KÜNYE
- Toplantı No: 2024/035
- Gündem No: 59
- Karar Tarihi: 11.09.2024
- Karar No: 2024/UY.II-1139
- Başvuru Sahibi: Doğan İnşaat Asfalt ve Ticaret Limited Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 7. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2024/406804
- İhale Adı: Karayolları 72(Amasya), 74(Tokat), 76(Niksar) ve 77(Ordu) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım Onarımı İle Kar ve Buz Mücadelesi Yapılması İşi
Özet
İdarenin aşırı düşük teklif sorgulamasını özel iş kalemleri analizine uygun yapması nedeniyle itirazen şikâyet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, idarenin aşırı düşük teklif sorgulamasında analiz girdilerinin miktarlarını eksik belirleyerek ihale üzerinde bırakılan isteklinin savunmasını kolaylaştırdığını ve kaya tuzunun teknik özelliklerine dair analiz veya test raporu sunulmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İdare, aşırı düşük teklif sorgulamasında özel iş kalemi niteliğindeki ‘Yolların yarma ve dolgu şevleri ile orta refüjlerde motorlu tırpanla yabani otların temizlenmesi’ iş kalemini alt bileşenlerine ayrılmış ve Karayolları Genel Müdürlüğü birim fiyat analizine uygun şekilde işçilik saatlerini artırarak sorgulamayı yenilemiştir. İdarenin yaklaşık maliyet hesabı ve analiz formatı ile sorgulama tutarlı bulunmuştur. Ayrıca, ihale üzerinde bırakılan isteklinin kaya tuzuna ilişkin teknik özellikleri sağladığına dair fiyat teklifi ve test raporları sunulduğu, teknik şartnameye uygunluk kontrolünün sözleşme aşamasında yapılacağı belirtilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İdareler aşırı düşük teklif sorgulaması yaparken özel iş kalemlerinin analiz girdilerini nasıl belirlemelidir?
Cevap: Özel iş kalemlerinin analiz girdileri, mümkün olduğunca alt bileşenlerine ayrılarak, ilgili birim fiyat cetvelleri veya benzeri geçerli kaynaklara uygun şekilde miktar ve birim tespitleri ile belirlenmelidir. Bu yöntemle, sorgulama kapsamlı ve somut hale gelir, eksik veya yüzeysel değerlendirme nedeniyle teklif aşırı düşük görünmekten kurtarılabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif sorgulamasında idare, sorgulamanın sonraki aşamalarda açıklanmasına veya savunmanın kolaylaştırılmasına nasıl dikkat etmelidir?
Cevap: İdare, teklif sahibi tarafından savunmanın sağlıklı yapılabilmesi için sorgulama yöntemi ve analiz girdilerini açık, anlaşılır ve somut biçimde tespit etmelidir. Özellikle özel iş kalemlerinde girdiler belirsiz ya da eksik bırakılırsa, savunmanın objektiflikten uzaklaşması ya da sorgulamanın usulsüzlüğü iddialarına yol açabilir.
Soru: Teknik şartnameye bağlı test ve belge talepleri aşırı düşük teklif sorgulamasında ne zaman ve nasıl dikkate alınmalıdır?
Cevap: Teknik şartnamede öngörülen test raporları ve belgeler aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında istenebilir ve sorgulamaya dahil edilebilir, ancak bazı durumlarda bu tür teknik uygunluk değerlendirmeleri sözleşme aşamasında da yapılabilir. İdarenin bu yaklaşımı, uygulamada önceden belirlenmiş usul ve şartnamelere uygun olmalıdır; aksi halde soru işaretleri doğabilir.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif sorgulamasında yer alan miktar ve analizlerin eksik veya hatalı belirlenmesi ihale sürecini nasıl etkileyebilir?
Cevap: Miktarların veya analiz girdilerinin eksik ya da hatalı belirlenmesi durumunda, tekliflerin karşılaştırılması objektiflikten uzaklaşır; bu durum ihale sonucuna itirazlara, değerlendirme dışı bırakmalara veya işlemin iptaline yol açabilir. Bu sebeple analiz girdileri eksiksiz, her somut iş kalemi için yeterli ve doğru olarak oluşturulmalıdır.
Soru: Bir iş kalemi için idarece yapılacak aşırı düşük teklif sorgulaması, ilgili birim fiyat analizleriyle uyumlu olmak zorunda mıdır?
Cevap: İdarenin aşırı düşük teklif sorgulamasında temel dayanak, ilgili resmi birim fiyat analizleri veya standart fiyat cetvelleri olmalıdır. Bu analizlere uyumlu sorgulamalar, tekliflerin gerçekçi değerlendirilmesini sağlar ve sorgulama sürecinin hukuki dayanıklılığını artırır. Uygulamada bu temel ilkeye uyulmaması, itirazlara sebebiyet verebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif sorgulamasında özel iş kalemi olarak belirlenen “Yolların yarma ve dolgu şevleri ile orta refüjlerde motorlu tırpanla yabani otların temizlenmesi” iş kalemi nasıl sorgulanmıştır?
Cevap: İdare, bu özel iş kalemini alt bileşenlerine ayırmış ve Karayolları Genel Müdürlüğü birim fiyat analizine uygun olarak işçilik saatlerini artırarak sorgulamayı yenilemiştir. Böylece analiz girdilerinin miktarları eksiksiz ve yeterli şekilde belirlenmiş, sorgulama tutarlı hale getirilmiştir.
Soru: Başvuru sahibi iddiasında kaya tuzunun teknik özelliklerine ilişkin bir test raporu sunulmadığını belirtmiştir. Bu iddia nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan isteklinin kaya tuzuna ilişkin teknik özellikleri sağladığına dair fiyat teklifi ve test raporları sunulduğu tespite edilmiştir. Teknik şartnamenin uygunluğuna ilişkin kontrol ise sözleşme aşamasında yapılacağı ifade edilmiştir. Bu nedenle başvuru sahibinin bu iddiası yerinde görülmemiştir.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif sorgulamasının başvuru sahibi tarafından iddia edilen şekilde isteklinin savunmasını kolaylaştırmak amacıyla eksik yapılması durumu tespit edilmiş midir?
Cevap: Hayır, idarenin sorgulamayı Karayolları Genel Müdürlüğü birim fiyat cetveli dikkate alarak revize etmesiyle, analiz girdileri eksiksiz belirlenmiş ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin savunması kolaylaştırılmamıştır. Bu husus itirazen şikâyet incelemesinde olumsuz bulunmamıştır.
Soru: Bu somut olayda itirazen şikâyet başvurusunun reddine hangi gerekçelerle karar verilmiştir?
Cevap: İdarenin aşırı düşük teklif sorgulamasını mevzuata uygun şekilde, özellikle özel iş kalemlerini alt bileşenlerine ayırıp Karayolları Genel Müdürlüğü analiz formatına uygun olarak yapması, ihale üzerinde bırakılan isteklinin savunmasının yeterli bulunması ve teknik belge eksikliği iddiasının reddedilmesi nedeniyle itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyet başvurusuna konu olayda, uyuşmazlık, özellikle aşırı düşük teklif sorgulaması sürecinde idarece belirlenen analiz girdilerinin yeterliliği ve bu belirleme biçiminin ihale üzerinde bırakılan isteklinin lehine kolaylaştırıcı bir etkiye sahip olup olmadığı çerçevesinde şekillenmiştir. Başvuru sahibi, özel nitelikteki bir iş kaleminin analizinde miktar belirlemesinin eksik yapıldığını, bu durumun sorgulamanın objektifliğini zedelediğini ve ayrıca ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan teknik dokümanların yetersiz olduğunu ileri sürmüştür.
Tartışmaların merkezinde bulunan iş kalemi, “Yolların yarma ve dolgu şevleri ile orta refüjlerde motorlu tırpanla yabani otların temizlenmesi” başlıklı özel iş kalemidir. Bu iş kalemi için idarece gerçekleştirilen ilk sorgulamada belirleme yöntemi sorgulanmış, ancak daha sonra idarenin bu iş kalemini alt bileşenlerine ayırarak, resmi birim fiyat analizlerini esas alan bir yaklaşımla, özellikle işçilik saatlerini artırmak suretiyle sorgulamayı revize ettiği belirlenmiştir. Bu değişiklikle birlikte analiz girdilerinin kapsamı genişletilmiş ve veriler daha somut hale getirilmiştir. Karayolları Genel Müdürlüğü’nün analiz metoduna uygunluk sağlanarak, sorgulamanın objektif ve yerinde yapıldığı tespit edilmiştir.
Esaslı unsur değerlendirmesi kapsamında, başvuru sahibinin iddialarını destekler nitelikte ciddi bir eksiklik ya da maddi hata tespit edilmemiştir. İdarenin analiz formatını yeniden oluştururken başvuru sahibinin iddia ettiği şekilde bir kolaylık sağlama amacı güttüğüne dair herhangi bir somut veri ortaya konulmamıştır. Aksine, analiz içeriklerindeki revizyonun, teknik kaynaklarla ve genel uygulama ilkeleriyle tutarlı olduğu vurgulanmıştır. Bu nedenle, sorgulamanın esas sürece etkisi bakımından ihale işlemlerini sakatlayıcı bir unsur barındırmadığı kanaatine varılmıştır.
Pilot ortağın iş deneyimine dair herhangi bir iddia veya değerlendirme bu dosyada yer almadığından, bu başlık altında bir tespit ya da yorum yapılmamıştır. Uyuşmazlık doğrudan teklif sorgulamasının yöntemi ve teklif açıklamalarına ilişkin teknik yeterlilik iddialarına odaklandığı için, ortaklık yapısına veya iş deneyim belgelerinin teklif yeterliliği açısından geçerliliğine dair bir çözümleme söz konusu olmamıştır.
Kurul tarafından yapılan değerlendirme sonucu, idarece özel iş kaleminin birim fiyat analizlerine uygun biçimde yeniden yapılandırıldığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin kaya tuzuna ilişkin fiyat teklifi yanında test raporlarını da sunduğu ve teknik şartnameye uygunluk denetiminin sonraki safhalarda yapılabileceği yönündeki tespitlerle birlikte, şikâyete konu iddiaların yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin ortaya koyduğu gerekçeler Kurul nezdinde kabul görmemiş, aşırı düşük teklif sorgulamasında izlenen yöntemin mevzuat çerçevesinde yeterli olduğu değerlendirilmiştir. Bu sebeple itirazen şikâyet reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.