KÜNYE
- Toplantı No: 2022/022
- Gündem No: 31
- Karar Tarihi: 13.04.2022
- Karar No: 2022/UY.I-495
- Başvuru Sahibi: Udk Müh. Müş. İnş. Nak. Tem. İth. İhr. San. Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 3. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2021/403064
- İhale Adı: Karayolları 3 (Konya) Bölge Müdürlüğü 34 (Konya) ve 36 (Beyşehir) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Yapım ve Onarımı ile Kar ve Buzla Mücadele İşlerinin Yapılması
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikayetin reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğunu, özellikle iş makinelerinin teknik özelliklerinin karşılanmadığını, analizlerin usulüne uygun yapılmadığını, işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olduğunu, nakliye mesafelerinin gerçekçi olmadığını ve sunulan belgelerin geçersiz olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Kanunu ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine uygun olarak yapıldığını tespit etmiştir. İstekli, kamyon amortisman bedelini kendi malı üzerinden resmi belgelerle tevsik etmiş, işçilik girdileri ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücret olan 15,90 TL seviyesinde sunulmuş, nakliye hesaplamaları idarenin belirlediği mesafeler ve katsayılar kullanılarak yapılmış, analizlerde aritmetik hata bulunmamıştır. Ayrıca, sunulan maliyet ve satış tutarı tespit tutanakları mevzuata uygundur. İdari şartname ve mevzuat hükümlerine göre aşırı düşük teklif açıklaması için istenen analiz formatlarına uygun açıklamalar yapılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında gösterilmesi durumu hangi koşullarda kabul edilir veya reddedilir?
Cevap: İşçilik ücretlerinin aşırı düşük teklif açıklamasında ihale tarihindeki yürürlükteki asgari ücret seviyesinden düşük gösterilmesi, itiraz veya red sebebi olabilir. Ancak ücretlerin asgari ücret veya üzerinde gösterilmesi, bu yönden mevzuata uygunluk açısından yeterlidir. İşçilik maliyetlerinin gerçekçi ve resmi verilere dayalı olması gerekir. Ücretlerin düşük gösterildiği somut belgelerle ispatlanmadıkça, açıklamalar geçerli sayılabilir.
Soru: Nakliye giderlerinin hesaplanmasında idarece belirlenen mesafe ve katsayıların dışında yapılan hesaplamalar aşırı düşük teklif açıklamasında sorun yaratır mı?
Cevap: Nakliye gideri hesaplamalarında, idarenin önceden belirlediği mesafe ve katsayılar esas alınmalıdır. Bunların dışına çıkılması, açıklamanın usul ve esaslara uygunluğunu tartışmalı hale getirebilir ve itirazlara neden olabilir. Bu nedenle, nakliye maliyetlerinin idari şartnameye uygun olarak hesaplanması uygulamada önem taşır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında amortisman bedelini belgelemek için hangi tür deliller yeterli sayılır?
Cevap: Amortisman bedelinin dayanakları olarak, isteklinin kendi malı olan ve işin ifasıyla ilgili araçlara ilişkin resmi tapu, ruhsat, noter kayıtları veya benzeri resmi belgelerle bu giderin varlığı tevsik edilmelidir. Sadece beyan veya tahmini değerler gerekçelendirme için yetersiz görülebilir.
Soru: Aşırı düşük teklif analizlerinde aritmetik hata tespiti teklifin reddine sebep olur mu?
Cevap: Analizlerde belirgin, hesaplama hataları veya tutarsızlıklar varsa, bu durum aşırı düşük teklif açıklamasının reddine veya değerlendirme dışı bırakılmasına yol açabilir. Ancak hesaplamalar doğru ve tutarlı ise, iddialar aksine değerlendirilir ve açıklama geçerli kabul edilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında maliyet ve satış tutarı tespit tutanaklarının format ve içeriği neden önemlidir?
Cevap: Mevzuat ve ihale şartnamesinde öngörülen formatlara uygun olmayan, eksik veya usulüne uygun düzenlenmemiş tutanaklar, açıklamanın güvenilirliğini zayıflatır ve mevzuata aykırı sayılabilir. Bu nedenle tutanakların belirtilen usul ve esaslara uygun, detaylı ve şeffaf şekilde hazırlanması uygulamada sıkça tereddüt edilen bir husustur.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin işçilik ücretlerini asgari ücretin altında gösterdiği iddiası somut vakada nasıl değerlendirildi?
Cevap: Kurul, isteklinin işçilik ücretlerini ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücret olan 15,90 TL seviyesinde beyan ettiğini tespit etmiş ve bu durum iddiaların aksine mevzuata uygun bulunmuştur.
Soru: İsteklinin nakliye mesafeleri ve nakliye giderlerine ilişkin hesaplamaları neden Kurul tarafından kabul edildi?
Cevap: İsteklinin nakliye hesaplamaları, idarece belirlenen mesafeler ve katsayılar kullanılarak yapılmış olup, bu yönleriyle idari şartname ve mevzuat hükümlerine uygun bulunduğundan Kurulca kabul edilmiştir.
Soru: İsteklinin sunmuş olduğu kamyon amortisman bedelinin geçerliliği nasıl tespit edildi?
Cevap: İstekli, kamyon amortisman bedelini kendi mülkiyetindeki araca ilişkin resmi belgelerle belgeleyerek, bu gideri mevzuata uygun biçimde tevsik etmiş ve bu nedenle amortisman bedeli kabul edilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarında analizlere ilişkin usulsüzlük iddiası somut vakada nasıl sonuçlanmıştır?
Cevap: Kurul, isteklinin yaptığı analizlerde aritmetik hata bulunmadığını ve sunulan maliyet ile satış tutarı tespit tutanaklarının mevzuata uygun olduğunu belirleyerek, bu iddiayı yerinde bulmamış ve aşırı düşük teklif açıklamalarını mevzuata uygun saymıştır.
Detaylı Analiz
Başvuru, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu iddiasına dayanmaktadır. Özellikle teklif kapsamında yer alan iş makinelerinin teknik özelliklerinin yeterli ölçüde karşılanmadığı, açıklamalarda kullanılan analiz yöntemlerinin usulüne uygun olmadığı, işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında hesaplandığı, nakliye maliyetlerinin gerçekçi mesafeler üzerinden yapılmadığı ve sunulan belgelerin geçersiz olduğu ileri sürülmüştür. Bu çerçevede uyuşmazlık, söz konusu açıklamaların yeterli, doğru ve mevzuata uygun olup olmadığının değerlendirilmesi üzerinde yoğunlaşmıştır.
İhale sürecinde tartışma konusu olan temel husus, aşırı düşük teklif açıklamalarında öngörülen maliyet unsurlarının dayanaklarının nasıl gerekçelendirildiğidir. Başvuru sahibi, iş makineleri açıklamalarının gerçeği yansıtmadığını ve hesaplamaların hatalı olduğunu iddia etmişse de Kurul, söz konusu analizlerde aritmetik hata bulunmadığını, dolayısıyla hesaplamaların teknik ve mali açıdan kabul edilebilir nitelikte olduğunu değerlendirmiştir. Bu bağlamda, amortisman kalemi özelinde yapılan açıklamada, aracın isteklinin mülkiyetinde olduğu resmi belgelerle tevsik edilmiş, böylece açıklamanın dayanağı ispatlanmıştır. İşçilik girdileri de ihale tarihinde geçerli asgari ücret düzeyinde gösterilmiş ve Kurum tarafından bu yönüyle usule uygun kabul edilmiştir.
Esaslı unsur kavramı açısından değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin dile getirdiği bazı iddiaların, açıklamanın temelini oluşturan maliyet unsurlarına ilişkin olmaktan çok şekli nitelikte veya varsayımsal nitelikte olduğu anlaşılmaktadır. Örneğin, işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında gösterildiği yönündeki iddia, esaslı bir unsur olarak değerlendirilmiş; ancak istekli tarafından açıklamanın mevzuata uygun düzeyde yapılması nedeniyle yerinde bulunmamıştır. Aynı şekilde, nakliye mesafelerinin gerçeklikle bağdaşmadığı yönündeki itiraz da açıklamanın dayanağı olan idarece belirlenen mesafeler ve katsayılar dikkate alınarak hesaplama yapıldığı tespitine karşı geçerliliğini yitirmiştir. Dolayısıyla esaslı kabul edilebilecek unsurların istekli tarafından tevsik edildiği görülmektedir.
Pilot ortağın iş deneyimine ilişkin bir ihtilaf bulunmamakla birlikte, aşırı düşük teklif açıklamalarının teknik yeterlilikle bir bütün olarak ele alındığı vakalarda, yüklenici yapısındaki ortakların bilgi, belge ve analiz sunma kapsamları dolaylı şekilde değerlendirme kapsamında olabilir. Bu somut olay bakımından iş deneyimi yönünden herhangi bir eksiklik ya da açıklama yetersizliği tespit edilmemiş, değerlendirme yalnızca maliyet ve analiz tabanlı kalemler üzerinden yapılmıştır.
Sonuç olarak Kurul, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarını hem şekli hem de içerik yönünden yeterli bularak, başvuru sahibinin iddialarını kabul etmemiştir. Özellikle açıklamalarda dayanak olarak sunulan belgelerin resmiliği, hesaplamalarda aritmetik hata bulunmaması ve hareket noktası olarak idari şartnamede öngörülen değerlerin esas alınması, bu kararın dayanaklarını oluşturmuştur. Bu nedenle, aşırı düşük teklifin mevzuata aykırılığını ileri süren itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesiyle süreç sonuçlandırılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.