KÜNYE
- Toplantı No: 2021/010
- Gündem No: 18
- Karar Tarihi: 10.03.2021
- Karar No: 2021/UY.I-551
- Başvuru Sahibi: Öztaç Petrol Hafriyat İnşaat Nakliye Temizlik İthalat İhracat San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları Genel Müdürlüğü Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2020/346472
- İhale Adı: Adapazarı Kavşağı – Gümüşova Arası Tem Otoyolu ve Bağlantı Yolları Üstyapı İyileştirmesi ve Büyük Onarım İnşaatı Yapım İşi (Bitüm İdareden)
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasının teknik özelliklere uygun olmaması nedeniyle reddi ve ihalenin yeniden değerlendirilmesi kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale dokümanında belirtilen analiz oranlarının yanlış belirlenmesi, aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmaması, iş deneyim belgesinin uygun olmaması ve yeterlik belgelerinin eksikliği nedeniyle ihalenin iptalini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmış, sınır değerin altında teklif verenlerden açıklama istenmiş ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklaması incelenmiştir. İsteklinin kullandığı asfalt kazıma makinesi 462 HP gücünde olup, ihale dokümanında belirtilen 400 HP teknik özelliklerine uymamaktadır. Makine amortisman gideri olmayan ve amortisman ömrünü tamamlamış bir makine üzerinden açıklama yapılmış, ancak makine katsayısının amortisman dışındaki giderlerinin ağırlık oranı tespit edilemediği için açıklama mevzuata uygun bulunmamıştır. Ayrıca, makine giderleri için alınan fiyat teklifleri ile makinenin gücü uyumsuzdur. Motorin fiyatı ise EPDK verileriyle uyumludur. İş deneyim belgesi ve yeterlik belgeleri mevzuata uygundur ancak yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen ortaklık bilgileri teyit edilememiştir. Bu nedenle isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında makine teknik özelliklerinin ihale dokümanındaki şartlarla uyumsuz olması durumunda ne tür sonuçlar ortaya çıkabilir?
Cevap: İhale dokümanında belirlenen teknik özelliklerle uyuşmayan makine özellikleri, aşırı düşük teklif açıklamasının dayanağını zayıflatabilir ve açıklamanın reddine yol açabilir. Bu durumda, teklifin ilgili kısımları güvenilir bulunmayacağından teklifin bütünü değerlendirme dışı bırakılabilir. Bu tür uyumsuzluklar, teklifin doğruluğu ve gerçek maliyetlere uygunluğu noktasında tereddüt oluşturur.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında makine amortisman giderlerinin dayanak gösterilmesi sırasında nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: Amortisman giderlerinin dayandığı makinenin, amortisman süresini tamamlamamış olması ve giderlerin gerçekçi biçimde belgelenmesi beklenir. Amortisman ömrünü tamamlamış veya amortisman gideri olmayan bir makine üzerinden yapılan gider hesaplamaları yeterli dayanak sayılmayabilir. Ayrıca, makine giderlerine ilişkin katsayıların ve maliyet unsurlarının ayrıntılı ve mevzuatla uyumlu biçimde hesaplanması gerekir; aksi halde açıklama geçersiz sayılabilir.
Soru: Yeterlik başvurusunda beyan edilen ortaklık bilgilerinin doğruluğu neden önemlidir ve doğrulanamaması nasıl sonuçlanır?
Cevap: İhale mevzuatı ve işin özelliği açısından, yeterlik kriterlerini sağlayan ortaklık yapısının doğru ve doğrulanabilir olması zorunludur. Beyan edilen ortaklık bilgilerinin teyit edilememesi, gerçek yeterlik durumu hakkında şüphe yaratır ve isteklinin yeterlik değerlendirmesinden elenmesine neden olabilir. Bu durum, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına sebep olur.
Soru: İş deneyim belgelerinin mevzuata uygunluğunu sorgularken hangi hususlarda dikkatli olunmalıdır?
Cevap: İş deneyim belgelerinin geçerliliği, belgenin içeriği, işin kapsamı ve tamamlanma durumu ile mevzuattaki şartlara uyumu açısından incelenmelidir. Belgeler mevzuata uygun ise, iş deneyimi nedeniyle teklifin reddi makul bulunmaz. Ancak belgede eksiklik ya da yanlışlık saptanırsa, bu durum teklifin değerlendirilmesinde olumsuz etkiler yaratabilir.
Soru: Makine gücü bakımından teklif edilen makinelerle piyasa fiyat tekliflerinin uyumsuzluğu aşırı düşük teklif sorgulamasında nasıl değerlendirilir?
Cevap: Makine gücü ile makine giderleri arasında makul bir oranın sağlanması gerekir. Piyasa fiyat tekliflerinin makinenin teknik özellikleriyle uyumsuz olması, giderlerin gerçekçi olarak gösterilmediği anlamına gelebilir. Bu tür tutarsızlıklar açıklamanın mevzuata uygun bulunmamasına ve teklifin değerlendirme dışı kalmasına neden olabilir. Motorin gibi genel giderlerde EPDK verilerinin uyumu daha kolay sağlanabilirken, makineye özgü giderlerin doğru açıklanması daha kritiktir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan asfalt kazıma makinesinin teknik özelliklerinin ihale dokümanındaki özelliklere uymaması ihale değerlendirmesini nasıl etkilemiştir?
Cevap: İsteklinin açıkladığı asfalt kazıma makinesi 462 HP güçte olup, ihale dokümanında belirtilen 400 HP gücü karşılamamaktadır. Bu teknik uyumsuzluk, aşırı düşük teklif açıklamasının değerlendirilmesini olumsuz etkilemiş ve söz konusu açıklamanın reddedilmesine sebep olmuştur.
Soru: Makine amortisman giderlerinin dayanağının mevzuata uygun olmaması ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin akıbetini nasıl belirlemiştir?
Cevap: İsteklinin makine giderleri açıklamasında amortisman ömrünü tamamlamış, amortisman gideri olmayan bir makine esas alınmış ve amortisman dışındaki giderlerin ağırlık oranının tespiti yapılamamıştır. Bu nedenle açıklama mevzuata uygun bulunmamış ve teklif değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Soru: İhale komisyonu tarafından yeterlik bilgilerinde beyan edilen ortaklık bilgilerinin teyit edilememesi ihale sonucu açısından ne anlam taşımıştır?
Cevap: İsteklinin yeterlik bilgileri tablolarında beyan ettiği ortaklık bilgileri teyit edilememiştir. Bu durum, isteklinin yeterlik bakımından eksik kabul edilmesine yol açmış ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılması sonucunu doğurmuştur.
Soru: Başvuru sahibinin iş deneyim belgesi ile ilgili iddialarının sonucu ihale kararını nasıl etkilemiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin iş deneyim belgesi ile ilgili tespitleri incelenmiş ve belgeler mevzuata uygun bulunmuştur; dolayısıyla iş deneyim belgesi başvuruyu etkileyen bir olumsuzluk teşkil etmemiştir.
Detaylı Analiz
İhalede yaşanan uyuşmazlığın temelinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının, hem teknik şartnameye hem de mali dayanaklara uygun olmaması yatmaktadır. İhale dokümanında belirlenen makine özelliklerinin karşılanmaması, makine giderlerinin açıklanmasında kullanılan verilerin yetersizliği ve ortaklık yapısına ilişkin bilgilerin teyit edilememesi, teklifin geçerliliğini ciddi şekilde zedelemiştir. Başvuru sahibinin itirazları iş deneyimi ve analiz oranlarına da yönelmişse de, esas değerlendirme, teklifin teknik yeterliliği ve mali gerçekliğine odaklanmıştır.
Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan asfalt kazıma makinesi, ihale dokümanında tanımlanan teknik gereklilikleri karşılamamaktadır. Özellikle, şartnamede 400 HP olması istenen makine gücünün fiilen 462 HP olan bir makineyle açıklanması, teknik uyumun sağlanamadığını göstermektedir. Makine gücü ile teknik şartlar arasında oluşan bu fark esaslı bir unsur olarak değerlendirilmiş ve açıklamanın geçersiz sayılmasına sebep olmuştur. Belirtilen teknik özellikler, teklifin maliyet analizlerinin temelini oluşturduğundan, bu tür uyumsuzluk açıklamanın bütününü etkisiz hâle getirebilmektedir.
Olayda tartışılan hususlardan bir diğeri ise kullanılan makineye ilişkin giderlerin açıklanmasında ortaya çıkan eksikliklerle ilgilidir. Amortisman gideri olmayan, ekonomik ömrünü tamamlamış bir makine üzerinden açıklama yapılması, maliyet hesabının sağlıklı bir temele dayanmadığını ortaya koymuştur. Özellikle amortisman dışındaki makine giderlerinin hangi ölçüde etkili olduğu belirlenememiş, buna bağlı olarak açıklamanın güvenilirliği yitirilmiştir. Ayrıca, teklif edilen makinenin teknik özellikleriyle uyumsuz düşen piyasa fiyat teklifleri, teklifte beyan edilen mali verilerin gerçek kullanımı yansıtmadığı yönünde bir kanaati kuvvetlendirmiştir.
Pilot ortağın iş deneyimi konusunda başvuru sahibi tarafından ileri sürülen iddialara rağmen, belgelerin mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda, iş deneyim belgesine ilişkin herhangi bir eksikliğin ihalenin sonucu üzerinde etkili olmadığı görülmektedir. Dolayısıyla teklifin değerlendirme dışı kalmasına neden olan temel unsur, iş deneyiminden değil, teknik ve finansal yeterliliği ilgilendiren açıklama eksikliklerinden kaynaklanmaktadır. Bu durum, iş deneyiminin mevcut ihtilaf açısından tali önemde kaldığını göstermektedir.
Kamu İhale Kurulu, değerlendirmelerinde açıklama yükümlülüğü kapsamında hem teknik uyumsuzluğu hem de mali dayanak eksikliğini esas almış ve yeterlik bilgilerinin teyit edilememesi sebebiyle değerlendirmede ek bir zafiyet daha tespit etmiştir. Özellikle ortaklık yapısına ilişkin bilgilerin teyit edilememesi, isteklinin yeterlik kriterlerini karşılayamadığını ortaya koymuş ve teklifin bütüncül biçimde değerlendirme dışı bırakılmasına yol açmıştır. Sonuç olarak Kurul, ilk sırada yer alan isteklinin teklifinin geçersiz sayılmasına ve ihalenin yeniden gerçekleştirilmesine karar vererek, rekabetin ve şeffaflığın korunması yönünde bir irade ortaya koymuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.