KÜNYE
- Toplantı No: 2022/031
- Gündem No: 23
- Karar Tarihi: 08.06.2022
- Karar No: 2022/UY.I-687
- Başvuru Sahibi: Gurbetoğlu İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü
- İKN: 2021/233999
- İhale Adı: Asya Bölgesi 6. Kısım Müteferrik İçmesuyu İnşaatı
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasının idarenin belirlediği analiz formatlarına ve birim fiyat tariflerine uygun olmaması nedeniyle teklifin reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun bulunmamasına itiraz ederek teklifinin reddedilmemesini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde ihale dokümanında yer alan iş kalemlerinin birim fiyat tariflerinin esas alınması gerektiğini, başvuru sahibinin kullandığı analizlerin idarenin belirttiği analiz formatları ve birim fiyat tariflerine uygun olmadığını tespit etmiştir. Ayrıca, idare tarafından gönderilen analiz formatlarına uygun açıklama yapılmaması durumunda tekliflerin reddedileceği Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8 maddesiyle düzenlenmiştir. Başvuru sahibinin açıklamalarının bu kurallara uygun olmadığı, dolayısıyla teklifinin reddedilmesinin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
İdare Görüşü
İdare, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında kullandığı analizlerin ihale dokümanındaki analiz formatları ve birim fiyat tariflerine uygun olmadığını, bu nedenle teklifin reddedilmesinin mevzuata uygun olduğunu belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında idarece önceden ilan edilen analiz formatlarına ve birim fiyat tariflerine neden kesinlikle uyulması beklenir?
Cevap: İhale dokümanında belirlenen analiz formatları ve birim fiyat tarifleri, tekliflerin karşılaştırılabilir ve şeffaf şekilde değerlendirilmesini sağlar. Kamu İhale Genel Tebliği ve Kurul kararları uyarınca, bu formatlara uymayan açıklamalar tekliflerin objektif incelemesini engeller ve idarenin güvenilir bir değerlendirme yapmasını zorlaştırır. Bu nedenle, belirtilen formatlara uyulmaması durumunda teklifin reddedilmesi uygulamada sıkça kabul görür.
Soru: Aşırı düşük teklif değerlendirilirken açıklamanın idare tarafından gönderilen analiz formatına tam uyumsuzluğu varsa teklif nasıl değerlendirilir?
Cevap: İdarece gönderilen analiz formatlarına uygun olmayan açıklamalar, mevzuat kapsamında teklifin gerçekçi olmadığını gösterdiği için teklifin elenmesi sonucunu doğurabilir. Bu uygulamada, analiz formatlarına uyulmaması idarenin teklif bütünlüğünü koruma ve ekonomik dengeyi sağlama sorumluluğuyla bağlantılı değerlendirilir.
Soru: İhale dokümanında aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin analiz formatları belirtilmişse ve isteklinin sunduğu açıklama farklı formatta veya eksikse, idarenin yaklaşımı ne olmalıdır?
Cevap: İdarenin, ihale dokümanında belirlenen formatlara uygun olmayan açıklamaları kabul etmeme ve teklifin bu gerekçeyle reddini gerçekleştirme yetkisi bulunur. Uygulamada, formatların ihlal edildiği durumlarda idarelerin açıklamalar doğrultusunda teklif değerlendirmesine devam etmesi yerine ihale mevzuatını uygulayarak reddetmesi sıkça karşılaşılan bir durumdur.
Soru: Teklifin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi sonrası idarenin açıklama talep etme süresinde verilen analizlerin formatla uyumsuzluğu şikâyet konusu olduğunda nasıl bir karar çıkar?
Cevap: Kamu İhale Kurulu, açıklamaların ihale dokümanında veya idarenin talebinde belirtilen format ve tariflere uygun olmaması halinde idarenin teklifin reddi yönündeki kararını genellikle mevzuata uygun bulur. Bu nedenle, format uyuşmazlığı temelinde şikayetin kabul edilmesi zorlaşır ve başvurunun reddi yönünde karar verilir.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif analiz formatlarını ihale dokümanında belirtmesi zorunlu mudur ve bu kurala uyulmaması teklif üzerinde ne tür riskler yaratır?
Cevap: İhale sürecinin şeffaflığı ve tekliflerin sağlıklı değerlendirilmesi için idarenin aşırı düşük teklif analiz formatlarını ihalede açıkça belirtmesi ve teklif sahiplerinden bu formatlara uygun açıklama talep etmesi beklenir. Bu kurala uyulmaması durumunda ise, açıklamaların değerlendirilmesinde objektiflik zedelenebilir, itirazlar artabilir ve işlem iptalleri gündeme gelebilir. Uygulamada, formatların net olması her iki taraf için de hukuki güvenlik sağlar.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarında kullandığı analizlerin idarenin belirlediği analiz formatlarına ve birim fiyat tariflerine uygun olmaması teklifinin reddi için neden olmuştur?
Cevap: Çünkü ihale dokümanında yer alan analiz formatları ve birim fiyat tarifleri esas alınmakta ve Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca idarece belirlenen analiz formatlarına uygun olmayan açıklamalar halinde tekliflerin reddedilmesi zorunlu tutulmaktadır. Bu vakada başvuru sahibinin kullandığı analizler bu gereklilikleri karşılamadığından teklifi reddedilmiştir.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklamalarında analiz formatlarına uygun açıklama yapılmaması halinde teklif üzerindeki işlem nedir?
Cevap: İdare tarafından belirlenen formatlara uygun olarak aşırı düşük teklif açıklaması yapılmazsa, ihale mevzuatı ve Kamu İhale Genel Tebliği doğrultusunda teklifin reddedilmesi gerekmektedir. Bu vakada da idarenin bu prosedürü uygulaması hukuka uygun bulunmuştur.
Soru: Kamu İhale Kurulu’nun bu vakada itirazen şikâyet başvurusunu reddetmesinin gerekçesi nedir?
Cevap: Kurul, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale dokümanında belirtilen analiz formatları ve birim fiyat tariflerine uygun olmadığını tespit etmiş; dolayısıyla teklifin idarece reddedilmesinin mevzuata uygun olduğu sonucuna varmıştır. Bu nedenle başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunu reddetmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında doğru analizi yapmamasının şikâyet hakkını etkileyen sonucu nedir?
Cevap: Başvuru sahibinin açıklamalarının idaresince belirlenen format ve tariflere uymaması, teklifin reddedilmesini haklı kılmış ve bu durum şikâyetin kabul edilmemesine yol açmıştır. Yani, hukuki itirazın başarıya ulaşması mümkün olmamıştır.
Detaylı Analiz
İhale sürecine ilişkin bu vakada, başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları idarece yeterli bulunmamış; özellikle kullanılan analiz formatlarının ve birim fiyat tariflerinin, ihale dokümanında öngörülen yapıya uygun olmadığı gerekçesiyle teklif reddedilmiştir. Başvuru sahibi bu karara karşı itirazen şikâyet yoluna giderek teklifinin geçerli kabul edilmesini talep etmiştir. Ancak uyuşmazlık, temel olarak açıklama belgelerindeki teknik format farklılıkları ve içerik uyumsuzlukları üzerine şekillenmektedir.
Vakanın merkezinde yer alan uyuşmazlık, başvuru sahibinin sunduğu analizlerin, idarece belirlenmiş olan analiz formatları ve birim fiyat tarifeleriyle örtüşmemesi nedeniyle ortaya çıkmıştır. İhale dokümanında iş kalemlerinin maliyet açıklamalarına dair hangi formatta ve içerikte analiz sunulacağı açıkça belirtilmiş ve bu husus, teklifler arasında karşılaştırılabilirliğin sağlanması açısından esaslı kabul edilmiştir. Başvuru sahibi ise bu çerçevenin dışında, farklı format ve içerikler içeren analizler sunmuş; bu nedenle açıklamaları idarece değerlendirilemez bulunmuştur.
İdarece teknik açıklamaların kabul edilmemesi, bir belge eksikliğinden ziyade esaslı bir uyumsuzluk durumuna dayanmıştır. Çünkü aşırı düşük teklif savunularında açıklamaların, ihale dokümanında belirtilen formatlara uygunluk taşıması yalnızca şekli değil aynı zamanda maddi unsurları da barındıran bir gerekliliktir. Bu itibarla, analizin dayanağını oluşturan veri yapısının ve sunum biçiminin idare tarifinden sapması, açıklamanın geçerliliğini temelden etkilemiş; vakada da bu husus esaslı eksiklik olarak değerlendirilmiştir.
Kurul değerlendirmesinde, teklifin pilot ortağının ya da alt yüklenicilerinin iş deneyimi gibi unsurlar tartışma konusu yapılmamış; karar tamamen analizlerin biçimsel ve içeriksel tutarlılığı üzerine inşa edilmiştir. Bu nedenle, teknik yeterlikten ziyade ekonomik teklifin açıklanabilirliğine ilişkin bir usul eksikliği söz konusu olmuş; iş deneyimine dair herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır. Uygulamadaki sorun, açıklamanın anlaşılması ve denetlenebilirliği noktasında ortaya çıkmıştır.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, başvuru sahibinin açıklamalarında idare tarafından belirlenmiş esaslara riayet edilmediğini tespit etmiş; ihale dokümanında yer alan düzenlemelerle Kamu İhale Genel Tebliği hükümleri uyarınca teklifin reddinin mevzuata uygun bir işlem olduğu sonucuna varmıştır. Bu doğrultuda, başvuru sahibinin şikâyet başvurusu Kurul tarafından reddedilmiş, ihale sürecine devam edilmesine engel bulunmadığı karara bağlanmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.