KÜNYE
- Toplantı No: 2021/017
- Gündem No: 35
- Karar Tarihi: 28.04.2021
- Karar No: 2021/UY.I-903
- Başvuru Sahibi: Ilgazlar İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Gençlik ve Spor Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü
- İKN: 2020/639502
- İhale Adı: Kayseri (1000+1000 2Kısım) Kişilik Öğrenci Yurdu Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarında metraj farkının makul düzeyde olması ve bilgi eksiklerinin tamamlatılamaması nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, mükellefe ait imza sirküleri ve meslek mensubunun faaliyet belgelerinin bilgi tamamlatma kapsamında istenmesi gerektiğini, ayrıca ihale üzerinde bırakılan isteklinin metraj farkının kabul edilemez düzeyde olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, anahtar teslim götürü bedel ihalelerde idare ve isteklilerce metrajların bire bir örtüşmesinin beklenmediğini, ancak metraj farkının makul düzeyde olması gerektiğini belirtmiştir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarında 85 iş kaleminden 74’ünde isteklinin metrajının idarenin metrajından yüksek, 7’sinde eşit, 4’ünde ise düşük olduğu ve sadece bir iş kaleminde %10’u aşan fark bulunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, metraj farklarının toplamda isteklinin lehine bir avantaj sağlamadığı, aksine yaklaşık 35.7 milyon TL dezavantaj oluşturduğu belirlenmiştir. Kurul, mükellefe ait imza sirküleri ve meslek mensubunun faaliyet belgelerinin ise teklifin esasını değiştiren bilgi eksikliği değil, belge eksikliği olduğunu ve bu belgelerin bilgi tamamlatma kapsamında tamamlatılamayacağını vurgulamıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale aşamasında aşırı düşük teklif açıklamalarında metraj farklarının değerlendirilmesinde metrajların tamamen aynı olması beklenebilir mi?
Cevap: İdare ve istekli metrajlarının tamamen aynı olması beklenmez; ancak metraj farklarının makul sınırlar içinde kalması gerekir. Uygulamada, metraj farkının iş kalemlerinin çoğunluğunda küçük olması ve toplamda isteklinin lehine orantısız bir avantaj yaratmaması önemli kriterlerdir. Bu tür farklar teklifin aşırı düşük olup olmadığını değerlendirirken göz önünde bulundurulur.
Soru: İhale sürecinde eksik belge bulunan istekliden söz konusu belgeler bilgi tamamlatma kapsamında istenebilir mi?
Cevap: Eksikliği tespit edilen belgelerin, teklifin esasını etkileyen bilgi eksikliği değil, yalnızca belge eksikliği olması durumunda, bu belgeler bilgi tamamlatma kapsamında genellikle istenemez. Böyle bir durumda belge eksikliğinin giderilmesi için yeni bir süreç veya başka yöntemler gereklidir; aksi halde isteklinin teklifi geçersiz sayılabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında metraj farklarının toplam tutara etkisi nasıl değerlendirilir?
Cevap: Metraj farklarının toplam tutar üzerindeki etkisi, farkın lehine avantaj sağlayıp sağlamadığı açısından incelenir. Eğer metraj farkları, isteklinin lehine anlamlı bir avantaj oluşturmuyorsa ve hatta dezavantaj yaratıyorsa, bu durum teklifin aşırı düşük kabul edilmesinde olumsuz bir etken sayılmaz.
Soru: Talepler doğrultusunda mükellefe ait imza sirküleri ve meslek mensubunun faaliyet belgeleri gibi belgelerin bilgi tamamlatma kapsamında değerlendirilmemesinin sonuca etkisi nedir?
Cevap: Bu tür belgeler bilgi tamamlatma kapsamında olmadığı için eksik olmaları durumunda idare tarafından tamamlatılamaz ve genellikle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına veya itirazen şikayetin reddine yol açabilir. Eksik belge temini teklifin esasını değiştirecek bir bilgi talebi olmadığında, bilgi tamamlatma yöntemiyle giderilemez.
Soru: Metraj farklılıkları idare ve istekli arasında nispeten normal sınırlar içinde ise bu durum aşırı düşük teklif değerlendirmesinde nasıl bir rol oynar?
Cevap: Metraj farklılıklarının nispeten makul seviyede ve toplamda isteklinin lehine önemli bir avantaj sağlamadığı durumlarda, bu farklılıklar aşırı düşük teklif tespitinde tek başına yeterli delil sayılmaz. Böylece idarenin metraj hesabına tamamen bağlı kalmak yerine teklifin genel uygunluğu ve mantıklılığı değerlendirilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin metrajları ile idarenin metrajları arasındaki fark hangi ölçüde kabul edilmiştir?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan isteklinin metrajlarının idarenin metrajlarıyla bire bir örtüşmesi beklenmemiş, ancak farkın makul düzeyde olması gerektiği belirtilmiştir. Bu somut olayda, 85 iş kaleminden sadece birinde %10’u aşan fark bulunmuş, diğer kalemlerde fark ya eşit ya da makul sınırlar içinde kalmıştır.
Soru: Başvuru sahibinin iddiası doğrultusunda mükellefe ait imza sirküleri ve meslek mensubunun faaliyet belgelerinin bilgi tamamlatma kapsamında istenip istenemeyeceği konusunda karar nasıl verilmiştir?
Cevap: Kurul, bu belgelerin bilgi tamamlatma kapsamında tamamlatılamayacağına karar vermiştir. Çünkü eksik olan belgeler, teklifin esasını değiştiren bilgi eksikliği değil, belge eksikliği niteliğindedir ve bu nedenle bilgi tamamlatma kapsamında olmamaktadır.
Soru: Metraj farklarının isteklinin lehine bir avantaj sağlayıp sağlamadığı itirazen şikayet kararında nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Metraj farklarının toplamda isteklinin lehine bir avantaj sağlamadığı aksine yaklaşık 35,7 milyon TL dezavantaj oluşturduğu tespit edilmiş ve bu nedenle başvuru sahibinin metraj farkına ilişkin itirazı reddedilmiştir.
Soru: Bilgi tamamlatma kapsamında olmayan eksik belgelerin varlığı itirazen şikayetin reddine nasıl sebep olmuştur?
Cevap: Eksik belgelerin bilgi tamamlatma kapsamında tamamlatılamayacak olması nedeniyle, başvuru sahibinin talebinin dayanaklarından biri reddedilmiş ve bu durum itirazen şikayetin reddi sonucunu doğurmuştur.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde yaşanan uyuşmazlık, aşırı düşük teklif açıklamalarında yer alan metraj farklarının değerlendirilmesi ve bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılamayacak bazı belgelerin sunulmaması üzerine kurulmuştur. Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin idare metrajına kıyasla kabul edilemez düzeyde farklar içeren metrajlar kullandığını, ayrıca kendilerinin sunmadığı bazı belgelerin belge eksikliği değil bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilerek idarece tamamlatılması gerektiğini ileri sürmüştür. Bu çerçevede problem, hem teknik hem de şekli yönleri olan iki yönlü bir değerlendirmeyi zorunlu kılmıştır.
Kurul, olayda esas odak noktasını oluşturan metraj farklarıyla ilgili olarak, anahtar teslim götürü bedel ihalelerde yüklenici tarafından yapılan metraj analizlerinin idare rakamlarını bire bir yansıtmasının beklenemeyeceğini, ancak bu farkların makul düzeyi aşmaması gerektiğini vurgulamıştır. Karar gerekçesinde, 85 iş kaleminin yalnızca birinde yüzde 10’u aşan bir farkın bulunduğu, diğer kalemlerde ise metraj farklarının ya idareyle aynı ya da makul seviyede yüksek ya da düşük olduğu belirtilmiştir. Bu durum, teklifin teknik tutarlılığı açısından kabul edilebilir bulunmuştur.
Kurul, metraj farklılıklarının işin genel mali yapısı üzerinde nasıl bir etkide bulunduğunu da dikkate almıştır. Yapılan değerlendirmede, söz konusu farkların isteklinin lehine bir mali avantaj yaratmadığı, hatta yaklaşık 35,7 milyon TL tutarında dezavantaj oluşturduğu tespit edilmiştir. Bu veri, metraj farklılıklarının yalnızca var olup olmaması değil, teklifin genel dengesi ve gerçekçilik bakımından nasıl bir etki doğurduğu yönünden analiz edildiğini göstermiştir. Böylece, farkların varlığı değil, bu farkların teklif üzerinde yarattığı etkiler esas alınarak değerlendirme yapılmıştır.
Belge sunumuna ilişkin diğer tartışmalı husus ise başvuru sahibinin kendisinin sunmadığı mükellefe ait imza sirküleri ve meslek mensubunun faaliyet belgeleriyle ilgilidir. Bu belgelerin bilgi tamamlatma kapsamında temin edilebileceği iddiası, Kurul tarafından kabul edilmemiştir. Çünkü bu belgeler, teklifin içeriğinde anlamlı bir bilgi eksikliği değil, usule ilişkin bir belge eksikliğini temsil etmektedir. Bu ayırım, teklifin esasını etkilemeyen ancak usulü eksikliğe yol açan durumların bilgi tamamlatma uygulaması dışında kalacağının altını çizmektedir.
Son değerlendirmede Kurul, her iki itiraz başlığını da ayrı ayrı değerlendirerek teknik ve şekli uyuşmazlık noktalarında kendi iç tutarlılığı olan bir görüş ortaya koymuştur. Metraj farklılıklarının teklifin genel dengesini bozmadığı ve isteklinin lehine orantısız bir avantaj yaratmadığı sonucuna ulaşılmış, eksik belgelerin ise bilgi tamamlatma kapsamında tamamlatılamayacağı gerekçesiyle başvuru reddedilmiştir. Bu karar, hem teklif açıklamalarında teknik gerçekliğin hem de şekli belgelerin değerlendirilmesinde mevzuatın öngördüğü sınırlar çerçevesinde kalındığını göstermektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.