KÜNYE
- Toplantı No: 2021/013
- Gündem No: 18
- Karar Tarihi: 31.03.2021
- Karar No: 2021/UY.II-691
- Başvuru Sahibi: Evrensel Yol İnşaat Anonim Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 8. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2019/370771
- İhale Adı: (Kahta-Narince)Ayr-Damlacık Ayril Yolu Km:0+000-13+700 Arası Kesiminin Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin meslek mensubu belgelerinin tutarsızlığı nedeniyle itirazen şikâyet başvurusunun usulden reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, meslek mensubu tarafından düzenlenen belgelerdeki işlemlerin sağlıklı ve güvenilir olup olmadığının tarafsızca ortaya konulmadığını, bu nedenle Solmaz İnşaat Taahhüt A.Ş.'nin teklifinin geçerli kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğunu, ayrıca nakliye dahil satışların fiyat teklifine etkisinin araştırılması gerektiğini ileri sürmüştür.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin sunulan satış tutarı tespit tutanakları ve faturaların miktar, tutar ve yevmiye kayıtları açısından karşılaştırılmasını yapmış; Solmaz İnşaat Taahhüt A.Ş.'nin belgelerinin uyumlu olduğu, ancak Tamyapı Oto İnşaat İş Ortaklığına ait belgelerde sehven yanlışlıklar bulunduğu ve bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği tespit edilmiştir. Ayrıca, iş makineleri için sunulan HP değerlerinin belgelerle uyumsuzluğu nedeniyle ilgili teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği belirtilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasına dayanak meslek mensubu belgelerindeki tutarsızlık veya hata tespiti teklifin değerlendirilmesini nasıl etkiler?
Cevap: Değerlendirmede, meslek mensubu tarafından sunulan belgelerde mevcut tutarsızlıklar veya hatalar, belgelerin güvenilirliğine gölge düşürür ve bu durum teklifin aşırı düşük olarak kabul edilmemesine ya da teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açabilir. Özellikle belgeler somut olarak karşılaştırıldığında uyumsuzluklar varsa, mevzuat gereği bu teklifler uygun bulunmayabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan belgelerdeki sehven yapılan yanlışlıklar değerlendirmede nasıl sonuç doğurabilir?
Cevap: Belgelerdeki sehven yapılan yanlışlıklar, hatanın özelliklerine bağlı olmakla birlikte, idari otoriteler veya Kurullar tarafından tespit edilirse, bu durum teklifin geçerli kabul edilmemesine ve değerlendirme dışı bırakılmasına neden olabilir. Bu yaklaşım, teklif güvenilirliğinin sağlanması ve objektif değerlendirme prensipleri açısından önemlidir.
Soru: Meslek mensubu belgelerinin tutarsız bulunması halinde idare veya Kurul hangi kriterlere göre teklifleri değerlendirir?
Cevap: İdare veya Kurullar, belgelerin içerikleri arasında tutarlılık, yevmiye kayıtları ile uyum, miktar ve tutar uygunluğu gibi unsurları dikkate alarak tekliflerin doğruluğunu araştırır. Tutarsızlıklar somut ve belirgin ise ilgili teklif önceki kararlara dayanılarak değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında nakliye dahil satışların fiyat teklifine etkisi araştırılmalı mıdır?
Cevap: Teklif fiyatının oluşturulmasında nakliye giderlerinin dahil olup olmadığı ve bu giderlerin aşırı düşük teklif açıklamasındaki belgelerde açıkça desteklenip desteklenmediği uygulamada tereddüt yaratabilir. Bu nedenle, nakliye ve benzeri maliyetlerin teklif fiyatına etkisi somut ve belgelenebilir şekilde incelenmeli, aksi takdirde açıklama yeterli kabul edilmez.
Soru: Önceki Kurul kararlarına itiraz niteliğindeki başvuruların usulden reddi hangi durumlarda gündeme gelir?
Cevap: Daha önce aynı konuda verilmiş Kurul kararlarına yönelik itirazların, Kanun’da öngörülen usul kurallarına uyulmadan yapılması halinde inceleme yapılmayıp usulden reddedilebilir. Bu durum, süreçlerin disiplin ve kesinlik kazanması amacıyla uygulanmaktadır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin, aşırı düşük teklif açıklamasına dayanak belgelerin güvenilirliği konusundaki şüpheleri, itirazen şikâyet başvurusunda dikkate alınmış mıdır?
Cevap: Kurul, sunulan belgelerin miktar, tutar ve yevmiye kayıtları açısından karşılaştırılmasını yaparak bazı belgelerde sehven hatalar tespit etmiş ve bu hatalar nedeniyle ilgili tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine karar vermiştir; dolayısıyla güvenilirlik ve tutarlılık şüphesi yerinde değerlendirilmiştir.
Soru: Tamyapı Oto İnşaat İş Ortaklığına ait belgelerdeki sehven yanlışlıklar nedeniyle Kurul ne tür bir işlem uygulamıştır?
Cevap: Kurul, Tamyapı Oto İnşaat İş Ortaklığına ait belgelerde bulunan sehven yanlışlıklar sebebiyle söz konusu teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine hükmetmiştir.
Soru: Başvurunun esas değerlendirilmesi yapılmadan usulden reddedilmesinin sebebi ne olmuştur?
Cevap: Başvurunun, daha önce yayımlanan bir Kurul kararına itiraz niteliğinde olması ve 4734 sayılı Kanun kapsamında bu tür itiraz başvurularının belirtilen usul şartlarına uymaması sebebiyle, başvuru usulden reddedilmiştir.
Soru: İş makineleri için sunulan HP değerlerinin belgelerle uyumsuzluğu ne gibi bir sonuca yol açmıştır?
Cevap: Sunulan iş makineleri HP değerlerinin belgelerle uyumsuzluğu nedeniyle ilgili teklif mevzuata uygun olarak değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibinin itirazen şikâyetine konu olayda, uyuşmazlık aşırı düşük teklif açıklamasına dayanak olarak sunulan belgelerin güvenilirliği ve tutarlılığına ilişkindir. Özellikle, meslek mensubu tarafından düzenlenen bazı belgelerdeki uyumsuzlukların tespit edilmemesinin değerlendirme sürecine olumsuz etkide bulunduğu, bu nedenle teklifin geçerli kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu ileri sürülmüştür. Şikâyetçinin temel iddiası, belgelerin incelenmesinde yeterince tarafsız ve teknik bir değerlendirme yapılmadığı yönündedir. Ancak yapılan başvurunun daha önce aynı konuda alınmış bir Kurul kararına karşı olduğu anlaşıldığından, başvurunun esasına girilmeden usulden reddedilmesi sonucuna ulaşılmıştır.
İhale sürecine dair dikkat çeken hususlardan biri, aşırı düşük teklif açıklamalarında meslek mensubu belgelerinin geçerliliğiyle ilgilidir. Bu olayda, satış tutarı tespit tutanakları ve faturalar üzerinden yapılan karşılaştırmalar neticesinde, bazı tekliflere ilişkin belgelerde miktar ve tutar açısından tutarsızlıkların bulunduğu, bazı kayıtların ise yevmiye defterleriyle uyumlu olmadığı anlaşılmıştır. Kurul tarafından yapılan bu içeriksel ve biçimsel incelemeler sonucunda, söz konusu belgelerdeki çelişkiler teklifin güvenilirliğini zedelemiş ve değerlendirme dışı bırakılmasına yol açmıştır. Özellikle, satış belgelerinde yer alan tutarların ve iş makineleriyle ilgili teknik bilgilerin birbirini teyit etmemesi, teklifin geçerliliğini olumsuz yönde etkilemiştir.
Bu bağlamda, esaslı unsur kavramı açısından mesele değerlendirildiğinde, sunulan belgelerdeki farklılıklar ve eksiklikler, teklifin temel niteliklerine doğrudan etki edecek niteliktedir. Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan bilgi ve belgelerin gerçeği yansıtması, idarenin değerlendirme yapabilmesi açısından bir bütünlük arz eder. Belgelerdeki uyuşmazlıkların sadece biçimsel değil, aynı zamanda içeriğe dair olması, bu unsurların ihale konusu işin mali gerekçesiyle bağlantısı bulunduğunu ve dolayısıyla teklifin esaslı bir parçası olduğunu göstermektedir. Özellikle nakliyeye ilişkin maliyetlerin yeterince açıklanmaması gibi unsurlar da teklifin dayanağını zayıflatan öğeler olarak değerlendirilmiştir.
Uyuşmazlıkta doğrudan pilot ortak bazlı bir ayrım yapılmamış olmakla birlikte, ortaklıklara ait tekliflerin değerlendirilmesinde pilot ortağın iş deneyimi veya mali yeterliliği gibi kriterler her zaman belirleyici niteliktedir. Bu olayda, meslek mensubu belgelerinde tespit edilen hata ve uyumsuzlukların hangi ortağa ait olduğuna dair özel bir ayrım yer almamakla birlikte, değerlendirme dışı bırakılan tekliflerin dayanaklarındaki güvenilirlik sorunları, ortaklığın genel teklifi açısından bağlayıcı sonuçlar doğurmuştur. Gerek satış belgeleri gerekse iş makinelerine dair belgelerdeki teknik tutarsızlıkların ilişkin olduğu taraf belirtilmeksizin, teklifin bir bütün olarak geçersiz sayılması bu yorumu desteklemektedir.
Kamu İhale Kurulu, başvuru konusu belgelerde somut değerlendirme yaparak belgeler arası tutarlılığı esas almış ve buna göre bazı tekliflerin mevzuata uygun bulunmadığını saptamıştır. Ancak inceleme konusu başvurunun, daha önce irdelenmiş ve karara bağlanmış bir duruma ilişkin tekrar niteliği taşıdığı değerlendirilmiş ve bu nedenle esas yönünden bir karar verilmeden başvuru usulden reddedilmiştir. Bu yaklaşım, Kurul’un başvuru yollarına ilişkin getirdiği sınırlamalarla sürecin belirli bir disiplin içerisinde yürütülmesini amaçladığını göstermektedir. Belgelerin içeriğine dair değerlendirmeler yapılmış olsa da, yeni bir iddia içermeyen başvurunun bu kapsamda ele alınmaması, kararın hukuki çerçevesini belirlemiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.