KÜNYE
- Toplantı No: 2024/045
- Gündem No: 22
- Karar Tarihi: 27.11.2024
- Karar No: 2024/UY.I-1533
- Başvuru Sahibi: Bauser İnşaat Mühendislik Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Seydişehir Devlet Hastanesi Başhekimliği
- İKN: 2024/1089103
- İhale Adı: Seydişehir Devlet Hastanesi Teras Çatılarına Polyurea Yapılması İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmaması nedeniyle ihale üzerinde bırakılan isteklilerin tekliflerinin reddi ve ihale işlemlerinin yeniden yapılmasına karar verilmesi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğunu, özellikle işçilik giderlerinin asgari ücretin altında gösterildiğini, malzeme fiyat tekliflerinin usule uygun olmadığını ve analizlerde kar ve genel gider oranının eksik olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, işin yapım amacının anahtar teslimi götürü bedel olması nedeniyle, idare tarafından belirlenen yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri için ayrıntılı açıklama istenmesi gerektiğini, işçilik girdilerinin ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamayacağını, sunulan analizlerde kar ve genel giderlerin asgari %10 oranında olması gerektiğini tespit etmiştir. Ayrıca, yaklaşık maliyet ile isteklilerin metrajları arasında %23-29 oranında farklılıklar bulunmasına rağmen, bu farkların teklif sıralamasını değiştirmediği veya değiştirdiği durumlar değerlendirilmiştir. Sunulan proforma faturaların ve e-faturaların aşırı düşük teklif açıklaması için geçerli belge olmadığı, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile desteklenmeyen satış tutarı tespit tutanaklarının mevzuata aykırı olduğu, işçilik maliyetlerinin asgari ücretin altında gösterildiği ve kar ile genel gider oranlarının yetersiz olduğu belirlenmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İşçilik giderlerinin aşırı düşük teklif açıklamalarında ihale tarihindeki asgari ücretin altında gösterilmesi teklif değerlendirmesinde hangi sonucu doğurabilir?
Cevap: İşçilik maliyetlerinin ihale tarihindeki yürürlükte olan asgari ücretin altında gösterilmesi aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmemesine neden olabilir. Çünkü bu durum oluşan maliyetin gerçekçi ve ekonomik olmadığını, dolayısıyla teklifin maliyet analizinin usule aykırı yapıldığını gösterir. Bu tür bir eksiklik, teklifin reddine yol açabilecek önemli bir ihlal olarak değerlendirilir.
Soru: İhale komisyonu, aşırı düşük teklif açıklaması olarak sunulan proforma fatura ve e-faturaları neden kabul etmeyebilir?
Cevap: Proforma faturalar ve e-faturalar aşırı düşük teklif açıklaması için idare tarafından yeterli ve geçerli belge olarak görülmeyebilir; zira bu belgeler, üçüncü tarafların gerçek ve kesin fiyat tekliflerini yansıttığı konusunda yeterince objektif ve kanıtlayıcı olmayabilir. Böylece açıklamalar, desteklenmediği için teklif değerlendirmede olumsuz etkilenir.
Soru: Yaklaşık maliyet ile teklif metrajları arasındaki farklar aşırı düşük teklif değerlendirmesinde nasıl dikkate alınır?
Cevap: Yaklaşık maliyet ile teklif metrajları arasındaki farklar, aşırı düşük teklif değerlendirmesinde önemli olmakla beraber, bu farklar tekliflerin sıralamasını değiştirmediği veya değiştirdiği durumlar ayrı ayrı incelenir. Yine de metraj farklılıkları, aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğunu tek başına değiştirmez, ancak tekliflerin gerçekçi olup olmadığı açısından mutlaka göz önünde bulundurulur.
Soru: Kar ve genel gider oranlarının aşırı düşük teklif açıklamalarında asgari hangi düzeyde olması beklenir ve bu oranın altında sunulması ne anlama gelir?
Cevap: Kar ve genel gider oranlarının aşırı düşük teklif açıklamalarında belirli bir asgari seviyenin (örneğin %10 civarında) altında gösterilmesi, teklif maliyet yapısının usule aykırı hazırlandığı veya maliyetlerin gerçekçi hesaplanmadığı anlamına gelir. Bu durum, teklifin değerlendirmede reddedilmesine sebep olabilir.
Soru: İhale işlemine yönelik itirazlarda, başvuru sahibinin tüm iddiaları haklı bulunmasa bile başvuru bedelinin iade edilmemesinin genel gerekçesi nedir?
Cevap: Başvuru sahibinin tüm iddiaları tam olarak kabul edilmese bile iddiaların belirli bir kısmının somut tespitlerle desteklenmesi ve bu tespitlerin ihale işleminin usulüne uygun yürütülmediğine işaret etmesi durumunda başvuru bedelinin iadesine yer verilmeyebilir. Bu yaklaşım, başvurunun tamamen dayanaksız olmadığını gösterir ve başvuru bedelinin iade edilmesi için tam haklılık aranmadığını yansıtır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklilerin işçilik maliyetlerinin asgari ücretin altında gösterilmesi aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığının belirlenmesinde nasıl bir rol oynamıştır?
Cevap: İsteklilerin işçilik maliyetlerini ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında göstermeleri, aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı bulunmasının temel gerekçesidir. Bu durum, teklifin gerçekçi ve ekonomik olarak yapılmadığı kanaatini doğurmuş ve tekliflerin reddi kararını doğrudan etkilemiştir.
Soru: Sunulan proforma faturalar ve e-faturaların aşırı düşük teklif açıklaması için neden geçerli belgeler olarak kabul edilmediği ihale kararında nasıl açıklanmıştır?
Cevap: Proforma faturalar ve e-faturalar, aşırı düşük teklif açıklaması için idarece talep edilen açıklamaların geçerli kanıtları olarak değerlendirilmemiştir. Çünkü bu belgeler fiyat tekliflerinin üçüncü kişilerden alınan ve objektif olarak doğrulanabilen belge niteliğini taşımamakta, dolayısıyla açıklamaların dayanağı olarak yeterince güvence oluşturamamaktadır. Bu nedenle geçersiz kabul edilmiştir.
Soru: Yaklaşık maliyet ile isteklilerin metrajları arasındaki yüzde 23-29’luk farklılıkların teklif değerlendirmesine etkisi nasıl olmuştur?
Cevap: Yaklaşık maliyet ile isteklilerin metrajlarındaki %23-29 oranındaki farklılıklar incelenmiş, bu farkların bazı durumlarda teklif sıralamasını değiştirdiği, bazı durumlarda ise değiştirmediği tespit edilmiştir. Ancak bu farklılıkların varlığı aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğunu değiştirmemiş ve tekliflerin reddedilmesi kararında belirleyici olmamıştır.
Soru: Başvuru sahibinin iddialarında tümüyle haklı bulunmamasına rağmen başvuru bedelinin iadesinin uygun görülmemesinin gerekçesi nedir?
Cevap: Kurul, ihale üzerinde bırakılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmaması nedeniyle tekliflerin reddine ve ihalenin yeniden yapılmasına karar vermiştir. Başvuru sahibinin tüm iddiaları kabul edilmemekle birlikte, şikâyetin tekliflerin mevzuata aykırı olduğuna dair somut tespiti desteklemesi nedeniyle başvuru bedelinin iadesine yer verilmemiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye konu yapım işinde yaşanan uyuşmazlık, ihale üzerinde bırakılan isteklilerin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğuna ilişkindir. Başvuru sahibi, ihale sürecinde kazanan isteklilerin tekliflerinde yer alan bazı maliyet kalemlerinin gerçekçi olmadığını ileri sürmüştür. Özellikle işçilik giderlerinin, ihale tarihi itibarıyla geçerli olan asgari ücretin altında gösterildiği; malzeme fiyat tekliflerinin usule uygun belgeye dayanmadığı; ayrıca analizlerde kâr ve genel gider oranlarının mevzuattaki asgari seviyenin altında olduğu iddia edilmiştir. Bu çerçevede, açıklamaların dayandığı belgelerin geçerli sayılıp sayılamayacağı da esaslı bir tartışma konusu haline gelmiştir.
İhale sürecinde en çok üzerinde durulan unsurların başında işçilik maliyetleri yer almıştır. İstekliler tarafından sunulan analizlerde, birim işçilik ücretlerinin ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında hesaplandığı görülmüş ve bu durum dikkat çekici bir sapma olarak değerlendirilmiştir. Bu tarz bir hesaplama yöntemi, tekliflerin gerçekçi maliyet yansıtmadığına işaret etmiş ve teklifin ekonomik anlamda geçerliliğini zedelediğine kanaat getirilmiştir. Ayrıca, kâr ve genel gider oranlarının analizlerde asgari kabul edilebilir eşiğin altında kalması da teklifin teknik açıdan yetersizliğini pekiştirmiştir. Öte yandan, malzeme girdileri için sunulan belgeler arasında yer alan proforma faturaların ve e-faturaların fiyat tespiti bakımından güvenilir ve teyit edilebilir nitelikte belgeler olmaması, bu açıklamaların teknik yeterliliğini sınırlamıştır.
Uyuşmazlıkta tartışılan tüm bu bileşenler, ihalenin esaslı unsurları kapsamında değerlendirilmiş ve tekliflerin mevzuata uygunluğu bu yönleriyle sınanmıştır. Özellikle, yaklaşık maliyetin çok büyük kısmını oluşturan iş kalemlerine dair açıklamaların yeterli düzeyde yapılmasının hayati önemde olduğu vurgulanmıştır. Kararlarda, açıklamalar dayanak belgelerin nitelik olarak güvenilir olmaması ve bazı temel oranların (asgari ücret, kâr ve genel gider) altında kalması durumlarının, yalnızca teknik eksiklik sayılmayıp, teklifin geçerliliğini ortadan kaldıracak ölçüde esaslı eksiklikler olduğu yönünde bir değerlendirme yapılmıştır.
Bununla birlikte, pilot ortakların iş deneyimiyle ilgili olarak herhangi bir uyuşmazlık veya değerlendirme Kurul kararına yansımamıştır. Bu bağlamda, vakadaki ihtilaf teknik anlamda fiyat oluşturan girdilerin doğruluğu ve belgelerin geçerliliği üzerinden şekillenmiş, ortaklık yapısı ya da pilot ortağın yeterliliği bakımından özel bir inceleme yapılmamıştır. Dolayısıyla, iş deneyimi unsuru ihale dışı bırakma kararında belirleyici bir etken olmamıştır.
Kamu İhale Kurulu, yaptığı değerlendirmede, tekliflerin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun yapılmadığını tespit ederek, bu tekliflerin reddine ve ihale işlemlerinin yeniden gerçekleştirilmesine karar vermiştir. Kurul, işçilik maliyetlerinin asgari ücretin altında sunulmasını en belirleyici eksikliklerden biri olarak görmüş; ayrıca açıklamaların desteklenmesi amacıyla sunulan belgelerin geçerli sayılmaması nedeniyle de tekliflerin tamamlayıcı nitelikler taşımadığı sonucuna ulaşmıştır. Sıralamayı etkileyen metraj farklılıkları değerlendirilmiş olsa da bu farklılıklar tekliflerin reddi açısından esas alınmamıştır. Sonuç olarak, başvuru sahibinin tüm iddiaları haklı bulunmasa da, yaptığı başvuru teklifteki mevzuata aykırılıkların ortaya çıkarılmasına katkı sunduğu için, başvuru bedelinin iadesine yer verilmemiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.