KÜNYE
- Toplantı No: 2023/053
- Gündem No: 25
- Karar Tarihi: 25.10.2023
- Karar No: 2023/UY.II-1360
- Başvuru Sahibi: Oner İş Yapı İnşaat Turizm Madencilik İthalat İhr. San. ve Tic. A.Ş. - Yns Beton Madencilik İnşaat Taahhüt Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. - Prb Yapı İnşaat Madencilik A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: DSİ 17. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2023/377492
- İhale Adı: Van-Gevaş Kuşluk Göleti
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu tespit edilerek itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının şeklen ve içerik olarak mevzuata aykırı olduğunu, imza sirküleri ve yetki belgelerinin sunulmadığını, analiz formatlarının değiştirilip idare analizleriyle uyuşmadığını, işçilik bedellerinin asgari ücretin altında olduğunu, nakliye dahil fiyat tekliflerinin mevzuata aykırı olduğunu ve akaryakıt fiyatlarının doğru tevsik edilmediğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarına ait belgelerin yetkili kişi tarafından imzalandığını, analizlerin idarenin formatlarına uygun olduğunu, kullanılan birim fiyatların 2023 yılı rayiçlerine uygun ve liste halinde sunulduğunu, işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücret seviyesinde olduğunu, çimento girdisi için geçerli fiyat teklifleri ve meslek mensubu onaylı satış tutanaklarının sunulduğunu, nakliye dahil fiyat teklifinin analizlerde mükerrer nakliye bedeli oluşturmasına rağmen teklifin aşırı düşük açıklaması kapsamında kabul edilebilir olduğunu, açıklama istenmeyen analiz girdilerine uygun bedel öngörüldüğünü ve akaryakıt fiyatlarının EPDK verilerine uygun olduğunu tespit etmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin belgelerin yetkili kişi tarafından imzalanması neden önemlidir ve bu konuda tereddüt yaşandığında ne tür sonuçlar doğabilir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklama belgelerinin yetkili kişi tarafından imzalanması, belgelerin hukuki geçerliliği açısından kritik olup, imzasız veya yetkisiz belgeler ihale mevzuatına aykırılık oluşturabilir. Yetkili imza olmaması, teklif sahibinin açıklamasının geçersiz sayılmasına ve teklifin elenmesine yol açabilir. Ancak idare veya denetleyici organ, söz konusu imza yetkisinin belgelendirilip belgelendirilmediğine ilişkin kesin bilgiye sahip değilse durum tereddütlü kalabilir. Bu tür durumlarda, sunulan belgelerin kapsamı ve yetki belgesinin varlığı net olarak aranmalı ve belgelendirme eksikliği varsa, idare öncelikle istekliden tamamlayıcı belge talep edebilir.
Soru: Aşırı düşük teklif analiz formatlarının idare tarafından belirlenen modellerden farklı hazırlanması halinde hangi hususlara dikkat edilmelidir?
Cevap: Aşırı düşük teklif analiz formatları, ihale dokümanında idare tarafından belirlenen ve standartlaştırılmış modelle uyumlu olmalıdır. Farklı veya değiştirilmiş analiz formatı kullanılması halinde, değerlendirme ve karşılaştırma güçleşir; bu durum teklifin reddine veya açıklamaların uygun bulunmamasına neden olabilir. Uygulamada, idarenin analiz formatına uygunluk, objektif ve şeffaf değerlendirme için esastır. Tereddüt oluşması halinde, analizlerin idare formatına uygunluğunun ve teklif içeriğine karşı tutarlılığının ayrıntılı kontrolü gerekir.
Soru: Nakliye bedelinin aşırı düşük teklif açıklamalarında mükerrer hesaplanması hangi şartlarda kabul edilebilir ve hangi durumlarda teklifin reddine sebep olabilir?
Cevap: Nakliye bedelinin aşırı düşük teklif analizlerinde mükerrer hesaplanması, teklifin gerçekçi olmayan ve tekrar eden maliyetler içermesi durumunda red gerekçesi olabilir. Ancak, somut koşullar ve açıklamalar çerçevesinde, bu durumun teklifin toplam maliyetini aşırı düşük göstermekten ziyade açıklanabilir hesaba dayandırılması halinde kabul edilebilir. Bu nedenle nakliye girdisinin mükerrer sayılıp sayılmadığı, toplam teklif ve açıklama belgeleri birlikte değerlendirilmeli; idare aşırı düşük açıklamayı anlama ve değerlendirme bağlamında makul ölçüde esnek olabilmelidir.
Soru: İşçilik ve akaryakıt bedellerinin tekliflerde asgari ücret veya piyasa rayiçlerine uygunluğunun nasıl tespit edilmesi gerekir?
Cevap: İşçilik bedelleri teklif dönemindeki geçerli asgari ücret seviyesine uygun olarak hesaplanmalı, akaryakıt bedelleri ise resmi kurumlarca ilan edilen (örneğin EPDK) fiyatlar veya meslek mensubu tarafından onaylanmış satış belgeleriyle desteklenmelidir. Eksik veya farklı dönem fiyatları kullanılması halinde, bu durum teklifin gerçek dışı hesaplandığı sonucuna varılabilir. Bu nedenle idari ve denetleyici birimler, fiyat girdilerinin güncelliği ve dayanak belgelerinin mevzuata uygunluğu konusunda titiz inceleme yapmalı, belirsizlik hâlinde istekliden ek belge talep edilmesi gerekebilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında teklif üzerinde açıklama istenmeyen analiz girdilerine ilişkin nasıl bir yaklaşım benimsenmelidir?
Cevap: Kamu ihale mevzuatına göre, aşırı düşük teklif açıklaması istenmeyen (yani asgari ücret, resmi rayiçler gibi sabit kabul edilen) maliyet girdileri, teklifin bu girdiler üzerinden değerlendirilmesi gerektiği anlamına gelir. Bu girdilere ilişkin düşük değer sunulması idari işlemin iptaline veya teklifin reddine neden olabilir. Böyle durumlarda, idare sabit girdilerin güncel ve mevzuata uygun rayiçlerle karşılaştırılmasını sağlamak, teklifin bu noktada gerçekçi olup olmadığını tespit etmek zorundadır. Açıklama istenmeyen girdilerde uygunsuzluk varsa, teklifin aşırı düşük olduğu yönünde karar verilebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarına ait belgelerin imzasız veya yetki belgesi olmadan sunulduğu yönündeki iddia Kurul tarafından nasıl değerlendirildi?
Cevap: Kurul, aşırı düşük teklif açıklamalarına ait belgelerin yetkili kişi tarafından imzalandığını tespit ettiğinden, imzasız veya yetkisiz belge sunumu iddiasını reddetti.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif analiz formatlarının değiştirilip değiştirilmediği konusu somut vakada nasıl sonuçlandı?
Cevap: Kurul, analizlerin idarenin belirlediği formatlara uygun ve uyumlu olduğunu belirleyerek format değişikliği yapıldığı iddiasını kabul etmedi.
Soru: Nakliye bedelinin mükerrer hesaplanması nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu iddiası nasıl değerlendirildi?
Cevap: Kurul, analizlerde mükerrer nakliye bedeli hesaplanmasına rağmen nakliye dahil fiyat teklifinin aşırı düşük açıklaması kapsamında kabul edilebilir olduğunu ve mevzuata aykırılık bulunmadığını kararlaştırdı.
Soru: İhalede işçilik ve akaryakıt bedellerinin mevzuata uygunluk durumu somut olayda nasıl tespit edildi?
Cevap: Kurul, işçilik bedellerinin ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücret seviyesinde olduğunu ve akaryakıt fiyatlarının EPDK verilerine uygun şekilde belgelendiğini belirleyerek bu yönlerde mevzuata aykırılık olmadığını kaydetti.
Detaylı Analiz
İhaleye yönelik uyuşmazlıkta, esas mesele ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük olması nedeniyle sunulan açıklamaların ilgili mevzuat çerçevesinde yeterli ve geçerli olup olmadığının değerlendirilmesidir. Başvuru sahibi tarafından, söz konusu isteklinin sunduğu belge ve analizlerin imza ve yetkilendirme yönünden eksik olduğu; kullanılan analiz formatlarının idarenin dokümanlarıyla uyumsuz şekilde değiştirildiği; bazı girdi fiyatlarının, özellikle işçilik ve akaryakıt bedellerinin gerçek dışı, bazı tekliflerin ise (örneğin nakliye dahil fiyatlar) mevzuat açısından geçersiz olduğu yönünde çok yönlü iddialar ileri sürülmüştür.
Açıklama belgeleri bağlamında özellikle imza ve yetki sorunu üzerinde durulmuştur. Başvuru sahibi, belgelerin yetkisiz kişilerce hazırlandığını ya da imzasız olduğunu ileri sürmüş; bu ise açıklamaların hukuki geçerliliğini tartışmalı hale getirmiştir. Ancak Kurul, yapılan incelemede tüm belgelerin yetkili kişi tarafından imzalandığını, bu yönüyle belgelerde geçerlilik sorunu bulunmadığını tespit etmiştir. Bu konuya paralel olarak, analizlerin formatı da tartışmaya açılmış; idarece belirlenen analiz düzeninin dışına çıkıldığı, bu nedenle değerlendirme kıstaslarının kaybolduğu öne sürülmüştür. Ancak yapılan teknik inceleme sonucunda, açıklamaların idare formatlarına uygun olduğu ve analizlerin, içerik ve düzen bakımından gerektiği şekilde sunulduğu değerlendirilmiştir.
Uyuşmazlıkta öne çıkan başka bir başlık da esaslı unsurların sunulan açıklamalardaki görünümüdür. İşçilik maliyetlerinin asgari ücretin altında olduğu iddiası, bu yönüyle teklifin gerçek dışı olduğu savını doğurmuştur. Ancak Kurul, işçilik girdilerinin ihale tarihinde geçerli olan asgari ücret seviyesine uygun olduğunu kaydederek, bu iddiayı yerinde görmemiştir. Akaryakıt fiyatları bakımından da, başvuru sahibi tarafından gerçeğe aykırı fiyatlar kullanıldığı iddiası öne sürülmüş; buna karşılık Kurul, EPDK verileri dikkate alınarak yapılan hesaplamaların uygun olduğunu ortaya koymuştur. Bu tespitler, maliyet yapı taşlarının, yani teklifin esaslı unsurlarının hukuken geçerli tevsiklerle açıklandığını göstermektedir.
Mükerrer maliyet kalemleri açısından ise özellikle nakliye dahil fiyat teklifi dikkat çekmiştir. Her ne kadar bu kalem analizlerde tekrar eden bir maliyete yol açsa da, Kurul bu durumu açıklanabilir ve ölçülü bir farklılık olarak değerlendirmiştir. Açıklama kapsamında, mükerrerlik teklifin bütünlüğünü bozacak ölçüde görülmemiş; dolayısıyla ilgili kalem doğrulanabilir nitelikte kabul edilmiştir. Böylelikle, açıklama istenmeyen girdiler dahil olmak üzere, sunulan tüm maliyetler maddi tutarlılık bakımından yeterli sayılmıştır.
Tüm bu değerlendirmeler sonucunda Kurul, başvuru sahibinin ileri sürdüğü çeşitli şekli veya maddi eksiklik iddialarının somut belgelerle desteklenmediğini, teknik ve hukuki çerçevede değerlendirme dışı kaldığını tespit etmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamaları, hem şeklen hem de içerik yönünden yeterli görülerek geçerli kabul edilmiştir. Bu çerçevede başvuru reddedilmiş ve başvuru bedelinin iadesi de uygun bulunmamıştır. Kurulun yaklaşımı, teklif değerlendirmelerinde belgenin içeriği ve dayanaklarıyla birlikte bütüncül bir analiz yapma gereğini bir kez daha ortaya koymuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.