KÜNYE
- Toplantı No: 2024/023
- Gündem No: 13
- Karar Tarihi: 05.06.2024
- Karar No: 2024/UY.I-734
- Başvuru Sahibi: Akaray Grup İnşaat Tic. İth. ve İhr. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 1. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2023/1277833
- İhale Adı: Bursa Karacabey Gölecik Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Projesi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarındaki usulsüzlük nedeniyle tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin yeterlik ve aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında, işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücret seviyesinde kullanılmış, akaryakıt fiyatları ise ilgili Bakanlık tarafından yayımlanan rayiçlere uygun bulunmuştur. Ancak, GPS seti çalışma bedeli, oto, İHA ile sayısal harita yapımı ve kırmataş girdilerine ilişkin üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin dayanağı olan Ek-O.6 tutanaklarında, faturadaki alıcı bilgileri yerine mükellefin kendi bilgileri yer almakta olup, bu durum Kamu İhale Genel Tebliği’nin Ek-O.6 standart formuna aykırıdır. Bu usulsüzlük, tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektirmektedir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden belgelerde faturadaki alıcı bilgilerinin eksik veya yanlış olması tekliflerin değerlendirilmesine nasıl yansır?
Cevap: Fiyat tekliflerinin doğruluğunu ve güvenilirliğini sağlamak amacıyla, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine ilişkin belgelerde özellikle faturadaki alıcı bilgileri mevzuatta standart forma uygun ve doğru yer almalıdır. Bu bilgilerin eksik veya yanlış (örneğin mükellefin kendi bilgileri yer alması) sunulması, belgelerin usulsüz sayılmasına yol açabilir ve bu durum tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması sonucunu doğurabilir.
Soru: İşçilik ve akaryakıt fiyatları güncel bakanlık rayiçlerine uygun olarak belirlenmiş olsa bile, aşırı düşük teklif açıklamalarında sunulan diğer girdilere ilişkin belgelerdeki usulsüzlükler ihale kararını nasıl etkiler?
Cevap: İşçilik ve akaryakıt gibi girdiler mevzuata uygun olsa da, aşırı düşük teklif açıklamalarında dayanak olarak sunulan tüm belgelerde usulsüzlük bulunması, açıklamaların bütünlüğünü ve güvenilirliğini zayıflatabilir. Bu durumda, sadece usulsüz belgeyi sunan değil, genellikle aşırı düşük teklif açıklamalarını tamamlayan teklifler de değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde kullanılan Ek-O.6 standart formunda hangi tür bilgilerin eksikliği veya hatası daha kritik kabul edilir?
Cevap: Özellikle faturadaki alıcı bilgileri ile satıcı ve işlem konusuna dair temel bilgiler standart formda doğru ve eksiksiz olmalıdır. Bu bilgiler olmadan, tekliflerin dayanağı belgeler doğrulanamaz. Bu tür eksiklik veya hatalar, usulsüzlük olarak değerlendirilerek tekliflerin elenmesine neden olabilir.
Soru: Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleriyle ilgili belgelerdeki usulsüzlükler nedeniyle tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması kararı ihale sürecinde nasıl bir etki yaratır?
Cevap: Bu tür usulsüzlükler tekliflerin hukuka uygunluğunu zedeler ve ihale sürecinde yeniden değerlendirmenin veya yeni bir ihalenin yapılmasını gerektirebilir. Bu durum, ihale sürecinin uzamasına ve maliyetlerin artmasına yol açar. İdarenin mevzuata uygun ve eksiksiz belgeler istemesi, süreçte yaşanabilecek bu tür aksaklıkların önüne geçer.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında sunulan belgelerdeki küçük farklılıklar ile usulsüzlük arasındaki çizgi nasıl belirlenir?
Cevap: Bazı farklılıklar, örneğin yazım hataları veya ufak tutar farklılıkları bağlayıcı olmayabilir. Ancak, faturadaki alıcı bilgilerinin tamamen farklı bir kişi veya kurum olması gibi temel bilgilerin yanlış veya eksik sunulması, belgede usulsüzlük oluşturur. Bu tür durumlarda tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması ihtimali yüksek olur. Somut vaka bazında detaylı inceleme gerekir ancak temel bilgilerin doğruluğu esastır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında sunulan Ek-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanakları’nın faturadaki alıcı bilgileri yerine mükellefin kendi bilgilerini içermesi neden tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açmıştır?
Cevap: Çünkü mevzuat Ek-O.6 standart formunda, faturada yer alan alıcı bilgilerinin doğru ve eksiksiz şekilde bulunmasını zorunlu kılmaktadır. Bu bilgiler, fiyat tekliflerinin doğruluğunu ve dayanağını teyit etmek amacıyla gereklidir. Mükellefin kendi bilgilerini koyması bu zorunluluğa aykırı olduğu için belge usulsüz sayılmış ve bunun sonucunda ilgili tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması gerekmiştir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarındaki işçilik ve akaryakıt fiyatları mevzuata uygun bulunurken, neden fiyat tekliflerinin dayanağı olan diğer unsurların belgeleri usulsüz sayılmıştır?
Cevap: İşçilik ve akaryakıt fiyatları bakanlık tarafından yayımlanan güncel rayiçlere uygun olarak belirlenmiştir ve bu nedenle kabul edilmiştir. Ancak GPS seti çalışma bedeli, sayısal harita yapımı ve diğer üçüncü kişi girdileriyle ilgili fiyat tekliflerinin dayanağı olarak sunulan Ek-O.6 tutanaklarındaki usulsüzlük—yani faturadaki alıcı bilgileri yerine mükellefin kendi bilgilerini içermesi—belgelerin mevzuata aykırı görülmesine neden olmuş ve bu durum aşırı düşük teklif açıklamalarının bütünlüğünü etkilemiştir.
Soru: Bu usulsüzlük nedeniyle ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması hangi sonucunu doğurmuştur?
Cevap: Kurul kararına göre, her iki teklif sahibinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ile ihale işleminin mevzuata uygun şekilde yeniden yapılması zorunlu hale gelmiştir. Bu karar, ihalenin yeniden değerlendirilerek usule uygun biçimde sonuçlandırılması gerektiğini ortaya koymuştur.
Soru: Usulsüzlüğün sadece fiyat teklif dayanağı belgelerindeki bilgilerle sınırlı olması, işçilik ve akaryakıt fiyatlarının uygun bulunması ihale üzerindeki kararı nasıl etkilemiştir?
Cevap: İşçilik ve akaryakıt fiyatlarının mevzuata uygunluğu, genel tekliflerin kabul edilmesine tek başına yeterli olmamıştır. Fiyat teklif dayanağı olarak sunulan belgelerden kaynaklanan usulsüzlük, aşırı düşük teklif açıklamalarının tamamının güvenilirliğini zedelemiş ve böylece her iki teklif sahibinin de tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir.
Detaylı Analiz
İhale sürecine yönelik başvuruda, teklif açıklamalarında usulsüzlük yapıldığı iddiası üzerinden ciddi bir uyuşmazlık ortaya çıkmıştır. Başvuru sahibi, hem ihale üzerinde bırakılan isteklinin hem de ikinci sırada yer alan teklif sahibinin, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sundukları belgelerin mevzuata aykırı olduğunu ileri sürmüştür. Uyuşmazlığın özü, bu istekliler tarafından sunulan fiyat tekliflerinin dayanağı olan Ek-O.6 formlarında, alıcı bilgisi olarak faturadaki gerçek muhataplar yerine belgeyi düzenleyenlerin kendi bilgilerine yer verilmiş olmasıdır. Bu hususun belgelerin geçerliliğine etkisi değerlendirme dışı bırakma sonucunu doğurmuştur.
İhale sürecinde sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, bazı girdiler doğrudan bakanlık rayiçlerine dayandırılmış ve bu kısımlar bakımından herhangi bir sorun tespit edilmemiştir. İşçilik girdilerinde ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin esas alınması ve akaryakıt fiyatlarında ilgi bakanlık verilerinin kullanılması açıklamaların bu yönleriyle mevzuata uygun olduğunu göstermektedir. Ancak, GPS seti, sayısal harita üretimi, kırmataş gibi iş kalemlerine ilişkin üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin destekleyici belgelerinde ciddi bir eksiklik yer almaktadır. Bu belgelerde, fiyat teklifine dayanak teşkil eden satış faturalarında bulunması gereken alıcı bilgileri yerine, düzenleyici mükelleflerin kendi bilgilerine yer verilmiş olması, sunulan belgelerin güvenirliğini zayıflatmıştır.
Bu durum, belgedeki eksiklik veya yanlışlık kavramının ötesine geçerek, açıklamaların esaslı bir unsurunda usulsüzlük yapıldığı anlamına gelmektedir. Kurul tarafından da değerlendirme bu yönde yapılmış; Ek-O.6 standart formunun temel işlevlerinden olan fiyat tekliflerinin dayanağını açık ve doğrulanabilir şekilde ortaya koyma amacının bu belgelerle sağlanamadığı belirtilmiştir. Alıcı bilgisi, üçüncü kişilerce yapılan işlemlerin gerçekten ihale konusu iş için sunulan ve başka kişilere ait olmayan işlemler olduğunu göstermek adına kritik önemdedir. Bu nedenle, buradaki eksiklik teknik bir kusur değil, belgeyi geçersiz kılacak nitelikte esaslı bir unsurun ihlali olarak kabul edilmiştir.
Pilot ortağa ilişkin özel bir değerlendirme bu vaka kapsamında yer almamaktadır. Sunulan bilgi ve belgelerde, ortaklık yapısı ya da pilot ortağın iş deneyim belgelerine dair bir ihtilaf belirtilmemiştir. Bu da göstermektedir ki uyuşmazlık, daha çok fiyat açıklamalarındaki belgelerin niteliği üzerinden şekillenmiş; yeterlik belgeleri ya da ortaklık oranları gibi yapısal unsurlar üzerinden bir inceleme yürütülmemiştir. Dolayısıyla karar, teknik ve belge esaslı bir değerlendirme ekseninde şekillenmiştir.
Kamu İhale Kurulu’nun yaklaşımı, şekil şartlarına ilişkin ihlallerin, fiyat açıklamalarının bütünlüğünü zedelemesi halinde ağır sonuçlar doğurabileceği yönünde olmuştur. Kurul, işçilik ve akaryakıt gibi unsurların usule uygun olmasının, diğer unsurlardaki usulsüzlüğün etkisini ortadan kaldırmayacağını açıkça ortaya koymuştur. Bu yaklaşım doğrultusunda her iki isteklinin de teklifleri değerlendirme dışı bırakılmış ve ihalenin, açıklama süreci de dahil olmak üzere yeniden gerçekleştirilmesine karar verilmiştir. Özünde, açıklamaların sadece içeriğinin değil, sunulana dair belgelerin de usule uygun ve doğrulanabilir olması gerektiği vurgulanmış; bu standardın sağlanamadığı durumlarda teklifin geçerliliğinin sona ereceği kabul edilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.