KÜNYE
- Toplantı No: 2022/023
- Gündem No: 16
- Karar Tarihi: 20.04.2022
- Karar No: 2022/UY.I-518
- Başvuru Sahibi: Udk Mühendislik Müşavirlik İnş. Nak. Tem. İth. İhr. San. Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 3. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2021/404684
- İhale Adı: Karayolları 3 (Konya) Bölge Müdürlüğü 31 (Afyonkarahisar) ve 32 (Akşehir) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Yapım ve Onarımı ile Kar ve Buzla Mücadele İşlerinin Yapılması
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğunu, iş makinelerinin değerlerinin piyasa fiyatlarının çok altında olduğunu, iş deneyim belgelerinin ve yeterlik kriterlerinin sağlanmadığını, geçici teminat mektuplarının hatalı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde işin yapım amacı ve işlevi, teknik içerik ve imalat kalemleri, tutar dağılımı ve yaklaşık maliyet içindeki ağırlık gibi kriterlere dayanmıştır. İsteklilerin sunduğu kamyon ve greyder gibi iş makinelerinin fiyatları, meslek mensubu tarafından düzenlenen maliyet ve satış tutarı tespit tutanakları ile belgelenmiş ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.17’nci maddesine uygun bulunmuştur. Ayrıca, işçilik girdilerinde ihale tarihinde geçerli asgari ücretin altına inilmediği, nakliye ve mazot girdilerinin mevzuata uygun şekilde hesaplandığı, iş deneyim belgelerinin benzer iş kapsamında ve yeterlik kriterlerini karşıladığı, geçici teminat mektuplarının ise ihale konusu işe ve isteklilere uygun olarak düzenlendiği tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında iş makinelerinin fiyatlandırılması nasıl belgelendirilmeli ve hangi kıstaslar esas alınmalıdır?
Cevap: İş makinelerinin fiyatlandırılması aşırı düşük teklif açıklamalarında meslek mensubu tarafından düzenlenmiş maliyet ve satış tutarı tespit tutanakları gibi belgelere dayandırılmalıdır. Değerlendirmede, Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen usul ve esaslara uygunluk aranır. Yaklaşık maliyet içindeki ağırlığı ve işin teknik içeriği dikkate alınarak, piyasa rayiçlerinden sapmalar somut ve belgelenebilir olmalıdır.
Soru: İşçilik ve diğer girdiler açısından aşırı düşük teklif açıklamaları hangi kriterlerle incelenir?
Cevap: İşçilik girdilerinde ihale tarihindeki geçerli asgari ücretin altına inilmemesi temel kriterdir. Ayrıca nakliye, yakıt ve malzeme gibi diğer girdiler mevzuata ve piyasa şartlarına uygun şekilde hesaplanmalıdır. Bu hesaplamalarda dayanak gösterilen fiyatlandırma ve tespit belgelerinin güncelliği ve mevzuata uygunluğu önem taşır.
Soru: İş deneyim belgeleri ve yeterlik kriterlerinin aşırı düşük tekliflerdeki rolü nedir ve nasıl değerlendirilmeli?
Cevap: İş deneyim belgeleri mutlaka ihale konusu işle benzer nitelikte olmalı ve yeterlik kriterlerini karşılamalıdır. Bu belgeler detaylı şekilde incelenerek, deneyimin kapsamı, süresi ve nitelikleri ile yeterlik şartları arasındaki uyum değerlendirilir. Uygunluk sağlanmadan teklifin aşırı düşük açıklaması kabul edilmez.
Soru: Geçici teminat mektuplarının aşırı düşük teklif aşamasındaki geçerlilik koşulları nelerdir?
Cevap: Geçici teminat mektupları ihale konusu işe, teklif sahibine ve mevzuatın belirttiği şekil şartlarına uygun olarak düzenlenmelidir. Uygun olmayan teminat mektupları teklifin değerlendirme dışı kalmasına veya itirazlara yol açabilir; bu nedenle teminatların kapsam, tutar ve şekil yönünden mevzuata tam uyumlu olması gerekir.
Soru: Yaklaşık maliyet ve teklif tutarlarının aşırı düşük teklif incelemesindeki önemi nedir?
Cevap: Yaklaşık maliyet, aşırı düşük teklif açıklaması değerlendirilirken referans alınan temel kriterlerden biridir. Teklif tutarı ile yaklaşık maliyet arasındaki makul oransal fark, açıklamaların doğruluğunu ve teklifin gerçekçiliğini ortaya koyar. Ancak sadece yaklaşık maliyet farkına bakarak değil, işin teknik ve ekonomik tüm unsurları birlikte değerlendirilmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan birinci ve ikinci teklif sahiplerinin aşırı düşük teklif açıklamalarında, iş makinelerinin piyasa fiyatlarının çok altında olduğu iddiası nasıl değerlendirildi?
Cevap: İsteklilerin kamyon ve greyder gibi iş makinelerinin fiyatları, meslek mensubu tarafından düzenlenen maliyet ve satış tutarı tespit tutanakları ile belgelendirilmiş ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddesine uygun olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle piyasa fiyatlarının altında olması iddiası kabul edilmemiştir.
Soru: İşçilik girdilerinin aşırı düşük teklif açıklamasında mevzuata uygunluğu nasıl incelendi?
Cevap: İşçilik girdileri yönünden ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin altına inilmediği belirlenmiş, işçilik ücretlerinin mevzuat hükümleriyle uyumlu şekilde hesaplandığı sonucuna varılmıştır.
Soru: Başvuru sahibinin iş deneyim belgelerinin ve yeterlik kriterlerinin sağlanmadığına dair iddiası ne şekilde sonuçlandı?
Cevap: İş deneyim belgelerinin benzer iş kapsamında olduğu ve yeterlik kriterlerini karşıladığı tespit edilmiş; bu nedenle söz konusu iddia yerinde bulunmamıştır.
Soru: Geçici teminat mektuplarının mevzuata uygun olup olmadığı nasıl tespit edildi?
Cevap: Geçici teminat mektuplarının ihale konusu işe ve isteklilere uygun olarak düzenlendiği belirlenmiş, başvuru sahibinin bu konudaki itirazı kabul edilmemiştir.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyet konusu ihale dosyasında, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahiplerinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu tartışılmıştır. Başvuru sahibi, bu açıklamalarda yer alan iş makinelerinin rayiç bedellerinin piyasa değerlerinin altında olduğunu, işçilik ve nakliye giderlerinin gerçekle örtüşmediğini, iş deneyim belgelerinin yeterlik kriterlerini karşılamadığını ve geçici teminat mektuplarının usule aykırı olduğunu ileri sürmüştür. Uyuşmazlık, teklif açıklamalarında yer alan mali ve teknik unsurların belgeli bir şekilde açıklanıp açıklanmadığı ve mevzuata uygunluk taşıyıp taşımadığı noktasında yoğunlaşmıştır.
Başvuru sahibinin dikkat çektiği iş deneyim belgeleri özelinde, bunların benzer işe ilişkin olup olmadığı ve yeterlik şartlarını karşılama düzeyi Kurul tarafından incelenmiştir. Mevcut belgelerin, ihale dokümanında tanımlanan benzer iş tanımıyla örtüştüğü ve yeterlik kriterlerinde aranan nicelik ve nitelikleri taşıdığı tespiti yapılmıştır. Böylece belgelerin hem konu hem de kapsam yönünden uygunluk gösterdiği, dolayısıyla geçerliliğinin tartışma konusu yapılamayacağı kanaatine varılmıştır. Bu noktada, açıklamaların yalnızca belge sunumuyla sınırlı kalmayıp içerik yönüyle de değerlendirmeye tabi tutulduğu anlaşılmaktadır.
Esaslı unsur değerlendirmesi yönünden Kurul’un yaklaşımı, işçilik, makine, malzeme ve nakliye gibi teklifin temel bileşenlerinde yapılan açıklamaların yeterliliğine odaklanmıştır. Açıklamalar işin ana karakteristiklerini karşılayacak düzeyde detaylı ve dayanaklı görülmüş; yaklaşık maliyet içerisindeki ağırlığı yüksek imalat kalemlerine dair isabetli açıklama yapıldığı tespit edilmiştir. Bu değerlendirme, aşırı düşük teklif açıklamalarında yalnızca fiyat seviyelerinin değil, açıklamaların ihale konusu işin yürütülmesini mümkün kılacak nitelik taşıyıp taşımadığının esas alındığını göstermektedir.
Pilot ortak açısından ileri sürülen yeterlik ve iş deneyimi eksikliği iddiası somut dayanaklardan yoksun bulunmuştur. Değerlendirmede, pilot ortağın sunduğu deneyim belgesi, gerek süresi gerekse ilgili işin niteliği bakımından dokümanda aranan kriterleri karşıladığı şeklinde yorumlanmıştır. Yine bu ortağın sağladığı işçilik, makine ve diğer girdilere ilişkin açıklamalar da toplam teklifin yapısına uygun bulunmuş, herhangi bir uyumsuzluk ya da eksiklik tespit edilmemiştir. Bu yönüyle, ortaklık yapısı içindeki yüklenici firmaların yükümlülükleri çerçevesinde sunulan belgelerin, teknik açıklamaları destekleyici katkısının altı çizilmiştir.
Nihai olarak, Kamu İhale Kurulu sunduğu kararda, tüm açıklamaların belgeye dayalı, ölçülebilir ve mevzuata uyumlu şekilde yapıldığı sonucuna varmıştır. İş makineleri fiyatlarının meslek mensubu tarafından hazırlanan tutanaklarla desteklenmiş olması, işçilik maliyetlerinin asgari ücret düzeyinin altına düşmemesi ve diğer gider kalemlerinin piyasa koşullarıyla uyumlu bulunması değerlendirmede belirleyici olmuştur. Dolayısıyla, başvuru sahibi tarafından ileri sürülen iddiaların dayanıksız olduğu kabul edilerek itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir. Bu karar, Kurul’un aşırı düşük teklif açıklamalarında hem şekli hem de içerik yönünden dengeli bir inceleme sürdürdüğünü ortaya koymaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.