kaldığı anlaşılmıştır. Metrajlar, yaklaşık maliyet ve birim fiyat hesaplamaları açısından temel oluşturduğundan, bu tür farklılıklar genellikle şüpheyle karşılanır. Ancak, değerlendirme somut düzeyde yapıldığında yalnızca metraj eşleşmesine bakılmayıp, farklılıkların bütüne etkisi ve mali sonuçları birlikte dikkate alınır.
Bu bağlamda, Kurul metraj farklılıklarını “esastan” bir unsur olarak gündeme alırken, farkın isteklinin lehine mali bir kazanç sağlamadığını ortaya koymuştur. Aksine, yapılan hesaplamalarda bu farkların yaklaşık 35,7 milyon TL seviyesinde bir mali dezavantaj oluşturduğu tespit edilmiştir. Böylelikle, esaslı unsur olarak değerlendirilebilecek bir metraj sapması bulunsa dahi, bu durumun makul sınırlar içinde kalması ve isteklinin lehine haksız bir rekabet avantajı yaratmaması nedeniyle herhangi bir ihlal sonucu doğurmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan, başvuru sahibi tarafından dile getirilen eksik belgelere ilişkin iddiada ise farklı bir sonuç dikkate alınmıştır. Özellikle, mükellefe ait imza sirküleri ile meslek mensubunun faaliyet belgelerinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulması gereken, teklifin esasına ilişkin nitelikte belgeler olduğu kabul edilmiştir. Bu nedenle, belgelerin yokluğu bilgi eksikliği değil, teklifin temel dayanaklarında eksiklik olarak değerlendirilmiş; sonuçta bu belgelerin sonradan tamamlatılması mümkün görülmemiştir. Kurul, bu eksikliğin doğrudan teklifin geçerliliğini etkilediğini belirtmiş, bilgi tamamlama çerçevesi dışında kalması nedeniyle itirazı yerinde görmemiştir.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu; ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında yer alan metrajların genel dağılım ve etkisi itibarıyla makul olduğu, farkların isteklinin lehine bir mali kolaylık sağlamadığı kanaatine varmıştır. Diğer yandan, sunulmayan belgelerin teklifin esasına dair olması nedeniyle bilgi tamamlatma yoluyla giderilemeyeceği değerlendirilmiş ve bu iki gerekçeye dayanarak başvurunun reddine karar verilmiştir. Karar, hem teknik tutarlılığı hem belgelerin hukuki mahiyeti dikkate alan bütüncül bir yaklaşımla şekillenmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.