KÜNYE
- Toplantı No: 2023/053
- Gündem No: 18
- Karar Tarihi: 25.10.2023
- Karar No: 2023/UY.I-1353
- Başvuru Sahibi: Neova İnş. A.Ş. - Metrıc Yapı Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Dairesi lığı
- İKN: 2023/520311
- İhale Adı: Adana Ceyhan Ovası 3 Kısım Tarla İçi Kapalı (Borulu) Drenaj ve Tigh Projesi İhalesi
Özet
İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve ihalenin yeniden yapılması kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğunu, iş deneyim belgelerinin yeterli olmadığını, EKAP kayıtlarında eksiklikler bulunduğunu ve bilanço ile iş hacmi belgelerinin uyumsuz olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde; drenaj boruları için sunulan fiyat tekliflerinin maliyet ve satış tutarı tespit tutanakları ile mevzuata uygun olmadığı, özellikle Ø100 mm jeotekstil sargılı PVC drenaj borusu için sunulan fiyat teklifinin dayanağının bulunmadığı; makine analiz girdilerinde ise GPS seti satın alma bedeline ilişkin tevsik edici belgenin sunulmadığını; işçilik bedellerinin ihale tarihindeki asgari ücretin altında olmadığı; analiz formatlarının ve birim fiyatların mevzuata uygun kullanıldığı; iş deneyim belgelerinin ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında ve teklif bedelinin %90’ını karşıladığı; ortaklık yapısına ilişkin EKAP kayıtlarında eksiklikler bulunduğu ve pay defterlerinin dayanağı olan yönetim kurulu kararlarının EKAP’a yüklenmediği tespit edilmiştir. Bu tespitler ışığında, aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı ve ortaklık yapısına ilişkin belgelerde mevzuata aykırılık bulunduğu sonucuna varılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında sunulan maliyet tespit tutanaklarının mevzuata uygun olup olmadığının tespiti hangi hususlara bağlıdır?
Cevap: Maliyet tespit tutanaklarının mevzuata uygunluğu, tutanakların dayandırıldığı belgelerin somut ve denetlenebilir olmasıyla bağlantılıdır. Özellikle fiyat teklifine esas teşvik veya girdilere ilişkin belgelerin, ilgili piyasa rayiçleri ve gerçek maliyetlerle uyumlu olması gerekir. Yalnızca genel ifadeler veya dayanağı olmayan belgeler tutanakların uygunluğunu sağlamaz. Belgelerin kapsamı ve somut içerikleri yeterli değilse, yapılan açıklamalar mevzuata uygun kabul edilmeyebilir.
Soru: İşçilik maliyetlerinin aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılması ve değerlendirilmesinde hangi kriterlere dikkat edilmelidir?
Cevap: İşçilik maliyetlerinin belirlenmesi aşamasında, asgari ücret seviyesinin altındaki değerlerin kullanılması çoğunlukla mevzuata aykırı olabilir, ancak bu kıstas kendi başına kesin olmayabilir. İşçilik maliyeti hesaplamalarında, ihale tarihi itibarıyla yürürlükte olan asgari ücretin üzerinde veya makul ölçülerde bir bedelin esas alınması gerekir. Aksi halde açıklama geçersiz sayılarak teklifin değerlendirme dışı bırakılması gündeme gelebilir.
Soru: İş ortaklıklarının EKAP’a yüklemekle yükümlü olduğu belgelerin eksik olması teklif değerlendirmesini nasıl etkiler?
Cevap: İhale dosyasında istenilen ve EKAP’a yüklenmesi zorunlu olan belgelerin tamamlanmaması, özellikle ortaklık yapısına ilişkin yönetim kurulu kararları gibi temel belgelerde eksiklik bulunması halinde, bu durum tekliflerin mevzuata aykırı sayılmasına ve değerlendirme dışı bırakılmasına sebep olabilir. Belge yükleme zorunluluğu idari şartnamede açıkça belirlenmiş ise herhangi bir mazeret dikkate alınmadan eksikle teklif geçersiz sayılabilir.
Soru: İş deneyim belgelerinin değerlendirilmesinde hangi durumlarda yapılan itirazlar reddedilebilir?
Cevap: İş deneyim belgeleri, ihale konusu iş veya benzer işi kapsaması ve belirtilen ihale tutarının belirli oranını karşılaması halinde genellikle yeterli kabul edilir. İtirazlarda, iş deneyim belgelerinin konusu ile ihale konusu işin uyumsuzluğu veya belge kapsamının yetersizliği konusunda açık ve somut deliller sunulmadığı durumlarda, bu itirazlar reddedilebilir. Bu nedenle, iş deneyim belgeleri mevzuat hükümlerine uygun şekilde düzenlenip sunulmuşsa, bu konuda yapılan itirazlar sonuç doğurmayabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında analiz formatlarının ve birim fiyatların mevzuata uygunluğunu belirlerken nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: Analiz formatları ve birim fiyatların mevzuata uygunluğu, kullanılan formüllerin, hesaplama yöntemlerinin ve kalemlerin idari şartname ile uyumlu olması üzerinden değerlendirilir. Analiz tablolarının dayanağı olan maliyet unsurları somut belgelerle desteklenmeli, piyasa rayiçleri ile tutarlı olmalıdır. Eksik belgeler veya tutarsız hesaplama yöntemleri açıklamaların reddine yol açabilirken, düzgün ve mevzuata uygun format kullanımı açıklamaların kabul edilmesine katkıda bulunur.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının drenaj boruları için sunduğu aşırı düşük teklif fiyatları neden mevzuata uygun bulunmamıştır?
Cevap: İş ortaklığının drenaj boruları için sunduğu fiyat tekliflerinin dayanağı olan maliyet ve satış tutarı tespit tutanakları mevzuata uygun düzenlenmemiştir. Özellikle Ø100 mm jeotekstil sargılı PVC drenaj borusu için herhangi bir dayanak belge sunulmamıştır. Bu nedenle fiyat teklifleri mevzuata uygun kabul edilmemiştir.
Soru: Makine analiz girdileri kapsamında aşırı düşük teklif açıklamalarında eksik olan veya mevzuata aykırı olan husus nedir?
Cevap: Makine analiz girdilerinde GPS seti satın alma bedeline ilişkin tevsik edici belge sunulmamıştır. Diğer yandan işçilik bedellerinin ihale tarihindeki asgari ücretin altında olmaması nedeniyle bu kısımda mevzuata aykırılık bulunmamıştır.
Soru: Ortaklık yapısına ilişkin EKAP kayıtlarında tespit edilen eksiklikler ne şekilde değerlendirilmiştir ve bu eksikliklerin sonucu ne olmuştur?
Cevap: Ortaklık yapısına ilişkin EKAP kayıtlarında, ortaklık pay defterine dayanak oluşturan yönetim kurulu kararlarının yüklenmemesi nedeniyle eksiklik tespit edilmiştir. Bu durum teklifin mevzuata aykırı olarak değerlendirilmesine yol açmış ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına esas teşkil etmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin iş deneyim belgeleri ve ekonomik yeterlik belgeleri ile ilgili iddialarının sonucu nedir?
Cevap: Başvuru sahibinin iş deneyim belgelerinin ve bilanço ile iş hacmi belgelerinin yeterli olmadığına dair iddiaları yerinde bulunmamıştır. Sunulan belgelerin ihale konusu işin veya benzer işlerin kapsamına uygun olduğu ve teklif bedelinin %90’ını karşıladığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla bu iddialar reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İhale sürecine ilişkin uyuşmazlık, üzerinde bırakılan iş ortaklığının sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu ve ortaklık yapısına dair belgelerdeki eksiklikler etrafında şekillenmiştir. Başvuru sahibi, ilgili ortaklığın drenaj boruları ve makine girdilerine ilişkin açıklamalarının dayanağı bulunmadığını, bazı ekonomik ve mesleki yeterlik belgelerinin yetersiz olduğunu, EKAP kayıtlarının eksik olduğunu ileri sürmüştür. Yapılan incelemede, bu iddiaların bazı bölümlerinin geçerli olmadığı tespit edilmiş, buna karşılık teklif açıklamalarında ve ortaklık belgelerinde mevzuata aykırılıklar bulunduğu sonucuna varılmıştır.
Özellikle drenaj borularına ilişkin sunulan fiyat tekliflerinin dayanakları değerlendirilirken, bu tekliflerin desteklendiği belgelerin içeriği yetersiz bulunmuştur. Ø100 mm jeotekstil sargılı PVC drenaj borusu için hiçbir dayanak belge sunulmamış olması, teklifin ciddi bir unsurunun somut ve denetlenebilir verilerle açıklanmadığını ortaya koymuştur. Buna benzer biçimde, makine analiz girdilerinde yer alan GPS seti için herhangi bir tevsik edici belgenin sunulmamış olması da teklifin diğer bir önemli bileşeni için gerekli açıklamanın yapılamadığı anlamına gelmiştir. Diğer yandan, işçilik bedellerinin asgari ücretin altında olmaması ve analiz yapılandırmalarının format açısından uygun bulunması, açıklamaların belirli yönleriyle mevzuata uygun olduğunu göstermiştir.
Vakada öne çıkan bir diğer tartışma noktası, açıklamalar kapsamında değerlendirilen unsurların niteliğidir. Aşırı düşük teklif analizinde önemli olan, gerek malzeme gerekse ekipman girdilerine ilişkin sunulan belgelerin dayanağının bulunması ve maliyetin piyasa gerçekleriyle uyumlu biçimde ortaya konabilmesidir. Mevzuata uygunluk sadece içerik değil, aynı zamanda yöntem yönünden de aranır. Bu bağlamda, drenaj borusu gibi ihale kapsamında ciddi maliyet oluşturan kalemlerde açıklamanın dayanak belge içermemesi, esaslı bir eksiklik olarak kabul edilmiştir. Eksikliğin, teklifin bütününü etkileyen nitelikte olması nedeniyle teklifin bütünü değerlendirme dışı bırakılmıştır.
İş deneyimi bakımından yapılan değerlendirmede ise, başvuru sahibinin iddiaları yerinde görülmemiştir. Kurul, sunulan iş deneyim belgelerinin ihale konusu işle yeterli derecede örtüştüğünü ve teklif tutarının %90’ını karşıladığını tespit etmiştir. Bu yönüyle, başvuru sahibinin deneyim belgelerinin eksikliği yönündeki şikâyeti geçersiz sayılmıştır. Dolayısıyla, teknik yeterlik açısından ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının bir eksiği bulunmadığı değerlendirilmiştir. Bununla birlikte, ortaklık yapısına ilişkin belgelerde ortaya çıkan belirsizlik değerlendirme dışı bırakma sonucunu değiştirmiştir.
Kurulun yaklaşımı, eksikliklerin sadece şekli değil aynı zamanda esaslı nitelikte olduğu yönündedir. Ortaklık yapısına dair EKAP’a yüklenmesi gereken yönetim kurulu kararlarının eksikliği, idarenin ortaklık yapısını denetleyememesi sonucunu doğurmuş ve bu durum ciddi bir değerlendirme engeli olarak görülmüştür. Sonuç olarak, hem aşırı düşük teklif açıklamalarındaki yetersizlikler hem de ortaklık yapısına ilişkin belgelerdeki eksiklikler gerekçe gösterilerek teklif geçerli sayılmamış, ihale iptal edilerek yeniden gerçekleştirilmesine karar verilmiştir. Kurul bu kararında, teknik açıklamaların denetlenebilirliği ve ortaklık belgelerinin eksiksiz sunulmasının ihale sürecinin şeffaflığı ve eşitliği açısından kritik öneme sahip olduğuna işaret etmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.