KÜNYE
- Toplantı No: 2022/009
- Gündem No: 31
- Karar Tarihi: 16.02.2022
- Karar No: 2022/UY.I-259
- Başvuru Sahibi: Zed İnşaat Enerji Madencilik Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Tedaş Genel Müdürlüğü
- İKN: 2021/558996
- İhale Adı: Kahramanmaraş Esm İdari Binanın Depreme Karşı Güçlendirme ve Yeni Derslik Binası İle Ekat Sahası İnşaatı
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin alt yüklenici iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun ihale konusu işe uygun olmaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin alt yüklenici iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun ihale konusu işe uygun olmadığını ve idari şartnamede istenilen belgelerin sunulmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun belirlenmesinde işin yapım amacı, işlevi ve imalat kalemlerinin tutar dağılımına bakılmıştır. İdare tarafından sunulan belgelerde işin inşaat imalatlarının yapısal peyzaj ve altyapı işlerinden oluştuğu, üstyapı bina işi olmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun BIII grubu bina işleri olarak belirlenmesinin uygun olmadığı, esaslı unsurun A-XVIII (Saha işleri) olarak belirlenmesi gerektiği, ayrıca iş deneyim belgesinde ihale konusu iş veya benzer iş tanımını karşılayan bütünlükte bir işin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Alt yüklenici iş deneyim belgesinin esaslı unsuru belirlenirken hangi kriterler göz önünde bulundurulmalıdır?
Cevap: Esaslı unsurun tespitinde sunulan iş deneyim belgesindeki işin yapım amacı, işlevi ve en önemlisi imalat kalemlerinin tutar bazında dağılımı dikkate alınmalıdır. Yalnızca işin tanımı veya sınıflandırması değil; işin teknik içeriğinde ağırlıklı olan unsurlar esas alınır. Bu yaklaşım, iş deneyim belgesinin ihale konusu iş veya benzer işler açısından uygunluğunu sağlamada temel kıstastır.
Soru: İş deneyim belgesi ihale konusu işe benzerlik açısından nasıl değerlendirilir?
Cevap: Değerlendirme yapılırken; iş deneyim belgesine konu işin teknik kapsamı, imalat kalemlerinin yapısı ve işin işlevselliği, ihale konusu iş ile karşılaştırılır. İşin bütünlüğü ve esaslı unsurlarına bakılarak, benzerlik kriterleri sağlanmalı, sadece yüzeysel benzerlikler yeterli görülmemelidir. Benzerlik bulunmaması durumunda, bu belge ihale yeterliliğinde kullanılamaz.
Soru: İhale sürecinde idari şartnamede öngörülen belgelerin sunulmaması durumunda hangi prosedür uygulanmalıdır?
Cevap: İdari şartnamede talep edilen belge veya belgelerin sunulmaması iddiası, öncelikle idareye şikayet aşamasında dile getirilmelidir. Bu aşama atlanarak doğrudan itirazen şikayet yoluna başvurulması, süre yönünden reddedilmeye neden olabilir. Dolayısıyla, belge eksikliği gibi iddialar önce idareye bildirilip değerlendirilmelidir.
Soru: Alt yükleniciye ait iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun ihale konusu işle uyuşmaması halindekam yapılmalıdır?
Cevap: Bu durumda, iş deneyim belgesi ihale konusu iş veya benzer iş tanımına uygun kabul edilmediğinden, söz konusu belgeye dayanarak sunulan teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerekir. Böylece kamu ihale mevzuatındaki yeterlik ve benzer iş şartlarının sağlanması prensibi uygulanmış olur.
Soru: Tekliflerin değerlendirilmesi sırasında alt yüklenicilerin sunduğu iş deneyim belgelerinin uygunluğu neden önemli bir değerlendirme kriteridir?
Cevap: Alt yüklenici belgeleri, teklif sahibinin işin tamamlanması için yeterli deneyime sahip olduğunu gösterir. Ancak bu belgelerin esaslı unsuru ihale konusu işin kapsamına uygun değilse, teklifin gerçek yeterliliği şüpheli hale gelir. Bu nedenle, alt yüklenici iş deneyim belgelerinin esaslı unsuru doğru belirlenmeli ve ihale konusu iş ile benzerliği dikkatle incelenmelidir. Aksi takdirde ihale sürecinde mevzuat ihlalleri ve hukuki uyuşmazlıklar artabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin alt yüklenici iş deneyim belgesinin esaslı unsuru neden BIII grubu bina işleri olarak belirlenemez?
Cevap: Alt yüklenici iş deneyim belgesindeki işin teknik içeriği, yapım amacı ve imalat kalemlerinin tutar dağılımına göre söz konusu iş, BIII grubu bina işlerinin kapsamına girmemektedir. İdare belgelerinde işin inşaat imalatlarının yapısal peyzaj ve altyapı işlerinden oluştuğu, üstyapı bina işine girmediği tespit edilmiştir. Bu nedenle, esaslı unsurun BIII yerine saha işleri (A-XVIII) olarak belirlenmesi gerekir.
Soru: İhale konusu iş ile alt yüklenicinin sunduğu iş deneyim belgesi arasındaki benzerlik neden Kurulca kabul edilmemiştir?
Cevap: Kurul, iş deneyim belgesinde yer alan işin teknik içeriği ve imalat kalemlerinin ihale konusu iş veya benzer iş tanımının bütünlüğünü sağlamadığını tespit etmiştir. İş yapım amacı ve işlevi bakımından da ihale konusu işin kapsamı ile alt yüklenicinin deneyim belgesindeki iş farklılık göstermektedir. Bu nedenle, iş deneyim belgesindeki iş ihale konusu işe uygun bulunmamıştır.
Soru: Başvuru sahibinin idari şartnamede istenilen belgelerin sunulmadığına ilişkin iddiası neden reddedilmiştir?
Cevap: Başvuru sahibi bu iddiayı ihale sürecinde idareye şikayet yoluyla iletmemiş, sadece itirazen şikayet aşamasında ileri sürmüştür. Mevzuata göre, iddiaların önce idareye şikayet edilmesi zorunludur ve bu aşama atlanmadan itirazen şikayet yapılması süre yönünden reddedilme sonucunu doğurur. Bu nedenle başvuru sahibinin bu iddiası inceleme dışı bırakılmıştır.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması hangi gerekçeyle kararlaştırılmıştır?
Cevap: Alt yüklenicinin sunduğu iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olmadığının tespiti üzerine, bu deneyim belgesine dayanarak teklif verilmesinin mevzuata aykırı olduğu değerlendirilmiştir. Bu nedenle ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve ihalenin mevzuata uygun şekilde yeniden gerçekleştirilmesine karar verilmiştir.
Detaylı Analiz
İhale sürecine ilişkin uyuşmazlık, üzerinde ihale bırakılan isteklinin sunduğu alt yüklenici iş deneyim belgesinin ihale konusu işle teknik ve kapsam açısından uygunluk taşımadığı iddiasına dayanmaktadır. Başvuru sahibi, söz konusu iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun ihale kapsamında yer alan iş gruplarına benzerlik göstermediğini öne sürmüştür. Bu bağlamda, değerlendirme dışı bırakılması gereken bir teklifin uygun bulunarak ihale sonucu belirlediği öne sürülmüş, Kurul ise konuyu ihale konusu işin niteliği, iş deneyim belgesinde tanımlanan işin teknik içeriği ve her iki iş arasındaki benzerlik ilişkisi açısından detaylı biçimde irdelemiştir.
İddiaların odağındaki belge bir alt yüklenici iş deneyim belgesi olup, ihale kapsamında yapılan işin yapım karakteristiğiyle doğrudan ilişkili bir yeterlik göstergesi niteliğindedir. Ancak Kurul, söz konusu belgede yer alan iş tanımının “BIII grubu bina işleri” olarak sınıflandırıldığını, buna karşın fiilen gerçekleştirilen imalatların daha çok saha işleri (örneğin yapısal peyzaj, altyapı kazıları vs.) niteliğinde olduğunu tespit etmiştir. Bu noktada esaslı unsurun yalnızca sınıf adına ya da iş başlığına bakılarak değil, işin detaylarının tümüyle incelenerek belirlendiği vurgulanmıştır. Yani, ihale konusu işle teknik alanda örtüşmeyen bir iş deneyiminin belgelendirilmiş olması, yeterlik şartını sağlamamaktadır.
Esaslı unsur kavramı bu vakada, işin özünü oluşturan teknik faaliyetlerin ve bu faaliyetlerin imalat kalemleri içerisindeki ağırlığının ne olduğu çerçevesinde ele alınmıştır. Kurul tarafından yapılan değerlendirmede, imalat kalemleri içerisinde bina imalatlarının tali nitelik taşıdığı, asıl unsurun saha işleri olduğu ortaya konmuştur. Bu bağlamda, belgeye konu işin esaslı unsurunun bina yapımı olarak nitelendirilmesinin yanıltıcı olduğu, teknik ve amaca uygun sınıflandırmanın “saha işleri” şeklinde yapılmasının gerektiği ifade edilmiştir. Dolayısıyla, belgenin esaslı unsur itibarıyla ihale konusu iş ile benzerlik sağlamadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Uyuşmazlık alt yüklenici belgesi üzerinden değerlendirilmiş olmakla birlikte, asıl teklif sahibi firmanın yeterlik şartını bu alt yükleniciye ait belgeyle sağlama girişimi, teklifin temelini zayıflatmıştır. Özellikle pilot ortak açısından bu bağın kurulması durumunda, ortaklığın yeterlik değerlendirmesinin doğrudan etkileneceği açıktır. Bu nedenle, teknik içerik bakımından yeterli olmayan ve hatalı sınıflandırılmış belge üzerine kurulan teklifin kabulü mümkün görülmemiştir. Bu değerlendirme ihaleye katılımda profesyonel yetkinliğin yalnızca belge sunmakla değil, belgenin doğru ve ihale konusu işe uygun hazırlanmış olmasıyla da ölçüldüğünün göstergesidir.
Sonuç itibarıyla, Kurul tarafından yapılan teknik ve hukuki inceleme sonucunda, üzerinde ihale bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun hatalı belirlendiği, bu haliyle ihale konusu işe uygunluk taşımadığı ve bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği kararlaştırılmıştır. Mevzuata uygun belge ile katılım sağlanmadığı tespit edildiğinden, ihale işlemlerinin yeniden mevzuata uygun biçimde yürütülmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, başvuru sahibinin belge eksikliğine yönelik diğer iddialarının süresinde gündeme getirilmemesi nedeniyle usulden reddedildiği de kararda yer almıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.