KÜNYE
- Toplantı No: 2021/013
- Gündem No: 21
- Karar Tarihi: 31.03.2021
- Karar No: 2021/UY.II-694
- Başvuru Sahibi: Ak-Yal İnşaat Tic. ve San. Ltd. Şti. - Çağ Yapı İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı
- İKN: 2020/194544
- İhale Adı: Konya Ovası 1-2-3 Sulamaları İkmal İnşaatı İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmaması nedeniyle tekliflerin reddi ve ihalenin yeniden yapılması kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale konusu işin yapım amacı ve teknik içeriği dikkate alınarak, aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45. maddesi ve ilgili hükümlerine uygunluğunu incelemiştir. İdarece sunulan nakliye formülleri, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, EPDK mazot fiyat verisi, asgari işçilik ücretleri ve kamu kurumlarınca yayımlanan birim fiyatlar değerlendirilmiştir. Bazı fiyat tekliflerinin faaliyet alanıyla uyumsuzluğu, meslek mensubu kaşesi ve imza eksiklikleri, nakliye bedellerinin analizlere uygun şekilde dahil edilmemesi gibi teknik ve usul hataları tespit edilmiştir. Ayrıca, iş deneyim belgelerinin uygunluğu ve yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığı da değerlendirilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında nakliye bedellerinin nasıl ve hangi koşullarda açıklamalara dahil edilmesi gerekir?
Cevap: Nakliye bedellerinin aşırı düşük teklif açıklamalarına dahil edilmesi, teklifin gerçek maliyetlerine uygunluğunu göstermek açısından önem taşır. Nakliye maliyetlerinin açıklamalara analizlere dayalı ve ayrıntılı biçimde dahil edilmesi beklenir. Sadece genel veya standart değerlerin verilmesi yeterli olmaz; nakliye bedelinin nasıl hesaplandığı, hangi meslek mensubu tarafından onaylandığı ve belgelendirildiği açıkça gösterilmelidir. Nakliye ile ilgili açıklamalar işin kapsamı ve özellikleri göz önünde bulundurularak mevzuata uygun ve teknik açıdan tutarlı olmalıdır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin değerlendirilmesinde nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin faaliyet alanı ile uyumu ve tekliflerin meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanması gerekir. Fiyat tekliflerinin ilgili işin niteliğine uygun kişilerden alınması önemlidir; faaliyet alanı farklı olan kurum, kuruluş veya kişi tekliflerinin değerlendirmede geçerliliği yoktur. Ayrıca, belge üzerinde yetkili meslek mensubunun imzası ve kaşesi bulunmalıdır; bu unsurların eksik olması teklifin reddedilmesine neden olabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında meslek mensubu kaşesi ve imzası neden önemlidir, eksikliği ne tür sonuçlar doğurabilir?
Cevap: Meslek mensubu kaşesi ve imzası, aşırı düşük teklif açıklamalarındaki bilgilerin yetkili ve sorumlu bir kişi tarafından hazırlandığını gösterir. Bu unsurların eksik olması, açıklamaların teknik ve hukuki doğruluğunun sorgulanmasına yol açabilir. Eksik veya usulsüz imza ve kaşe tespiti ihale komisyonunun söz konusu açıklamaları geçerli kabul etmemesine, teklifin elenmesine veya değerlendirme dışı bırakılmasına neden olabilir.
Soru: İş deneyim belgeleri ve yeterlik kriterlerinin aşırı düşük teklif değerlendirmesine etkisi nasıl olmalıdır?
Cevap: İş deneyim belgeleri ve yeterlik kriterleri, isteklilerin ihaleye katılım şartlarını taşımalarını gösterir ve aşırı düşük teklif değerlendirmesinden ayrı olarak incelenir. Bu belgelerde mevzuata aykırılık bulunmadığı sürece, aşırı düşük teklif açıklamalarının usul ve teknik uygunluğu değerlendirilirken iş deneyim belgeleri bu kapsamda sorun yaratmaz; yani iş deneyimi ve yeterlik kriterlerinin mevzuata uygun olması, aşırı düşük teklif gerekçesiyle teklifin reddini önlemez.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında idarece tespit edilen eksiklikler veya hatalar nasıl değerlendirilmelidir?
Cevap: İdarece yapılan incelemede tespit edilen eksiklikler ve usul hataları, eğer açıklamaların genel uygunluğunu olumsuz etkiliyor ve ihale mevzuatında aranan şeffaflık, doğruluk ilkeleriyle bağdaşmıyorsa teklifin reddine yol açabilir. Ancak hataların düzeltilebilir nitelikte olması durumunda, eğer teklif kapsamı ve mevzuata uygunluk ciddi şekilde sağlanamıyorsa ihalenin iptal edilip yeniden yapılması tercih edilebilir. Eksikliklerin tespiti sadece formalite açısından değil, teklifin gerçekçi ve uygunluğunu gösteren belgelerin yeterliliği açısından değerlendirilmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarındaki hangi unsurlar Kamu İhale Kurulu tarafından mevzuata aykırı bulunmuştur?
Cevap: Kurul, açıklamalarda bazı fiyat tekliflerinin faaliyet alanıyla uyumsuz olduğunu, meslek mensubu kaşesi ve imza eksikliklerini ve nakliye bedellerinin analizlere uygun şekilde dahil edilmemesini tespit ederek bu unsurları mevzuata aykırı bulmuştur.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklilerin iş deneyim belgeleri ve yeterlik kriterleri ile ilgili nasıl bir değerlendirme yapılmıştır?
Cevap: Kurul, iş deneyim belgeleri ve yeterlik kriterlerinin mevzuata uygun olduğunu ve bu yönde herhangi bir eksiklik veya uygunsuzluk bulunmadığını belirtmiştir.
Soru: Tespit edilen mevzuata aykırılıklar Kurul tarafından nasıl değerlendirilmiş ve sonuca etkisi ne olmuştur?
Cevap: Mevzuat aykırılıkları düzeltilebilir nitelikte görülmüş ancak aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmaması nedeniyle tekliflerin reddi ve ihalenin yeniden yapılması yönünde karar verilmiştir.
Soru: Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde hangi mevzuata uygunluk unsurları incelenmiş ve sonuç ne olmuştur?
Cevap: Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin faaliyet alanıyla uygunluğu ve meslek mensubu onayı bulunup bulunmadığı incelenmiş, bazı tekliflerin faaliyet alanı ile uyumsuz olduğu ve meslek onayının eksikliği tespit edilmiştir.
Detaylı Analiz
Aşırı düşük tekliflere ilişkin yapılan bu başvuru, teklif açıklamalarının mevzuata uygun biçimde sunulup sunulmadığına odaklanmaktadır. Başvuru sahibinin temel iddiası, ihale üzerinde bırakılan isteklilerin teklif açıklamalarında Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı hususların bulunduğuna ilişkindir. Özellikle aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde dikkate alınan belge ve maliyet unsurlarının yeterince gerekçelendirilmediği, dayanaklarının usule uygun olmadığı yönündeki iddialar Kurul tarafından incelenmiş; bu inceleme neticesinde bazı teklif açıklamalarında şekli ve içeriği itibarıyla önemli eksiklikler tespit edilmiştir.
İnceleme kapsamında, iş deneyim belgesi gibi yeterliğe ilişkin belgeler değerlendirme dışında tutulmamış, fakat asıl uyuşmazlık noktası bu olmayıp, fiyat açıklamalarında kullanılan unsurların dayanaklarıyla ilgilidir. Özellikle üçüncü kişilerden alınan bazı fiyat tekliflerinde faaliyet alanıyla ilgisizlik tespit edilmiş; bu belgelerin teklif verilen işin konusuyla örtüşmemesi teklifin teknik dayanak değerini zayıflatmıştır. Ayrıca bu tekliflerin bir kısmındaki meslek mensubu imzası ve kaşe eksiklikleri de açıklamaların usule uygun olmadığını göstermiştir. Nakliye maliyetlerinin ise yeterince ayrıntılandırılmadığı, analizlerle ilişkilendirilmeden açıklamalara dahil edildiği anlaşılmıştır.
Bu vakada esaslı unsur kavramı, açıklama belgelerinin ihale konusu işin gerçek maliyetlerini ortaya koymadığı durumlar üzerinden değerlendirilmiştir. Kurul, açıklamalarda yer alan eksikliklerin teklifin esaslı unsurlarına ilişkin olduğunu; zira faaliyet alanı uygun olmayan kişi veya kuruluşlardan alınan belgelerin maliyet gerekçesi olarak kullanılamayacağını belirtmiştir. Benzer şekilde, analizlerle uyumlu olmayan nakliye maliyetlerinin salt formüllerle açıklanması ve yetkili imzaların bulunmaması da açıklamanın özüyle ilgili yetersizlikler olarak kabul edilmiştir. Bu yönleriyle, eksikliklerin şekli değil, asli nitelikte olduğu değerlendirilmiştir.
Pilot ortak pozisyonundaki firmaların iş deneyim belgelerine ilişkin yapılan değerlendirmede, herhangi bir aykırılık veya yetersizliğe rastlanmamıştır. Kurul, yeterlilik belgeleri ve iş deneyimi konularında başvuruya konu edilen unsurların mevzuata uygun olduğunu ve tekliflerin bu yönlerden geçerli sayılabileceğini belirtmiştir. Bu durum, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının nedenini iş deneyimi ya da benzer belgelerle değil, sadece aşırı düşük teklif açıklamalarındaki teknik uyumsuzluklar ve usul eksiklikleriyle sınırlı tutmuştur.
Sonuç olarak, Kurul sunduğu değerlendirmede tespit edilen eksikliklerin ilk bakışta düzeltilebilir türde olduğunu kabul etmekle birlikte, bu eksiklerin açıklamaların bütünlüğünü ve güvenilirliğini ortadan kaldırdığını görmüştür. Açıklamaların mevzuata ve tebliğ hükümlerine uygun olmaması, teklifin genel geçerliliğini sarsacak derecede önemli bulunduğundan, sadece düzetici işlem yapılması yeterli görülmemiş; tekliflerin reddine ve ihalenin tekrarına hükmedilmiştir. Bu yaklaşım, şekli usulsüzlüklerin değil, teklifin maliyet açıklamasına temel oluşturan belgelerdeki esaslı eksikliklerin belirleyici olduğu bir değerlendirmeye işaret etmektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.