KÜNYE
- Toplantı No: 2024/015
- Gündem No: 52
- Karar Tarihi: 04.04.2024
- Karar No: 2024/UY.II-567
- Başvuru Sahibi: Öntürkler İnşaat Turizm Tarım Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri 7. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2023/1471844
- İhale Adı: Samsun 19 Mayıs İlçe Merkezi Kuşkayası Mahallesi ve Kaldırım Mahallesi Tarım Arazilerinin Engiz Çayı 2. Kısım Taşkın ve Rüsubat Zararlarından Korunması İnşaatı
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan birim fiyatların güncellenmemesi nedeniyle teklif değerlendirme dışı bırakılması mevzuata aykırıdır
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamalarında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5 maddesine uygun olarak önceki yılın yayımlanmış birim fiyatlarını kullandığını, idarenin bu durumu dikkate almadığını ve motorin fiyatı açıklamasının da mevzuata uygun olduğunu belirterek işlemin iptalini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu işin yaklaşık maliyeti, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine göre hesaplanmakta ve güncellenmektedir. İlan tarihi itibarıyla cari yıl birim fiyatlarının yayımlanmadığı durumlarda önceki yıl birim fiyatlarının kullanılabileceği Tebliğ’de açıkça düzenlenmiştir. Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 01.07.2023 tarihli birim fiyatlarını kullandığı, bu tarihin ilan tarihine uygun olduğu, dolayısıyla idarenin güncelleme yapılmadığı gerekçesiyle açıklamayı yeterli bulmaması mevzuata aykırıdır. Ayrıca motorin fiyatı açıklaması da Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine uygundur.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan birim fiyatların ilan tarihine uygun önceden yayımlanmış fiyatlar olması, idarenin açıklamayı yeterli bulmama ve teklifi dışlama kararını ne ölçüde etkiler?
Cevap: İdare, aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan birim fiyatların ilan tarihinde geçerli olan ve resmi olarak yayımlanmış fiyatlar olması halinde, bu açıklamaları geçerli kabul etmek durumundadır. İlan tarihinde güncel fiyatlar yayımlanmamışsa, önceki yılın birim fiyatlarının kullanılması mevzuata uygun kabul edilir ve idarenin bu nedenle açıklamaları yeterli bulmayıp teklifi değerlendirme dışı bırakması hukuka aykırıdır.
Soru: İlan tarihinden sonra yayımlanan birim fiyatlar kullanılarak yapılan aşırı düşük teklif açıklamaları, teklifin değerlendirme sürecinde nasıl dikkate alınmalıdır?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan birim fiyatların, ilan tarihi itibarıyla resmi olarak yayımlanmış olması önemlidir. İlan tarihinden sonra yayımlanan fiyatlar esas alınırsa, bu durum teklifin değerlendirilmesinde belirsizlik veya mevzuata aykırılık yaratabilir. Bu nedenle, açıklamalarda ilan tarihine uygun birim fiyatların kullanılması gerekir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında dönemsel fiyat değişikliklerine ilişkin (örneğin motorin fiyatı gibi) açıklamalar hangi kriterlere göre değerlendirilir?
Cevap: Dönemsel fiyat değişikliklerine ilişkin açıklamalar, Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen usul ve esaslara uygunluk açısından incelenir. Açıklamalar anılan düzenlemelere uygun ve dayanak belgeyle desteklenmişse, bu tür açıklamaların yetersiz görülerek teklifin değerlendirme dışı bırakılması doğru değildir.
Soru: İdare yaklaşık maliyet güncellemelerinde farklı kaynaklardan alınan birim fiyatlar kullanıyorsa, aşırı düşük teklif açıklamalarında hangi fiyatların esas alınması gerekir?
Cevap: Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi idarenin takdirindedir ancak aşırı düşük teklif açıklamalarında başvuru sahibinin dayandığı birim fiyatlar, ilan tarihi itibariyle resmi ve yayımlanmış fiyatlarsa geçerlidir. İdare, kendi güncel yaklaşık maliyet fiyatlarını açıklamada belirtilen birim fiyatlarla mutlak olarak uyumlu hale getirmeyi talep etmekte zorlanmalı; başvuru sahibinin makul ve mevzuatla uyumlu fiyatlar kullanması yeterli kabul edilmelidir.
Soru: Teklifin aşırı düşük bulunması halinde, açıklama aşamasında kullanılan belgelerin tarihi ve ayarlama yapılması konusu ne şekilde değerlendirilir?
Cevap: Kamu İhale Genel Tebliği, ilan tarihi itibarıyla yayımlanmış birim fiyatların kullanılması gerektiğini hükme bağlamaktadır. Piyasa koşullarında fiyat değişikliği olması durumunda, henüz ilan tarihine uygun fiyatlar yayımlanmamışsa, önceki yılın yayımlanmış birim fiyatlarının kullanılması kabul edilebilir. Bu nedenle açıklamalarda tarihsel uyum aranmalıdır; fiyatları sonradan ayarlamak ya da ilan tarihinden sonraki fiyatları kullanmak tereddüt yaratabilir ve açıklamanın reddine neden olabilir. Ancak uygun tarihli ve mevzuata uygun açıklamalar idarece kabul edilmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarında kullandığı birim fiyatların ilan tarihine uygun önceden yayımlanmış fiyatlar olması, idarenin teklif değerlendirmeden çıkarma kararını haklı kılar mı?
Cevap: Hayır, idarenin bu fiyatların güncellenmediği gerekçesiyle açıklamayı yetersiz sayıp teklifi değerlendirme dışı bırakması mevzuata aykırıdır. Başvuru sahibinin kullandığı birim fiyatlar ilan tarihine uygundur ve bu nedenle açıklamalar geçerlidir.
Soru: Yaklaşık maliyetin güncellenmiş fiyatlarla hesaplanması, aşırı düşük teklif açıklamalarında sadece güncel birim fiyatların kullanılmasını zorunlu kılar mı?
Cevap: Hayır, ilan tarihi itibariyle güncel birim fiyatlar yayımlanmamışsa önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir. Bu durumda, başvuru sahibinin önceki yıl fiyatlarını kullanması mevzuata uygundur.
Soru: Motorin fiyatına ilişkin yapılan açıklamanın mevzuata uygunluğu, teklifin değerlendirme dışı bırakılması yönündeki işlemin iptal gerekçesi olabilir mi?
Cevap: Evet, motorin fiyatı açıklaması da ilgili mevzuata uygun bulunduğundan, bu konuda idarenin değerlendirme dışı bırakma işlemi hukuka uygun değildir.
Soru: Kurul, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye alınmasına karar verirken hangi hukuki sonuçları da birlikte hüküm altına almıştır?
Cevap: Kurul, teklifin değerlendirmeye alınmasına ek olarak işlemlerin mevzuata uygun şekilde yeniden yapılmasına ve başvuru bedelinin iadesine karar vermiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye ilişkin uyuşmazlık, tekliflerin değerlendirilmesi sürecinde başvuru sahibinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarında kullandığı birim fiyatların ilan tarihi itibarıyla güncellenmemiş olduğu gerekçesiyle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yöneliktir. Başvuru sahibi, kullandığı birim fiyatların ilgili kamu otoritesi tarafından daha önce yayımlanmış ve ilan tarihiyle uyumlu olduğunu ifade etmiş; motorin fiyatı yönünden de açıklamalarının Tebliğ hükümlerine uygun olduğunu ileri sürerek idarenin işlemine itiraz etmiştir. Kurul tarafından yapılan inceleme, bu açıklamaların mevzuata uygunluğuna odaklanmış ve değerlendirme dışı bırakma işleminin hukuka aykırı olduğu kanaatine varılmıştır.
Uyuşmazlığın merkezinde yer alan mesele, iş kalemlerine ilişkin açıklamalarda kullanılan birim fiyatların hangi tarihe göre esas alınması gerektiği sorusudur. Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamalarında önceki yılın yayımlanmış resmi fiyatlarını kullanmıştır; bu fiyatların Tebliğ uyarınca, ilan tarihi itibarıyla geçerli olduğu değerlendirilmiştir. İdare ise yaklaşık maliyeti oluştururken daha sonra güncellenmiş birim fiyatlara dayanmış, bu nedenle açıklamada da benzer bir güncelleme aramıştır. Ancak güncel birim fiyatların ilan tarihinden sonra yayımlanmış olması nedeniyle, yüklenicinin eski ancak geçerli fiyatlara dayanması hukuken geçerli sayılmıştır.
Bu vakada “esaslı unsur” kavramı, açıklamada kullanılan fiyatların dayandığı tarihin uygunluğunda somutlaşmaktadır. Fiyatların kendisinden çok, açıklamalarda referans alınan tarih ve bu tarihin mevzuata uygunluğu dikkat çekmiştir. Açıklamada kullanılan fiyatlar, ilan tarihinde resmi olarak yayımlanmış ve sektörde kabul gören kaynaklardan alınmışsa, idarenin yaklaşık maliyet hesaplamasında kullandığı farklı tarihlerle birebir örtüşmemesi “esaslı” bir eksiklik olarak değerlendirilmemiştir. Kurul, böyle bir durumda açıklamanın reddinin ölçüsüz olacağını değerlendirerek, söz konusu tarihsel uyumsuzluğun teklifin elenmesine gerekçe yapılamayacağı sonucuna ulaşmıştır.
İhaleye sunulan teklifin bir ortak girişim tarafından verildiği anlaşılmakla birlikte, kararda pilot ortağın iş deneyimi yönünden herhangi bir değerlendirme yer almamaktadır. Bu nedenle iş deneyimi yeterliğine ilişkin bir yorum yapılmamış, uyuşmazlığın yalnızca fiyat açıklamalarına yöneldiği görülmüştür. Buradan hareketle, teklifin elenmesinin gerekçesi olarak yalnızca aşırı düşük açıklamalarda kullanılan fiyatların tarihi ve kaynağı esas alınmıştır.
Sonuç olarak, Kurul, başvuru sahibinin açıklamalarında kullandığı fiyatların ilan tarihine uygun şekilde belirlenmiş resmi kaynaklara dayandığını, bu haliyle açıklamanın geçerli ve yasal olduğunu tespit etmiştir. Güncel fiyatlar esas alınarak yapılan yaklaşık maliyet hesabı ile açıklamada kullanılan fiyatlar arasında uyumsuzluk bulunması, teklifin elenmesi için yeterli görülmemiştir. Ayrıca motorin fiyatına ilişkin açıklamanın da Tebliğ’e uygun olduğu saptanmış, bu kapsamda teklifin değerlendirme dışı bırakılması işlemi iptal edilerek teklifin yeniden dikkate alınmasına ve başvuru bedelinin iadesine karar verilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.