KÜNYE
- Toplantı No: 2021/017
- Gündem No: 48
- Karar Tarihi: 28.04.2021
- Karar No: 2021/UY.I-911
- Başvuru Sahibi: Arhat Enerji A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı
- İKN: 2020/185331
- İhale Adı: Mardin Ceylanpınar Ovaları Cazibe Sulaması 2 Kısım Şebeke İkmali İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğunu iddia ederek itirazen şikayet başvurusunda bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, idarece verilen analiz miktarlarının kullanıldığını, aritmetik hata yapılmadığını, açıklama istenmeyen analiz girdilerinin birim fiyatlarının 0,01 TL olarak öngörülmesinin mevzuata uygun olduğunu, 2020 yılı birim fiyatlarının kullanıldığını, işçilik giderlerinin asgari ücretin altında olmadığını, motorin fiyatının mevzuata uygun hesaplandığını, nakliye girdilerinin idarece verilen formüllerle açıklandığını, makine girdileri için uygun fiyat tekliflerinin alındığını, beton imalatları için yayımlanan birim fiyatların kullanıldığını, boru giderleri için fiyat tekliflerinin teknik şartlara uygun olduğunu ve nakliye bedelinin ayrı analiz girdisi olarak yer aldığını, mekanik ve elektrik teçhizatların teknik özelliklerinin uygun olduğunu, teknik personel ücretlerinin asgari ücretin altında olmadığını, fiyat tekliflerinin meslek mensubu tarafından onaylandığını ve tutanakların mevzuata uygun olduğunu tespit etmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında aritmetik hata tespit edilmesi durumunda ihalede nasıl bir uygulama yapılır?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarında aritmetik hata bulunması halinde, bu hatanın teklifin bütününe etkisi incelenir. Hata teklifin ekonomik açıdan gerçekçi kriterlere uygunluğunu zedeleyorsa, teklif değerlendirme dışı bırakılabilir. Ancak aritmetik hata tek başına teklifin reddedilmesi için yeterli olmayabilir; hata ve açıklama toplamı birlikte değerlendirilmelidir.
Soru: İşçilik ve malzeme fiyatlarının piyasa koşullarının çok altında gösterilmesi halinde aşırı düşük teklif değerlendirmesinde idare nasıl hareket etmelidir?
Cevap: İşçilik ve malzeme fiyatlarının piyasa seviyelerinin hayli altında olması durumunda idare, teklifin gerçekçilik analizini yapmak üzere dayanak belge ve hesaplamalar isteyebilir. Bu açıklamalar, mevzuata uygun, güncel ve reel fiyatlara dayanmalı; işçilikte asgari ücretin altına inilmemelidir. Aksi halde teklif, aşırı düşük olarak değerlendirilip elenebilir.
Soru: Nakliye giderleri aşırı düşük teklif açıklamalarında ayrı bir analiz girdisi olarak sunulması zorunlu mudur?
Cevap: Nakliye ve yapım işlemlerine ilişkin giderlerin analizlerde ayrı kalem olarak gösterilmesi uygulamada sıklıkla aranan bir unsur olmakla birlikte, mevzuatta somut bir zorunluluk açık değildir. Ancak bu giderlerin ayrıntılı açıklanması, teklifin gerçekçi olduğunun değerlendirilmesi açısından olumlu karşılanır ve belgenin sağlamlığını artırır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarının meslek mensubu tarafından onaylanması yalnızca formalite midir yoksa hukuki bir gereklilik midir?
Cevap: Meslek mensubu onayı, aşırı düşük teklif açıklamalarının teknik doğruluğunu ve mevzuata uygunluğunu göstermek bakımından önemli bir delil sayılır ve çoğunlukla zorunlu tutulur. Onayın yokluğu veya tutarsızlığı, açıklamaların güvenilirliğini azaltabilir ve teklifin reddine neden olabilir.
Soru: Birim fiyatların eski dönem fiyatları esas alınarak hazırlanmasının aşırı düşük teklif açıklamalarında kabul edilme sınırları nelerdir?
Cevap: Birim fiyatların önceki yıllara ait fiyatlar üzerinden hazırlanması mümkündür ancak bu fiyatların güncellenerek geçerli piyasa koşullarına uygun hale getirilmesi beklenir. Fiyatlar makul bir şekilde güncellenmemiş, güncel maliyetleri karşılamayacak düzeyde düşük ise, açıklamalar yeterli kabul edilmeyebilir. Güncellemelerin ve dayanakların açık, tutarlı olması önemlidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan analiz miktarları nasıl değerlendirildi ve bu değerlendirme ihale mevzuatına uygun mu?
Cevap: Kurul tarafından yapılan incelemede, idarece verilen analiz miktarları kullanılmış, bu miktarlarda herhangi bir aritmetik hata tespit edilmemiştir. Dolayısıyla analiz miktarlarının kullanımı ve değerlendirilmesi ihale mevzuatına uygundur.
Soru: İşçilik ve motorin fiyatlarının aşırı düşük teklif açıklamalarında nasıl ele alındığı ve mevzuata uygunluğu nasıl sağlandığı Kurul kararıyla nasıl belirlendi?
Cevap: İşçilik giderleri, asgari ücretin altında olmadığı tespit edilmiştir. Motorin fiyatı ise mevzuata uygun şekilde hesaplanmıştır. Bu hususlar Kurul tarafından denetlenmiş ve uygunlukları kabul edilmiştir.
Soru: Nakliye ve makine girdilerine ilişkin açıklamaların mevzuata uygunluğunun tespiti nasıl yapılmıştır?
Cevap: Nakliye girdileri, idarece belirlenen formüllerle açıklanmış ve nakliye bedeli ayrı bir analiz girdisi olarak yer almıştır. Makine girdileri ise piyasa fiyatlarından uygun tekliflerle açıklanmıştır. Bu tespitler doğrultusunda nakliye ve makine girdilerinin açıklamaları mevzuata uygundur.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarının meslek mensubu tarafından onaylanması ne anlama gelmektedir ve bu durum Kurul kararında nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Tüm fiyat teklifleri ve açıklamalar meslek mensubu tarafından onaylanmış, bu da belgelerin teknik ve mesleki yeterlilik açısından uygunluğunu göstermektedir. Kurul bu onayı mevzuata uygunluk açısından olumlu değerlendirmiştir.
Detaylı Analiz
Aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin bu uyuşmazlıkta, asıl tartışma konusu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu açıklamaların, ihale mevzuatında belirtilen usul ve esaslara uygun olarak düzenlenip düzenlenmediğidir. Başvuru sahibi; işçilik, motorin ve nakliye gibi maliyet kalemlerinde piyasa gerçeklerine aykırı tutarların yer aldığını ileri sürerek bu belgelerin gerçeğe aykırı olduğunu ve teklifin ekonomik açıdan uygulanabilir olmayacak şekilde düşük tutulduğunu iddia etmektedir. Bu kapsamda Kurul, açıklamaların hem nitelik hem de sunuluş şekli bakımından mevzuata uygunluğunu incelemiştir.
İhale sürecinde özellikle analiz girdileri üzerinde durulmuş, söz konusu miktarların idarece belirlenen değerlerle uyumlu olduğu gözlemlenmiştir. Hesaplamalarda herhangi bir aritmetik hata bulunmadığı saptanmış, bu durum açıklamaların teknik güvenilirliğini pekiştirmiştir. Diğer yandan işçilik giderlerinin asgari ücretin altında kalmadığı ve motorin fiyatının ilgili döneme uygun olarak hesaplandığı tespit edilmiştir. Bu veriler, teklifin dayandığı maliyetlerin hem reel hem de hesaplanabilir olduğunu ortaya koymuştur.
Bu değerlendirmede “esası etkileyen unsur” kavramı, açıklamaların bütünlüğünü etkileyen teknik ve mali dengeleri ifade etmektedir. Nakliye masraflarının muhasebeleştirilmesi, makine girdilerinin piyasadan alınan fiyat teklifleri ile desteklenmesi ve tüm bunların ayrı analiz kalemleri olarak sunulması, teklifin ana kurgusunu doğrudan ilgilendiren unsurlar olarak değerlendirilmiştir. Kurul, bu kalemlerde bir eksiklik ya da belirsizlik saptamadığından, açıklamaların esaslı eksiklik içermediği sonucuna varmıştır.
Pilot ortak bakımından önemli olan iş deneyiminin bu dosyada tartışılmadığı görülmektedir. Bu da kararın salt teknik ve mali açıklamaların değerlendirilmesi ile sınırlı olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda, teklifin dayanağını oluşturan fiyat tekliflerinin meslek mensubu tarafından onaylanması da belgelerin taşıdığı hukuki ve teknik geçerlilik açısından etkili bir unsur olarak dikkate alınmıştır. Açıklamaların şeklen değil, içeriğiyle de uygunluk gösterdiği vurgulanmıştır.
Sonuç olarak Kurul, tüm açıklamaların mevzuata uygun biçimde sunulduğunu, analizlerde herhangi bir teknik eksiklik ya da maddi hata bulunmadığını ve başvuru sahibinin iddialarının somut dayanaktan yoksun olduğunu değerlendirerek itirazen şikayet başvurusunu reddetmiştir. Bu kararla, teklif sahiplerinin sundukları analizlerin içeriği, dayanakları ve sunuluş biçimlerinin mevzuata uygun olduğunda kabul edilebilirliğinin yüksek olduğu bir kez daha teyit edilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.