KÜNYE
- Toplantı No: 2021/017
- Gündem No: 13
- Karar Tarihi: 28.04.2021
- Karar No: 2021/UY.II-885
- Başvuru Sahibi: Ok-Sa İnşaat Nak. Tur. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Lima Yapı Endüstri İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Trakya Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı
- İKN: 2020/453390
- İhale Adı: Tü Diş Hekimliği Fakültesi Binası Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmaması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin metraj farklılıkları, işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olması, açıklama istenmeyen iş kalemlerine sıfır bedel yazılması, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin uygun dönemlere ait olmaması ve EK-O5/EK-O6 belgelerinin mevzuata aykırı düzenlenmesi nedeniyle teklifin reddedilmesini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemlerine ilişkin açıklama istenmesi gerektiğini, metraj farklılıklarının %10’u aşsa da teklif sıralamasını değiştirmediğini, işçilik girdilerinin ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmadığını, açıklama istenmeyen iş kalemleri için toplam bedelin gösterilmesinin yeterli olduğunu, fiyat tekliflerinin dayanağı EK-O5 ve EK-O6 belgelerinin meslek mensuplarınca onaylandığını ancak bazı poz numaralarına ilişkin fiyat tekliflerinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığını tespit etmiştir. Ayrıca, aşırı düşük teklif açıklamalarında 2020 yılı birim fiyatlarının kullanılması gerektiği ve bu hususun sağlandığı değerlendirilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik ücretlerinin hangi dönem ve tutarlarda değerlendirilmesi gerekir?
Cevap: İşçilik ücretleri, ihale tarihindeki yürürlükte olan asgari ücret ve buna ilişkin saatlik ücret üzerinden değerlendirilmelidir. İdare ve Kurul, işçilik giderlerinin ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin altında olmamasına dikkat eder; farklı tarihlerdeki ücretler veya mevzuat dışı ücretler esas alınırsa açıklama geçersiz sayılabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan fiyat tekliflerinin dayanak belgelerinin tarihleri nasıl olmalıdır?
Cevap: Dayanak olarak sunulan fiyat teklifleri, geçerli dönemi yansıtmalı ve belgelendirme dönemleri (örneğin son veya bir önceki geçici vergi beyannamesi dönemi) mevzuata uygun olmalıdır. Fiyat tekliflerinin mevzuat dışı tarih veya süreye ait olması açıklamanın kabul edilmemesine ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olabilir.
Soru: Metraj farklılıkları aşırı düşük teklif açıklamalarında hangi ölçütlerle değerlendirilmeli ve teklif sıralaması üzerindeki etkisi nasıl olmalıdır?
Cevap: Metraj farklılıkları genellikle %10 sınırı göz önünde bulundurularak incelenir. Bu fark sıralamayı değiştirmiyorsa, açıklamada metraj farklılığından dolayı teklifin reddine veya değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmez. Ancak fark yüksek ve sıralamayı etkiliyorsa, idare açıklama istemeli ve uygun açıklama sağlanmazsa teklif elenebilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında açıklama istenmeyen iş kalemlerine ilişkin bedel göstermek zorunlu mudur ve sıfır bedel yazılması ne ifade eder?
Cevap: Açıklama talep edilmeyen iş kalemlerine ilişkin toplam bedelin teklif dosyasında bulunması yeterlidir. Sıfır bedel yazılması, eğer bu iş kalemleri için açıklama istenmiyorsa, tek başına teklifin reddine sebep olmayabilir. Ancak idare bu kalemleri ve bedellerini açıkça belirlemeli ve ihale dokümanlarında buna uygun düzenlemelere yer vermelidir.
Soru: EK-O5 ve EK-O6 belgelerinin meslek mensubunca onaylanması tek başına aşırı düşük teklif açıklamalarının uygunluğunu sağlar mı?
Cevap: Meslek mensubunun onayı yeterli olmakla birlikte, belge içeriklerinin mevzuata uygunluğu da aranır. Örneğin, belgelerde kullanılan fiyat tekliflerinin dayanak aldığı dönemlerin mevzuata uygun olması gerekir. Onaylı belgede mevzuat dışı tarihler veya eksiklikler varsa, açıklama uygun kabul edilmez ve teklif değerlendirme dışı bırakılabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin metraj farklılıkları açıklamalarının teklifin değerlendirmesine etkisi ne olmuştur?
Cevap: Metraj farklılıkları %10’u aşmasına rağmen bu durum teklif sıralamasını değiştirmediğinden, Kurul tarafından metraj farklılıklarına dayanarak teklifin reddine karar verilmemiştir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olması iddiası nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: İncelemede işçilik girdilerinin ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmadığı tespit edildiğinden, bu husus teklifin reddi için dayanak olmamıştır.
Soru: EK-O5 ve EK-O6 belgelerinin mevzuata uygunluğu bakımından hangi tespitler yapılmıştır ve bunun sonucu ne olmuştur?
Cevap: EK-O5 ve EK-O6 belgeleri meslek mensuplarınca onaylanmış olsa da bazı fiyat tekliflerinin dayanak aldığı vergi beyannamelerinin son veya bir önceki geçici vergi beyannamesi dönemine ait olmadığı tespit edilmiştir; bu durum açıklamaların mevzuata uygun olmamasına ve dolayısıyla teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olmuştur.
Soru: Diğer iş kalemleri için aşırı düşük teklif açıklaması istenmeyen kısımlarda bedelin sıfır gösterilmesi teklif değerlendirmesine nasıl yansımıştır?
Cevap: Açıklama istenmeyen iş kalemleri için toplam bedelin gösterilmesi yeterli görülmüş ve sıfır bedel yazılması bu kapsamda teklifin reddi için sebep oluşturmadığına karar verilmiştir.
Detaylı Analiz
Aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin bu uyuşmazlıkta temel mesele, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu açıklamaların mevzuata uygun olup olmadığının değerlendirilmesidir. Başvuru sahibi tarafından, isteklinin açıklamalarına dayanak oluşturan belgelerde metraj farklılıkları, asgari ücretin altında hesaplanan işçilik bedelleri, sıfır bedelli iş kalemleri ile zaman bakımından geçersiz olan fiyat tekliflerine atıf yapılması gibi hususların ihale mevzuatına aykırılık teşkil ettiği ileri sürülmüş, bu nedenle teklifin geçersiz sayılması talep edilmiştir. Kurul ise sürece ilişkin değerlendirmesinde, çeşitli unsurları ayrı ayrı ele alarak nihai kararını oluşturmuştur.
İncelemenin odağında, fiyat tekliflerinin dayanağı olan belgelerin sunuluş biçimi ve içeriği yer almaktadır. İsteklinin bazı poz numaralarına ilişkin olarak sunduğu fiyat tekliflerinin, ilgili mevzuat uyarınca son ya da bir önceki geçici vergi beyannamesi dönemine ait olmaması, bu belgelerin dayanak niteliğini zayıflatmıştır. EK-O5 ve EK-O6 belgeleri meslek mensuplarınca onaylanmış olmasına rağmen, belgelerin içeriğinde kullanılan verilerin belirtilen dönemlere tekabül etmemesi, açıklamanın geçerliliğini yitirmesine neden olmuştur. Bu durum, ihale komisyonunun esas aldığı açıklamaların gerçek ve güncel piyasa koşullarını yansıtmadığı kanaatine yol açmıştır.
Uyuşmazlıkta, aşırı düşük teklif açıklamalarında kabul edilebilir sınırlar dikkate alınmış, metraj farklılıklarında %10’un aşıldığı tespit edilmişse de, bu farkın teklif sıralamasına etki etmediği belirlenmiştir. Bu nedenle Kurul, metraj farklarına dayanarak teklifin geçersiz sayılmasını gerekli görmemiştir. Benzer şekilde, açıklama istenmeyen iş kalemlerine ilişkin sıfır bedel yazıldığı görülmüş; ancak toplam bedelin sunulmuş olması yeterli bulunmuştur. Bu yönüyle, sadece şekli bir eksiklik olarak nitelendirilen bu durum teklifin elenmesine yol açmamıştır. Ayrıca, işçilik girdilerinin hesaplanmasında asgari ücretin esas alınmadığı iddiası da teknik olarak geçersiz kalmış; çünkü yapılan hesaplamaların ihale tarihinde yürürlükteki saatlik asgari ücreti karşıladığı ortaya konmuştur.
Vakanın esaslı unsurunu oluşturan husus, fiyat tekliflerine dayalı belgelerde dönemsellik koşulunun sağlanmamış olmasıdır. Kurul, bu belgelerin geçici vergi beyannamesi dönemlerine uygunluğunu, açıklamanın hukuken sağlam temellere dayanması bakımından belirleyici görmüştür. Bu tespit, ihale teklifinin temel gerekçesinin doğruluğunu doğrudan etkilediğinden, erişilen diğer sonuçlar bir tarafa bırakılarak bu eksiklik esas alınmıştır. Zira belge tarihinin mevzuata aykırı bir dönemi yansıtması, belgeyi içeriksel olarak geçersiz kılmakta ve açıklamayı şeklen değil, esasen hükümsüz hale getirmektedir.
Kurulun kararında açıkça görüldüğü üzere, bütünsel bir yaklaşımla farklı iddialar ayrı ayrı değerlendirilmiş; ciddi içerik eksikliği yalnızca kullanılan fiyat tekliflerinin geçerli dönemi yansıtmaması olarak tespit edilmiştir. Bu durum, açıklamaların mevzuata uygun kabul edilemeyeceği sonucunu doğurmuş ve isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır. Kurul, bu eksikliğin şekli bir hata olarak görmeyecek ölçüde esaslı olduğuna kanaat getirmiş ve ihalenin yeniden gerçekleştirilmesini uygun bulmuştur. Bu karar, özellikle fiyat tekliflerinin kapsamı ve dönemselliği yönünden yapılacak değerlendirmelerde esas alınacak hassasiyetin çerçevesini ortaya koymaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.