KÜNYE
- Toplantı No: 2024/024
- Gündem No: 58
- Karar Tarihi: 12.06.2024
- Karar No: 2024/UY.I-800
- Başvuru Sahibi: Nizmak İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı
- İKN: 2024/242316
- İhale Adı: Rize İli Merkez İlçesi Millet Bahçesi İle Millet Bahçesine Ait Sosyal Donatılar İnşaatları İle Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi
Özet
Alt yüklenici iş deneyim belgesinin ihale konusu işe uygun olmaması nedeniyle itirazen şikayet reddedildi ve belge iptal edilerek yeniden düzenlenmesi kararlaştırıldı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, alt yüklenici iş deneyim belgesinin pist altyapısı ve üstyapısının birlikte yapıldığını, bu nedenle iş deneyim belgesinin ihale konusu iş kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İnceleme sonucu, iş deneyim belgesinde esaslı unsurun A-VII grubu havaalanı işleri olarak belirlendiği, yapılan işin pist altyapısının düzeltilmesi ve pist kaplamasının yenilenmesi gibi bakım-onarım niteliğinde olduğu, ihale konusu işin ise sosyal donatılar inşaatları ile altyapı ve çevre düzenlemesi işlerini kapsadığı tespit edilmiştir. Yapım İşleri Benzer İş Grupları Tebliği ve İdari Şartname hükümlerine göre, bakım-onarım işleri ihale konusu iş kapsamında benzer iş olarak kabul edilmemiştir. Ayrıca, iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olmaması nedeniyle belge tutarının tamamının değerlendirilmesi mümkün değildir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Alt yüklenici iş deneyim belgelerinde işin esaslı unsuru nasıl tespit edilir ve bu tespitin önemi nedir?
Cevap: Alt yüklenici iş deneyim belgesinde işin esaslı unsuru, yapılan işin içerik ve niceliğine bakılarak belirlenir; yani işin teknik kapsamı ve ihale konusu iş veya benzer iş tanımı ile uyumluluğu esas alınır. Esaslı unsurun doğru tespiti, iş deneyim belgesinin ihale kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği konusunda kritik rol oynar. Yanlış veya mevzuata aykırı esaslı unsur belirlemesi, belgenin iptali ve yeniden düzenlenmesini gerektirebilir çünkü değerlendirme bu unsura göre yapılır.
Soru: Peki, iş deneyim belgesinde yer alan bakım-onarım işleri ihale konusu yapım işleriyle benzer iş olarak sayılabilir mi?
Cevap: Genellikle bakım-onarım işleri, ihale dokümanlarında veya Yapım İşleri Benzer İş Grupları Tebliği’nde benzer iş olarak tanımlanmamışsa, yapım işleri kapsamında değerlendirilmez. İhale konusu yapım işi sosyal donatılar, altyapı veya çevre düzenlemesini kapsıyorsa, yalnızca bakım-onarım niteliğindeki işler benzer kabul edilmeyebilir. Bu nedenle, söz konusu iş deneyim belgeleri yeterlilik açısından kullanılmayabilir.
Soru: İş deneyim belgelerinde esaslı unsurun ihale konusu işe uygun olmaması durumunda, belgenin değerlendirilmesi mümkün müdür?
Cevap: Esaslı unsur ihale konusu iş veya benzer iş tanımı ile uyumlu değilse, iş deneyim belgesinin tamamının veya tutarının değerlendirilmesi mümkün olmayabilir. Bu durumda, belgenin ihale kapsamında kullanılması kabul görmez. Böyle bir tespit halinde, idare veya yetkili merciler belgeyi iptal edip esaslı unsuru mevzuata uygun yeniden belirlenmek üzere belgeyi belgeyi düzenleyen kuruma iade edebilir.
Soru: Alt yüklenici iş deneyim belgelerinin esaslı unsurunun tespiti ve belgenin değerlendirilmesi sürecinde hangi kriterler önceliklidir?
Cevap: Öncelikle ihale dokümanı ile Yapım İşleri Benzer İş Grupları Tebliği hükümleri dikkate alınır; belge üzerinde yazılı işin teknik kapsamı, niteliği ve hacmi incelenir. Yapılan işin, ihale konusu işin tanımına ve benzer iş kriterlerine uygunluğu objektif olarak belirlenir. Ayrıca, işin bakım-onarım mı yoksa yeni yapım mı olduğu ve kapsam içindeki ana faaliyetlerin ne olduğu dikkate alınır. Tek başına iş adı veya işin kısmi unsurları esaslı unsur belirlemek için yeterli olmayabilir.
Soru: İhale değerlendirme sürecinde iş deneyim belgesinde esaslı unsurun mevzuata aykırı belirlenmesi hangi hukuki sonuçları doğurur?
Cevap: Esaslı unsurun mevzuata aykırı belirlenmesi, iş deneyim belgesinin hukuken geçersiz sayılmasına, iptal edilmesine ve yeniden düzenlenmesine yol açabilir. Bu durum, başvuru ve itiraz mekanizmalarında belgeye dayanarak yapılan itirazların reddedilmesine veya yeni bir belgenin alınması zorunluluğuna sebep olabilir. İdarenin mevzuata uygun esaslı unsur belirlemesi yapmaması, dava ve şikayetlere kaynak oluşturabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin sunduğu alt yüklenici iş deneyim belgesinin ihale konusu işe benzerliği neden kabul edilmemiştir?
Cevap: İş deneyim belgesinde esaslı unsur pist altyapısının düzeltilmesi ve pist kaplamasının yenilenmesi gibi bakım-onarım işleri olarak belirlenmiştir. Oysa ihale konusu iş sosyal donatılar inşaatları ile altyapı ve çevre düzenlemesi işlərini kapsamaktadır. Bu kapsam farkı ve mevzuata göre bakım-onarım işlerinin benzer iş olarak kabul edilmemesi nedeniyle, belge ihale konusu işe benzer bulunmamıştır.
Soru: İtirazen şikayet başvurusunun reddedilmesinin temel gerekçesi nedir?
Cevap: İtirazen şikayet başvurusu; alt yüklenici iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer iş tanımına uygun olmadığı, dolayısıyla bu belgeye dayanılarak yeterlilik değerlendirmesinin yapılamayacağı gerekçesiyle reddedilmiştir.
Soru: İş deneyim belgesinin iptali hangi nedenle kararlaştırılmıştır?
Cevap: İş deneyim belgesindeki esaslı unsur belirlemesinin mevzuata uygun yapılmadığı tespit edilmiş ve bu nedenle belge iptal edilerek hukuki uygunlukla yeniden düzenlenmek üzere belgeyi düzenleyen kuruma bildirilmesine karar verilmiştir.
Soru: Başvuru sahibi iş deneyim belgesinin pist altyapısı ve üstyapısını birlikte yaptığı iddiası karar sürecini nasıl etkilemiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin iddiasına rağmen, incelemede iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun sadece bakım-onarım işleri olduğu sonucuna varılmış ve bu işler ihale konusu iş ile benzer kabul edilmediğinden; iddia başvuru sahibinin lehine sonucu değiştirmemiştir.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibinin sunduğu alt yüklenici iş deneyim belgesine ilişkin uyuşmazlıkta temel sorun, belgedeki işin niteliği ile ihale konusu işin benzerliği arasında kurulmaya çalışılan ilişkinin yeterli olup olmadığıdır. İhaleye konu yapım işi sosyal donatılar inşaatları ile altyapı ve çevre düzenlemesine dair bir kapsam taşımakta olup; başvuru sahibince sunulan belge ise havaalanı pistlerinin altyapı düzeltmeleri ve kaplama yenilemeleri gibi bakım-onarım faaliyetlerini içermektedir. Bu iki iş türünün teknik ve fonksiyonel anlamda örtüşmediği yönündeki değerlendirme, itirazın merkezini oluşturmuştur.
İş deneyim belgesinin değerlendirilmesinde asıl üzerinde durulan husus, belgedeki işin esaslı unsurunun nasıl belirlendiğidir. Başvuru sahibi, pist altyapısı ve üstyapısının birlikte gerçekleştirildiğini savunarak işin geniş kapsamlı bir yapım karakteri taşıdığını ileri sürmüştür. Ancak değerlendirmede, belge kapsamındaki işlerin bakım-onarım niteliğinde olduğu, yani mevcut bir yapının korunması ve yenilenmesine yönelik işlemlerden ibaret kaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu durumun, ihale dokümanları ve ilgili mevzuatta aranan benzer iş koşullarıyla örtüşmediği tespiti belgenin geçerli kabul edilmemesinde belirleyici olmuştur.
Esaslı unsurun tespitindeki hata, bu olayda iş deneyim belgesinin geçerliliğini doğrudan etkileyen temel faktör olmuştur. Belgenin esaslı unsuru olarak gösterilen iş kalemlerinin, ihale konusu sosyal donatılar, altyapı ve çevre düzenleme işine yapısal ve içerik bakımından benzerlik göstermemesi, belgenin bütününün geçerliliğini ortadan kaldırmıştır. Çünkü benzerliğin yalnızca işin adında değil, kapsam ve fonksiyonelliğinde bulunması gerekmekte olup; bu ölçütleri taşımayan işler esaslı unsur yönünden yeterli kabul edilmemektedir. Bu nedenle belgeye dayalı bir yeterlilik değerlendirmesi yapılamayacağı sonucuna varılmıştır.
İş ortaklığı kapsamında teklif sunan başvuru sahibinin pilot ortak olması, iş deneyim belgesinin tek başına yeterlilik açısından daha büyük öneme sahip olmasına yol açmıştır. Yani pilot ortağın sunduğu deneyim belgesi, diğer ortaklardan bağımsız olarak ihale konusu işle doğrudan uyumlu olmak durumundadır. Ancak belge, bakım-onarım özellikli işlerden alınmış olduğundan ve bu tür işler benzer iş grubu kapsamında değerlendirilmediğinden, pilot ortaklık pozisyonu bu uyumsuzluğu telafi edememiştir. Bu da başvurunun reddedilmesinde etkili olmuştur.
Kamu İhale Kurulu’nun ulaştığı sonuçta, ölçütlerin mevzuata uygun biçimde uygulanmadığı vurgulanmış, belgedeki esaslı unsur belirlemesinin hatalı olduğu açıkça tespit edilmiştir. Bunun sonucu olarak, sadece başvurunun reddine karar verilmemiş; aynı zamanda belge düzenleme sürecinde yapılan bu hatanın düzeltilmesi için ilgili kuruma bildirimde bulunulmasına da hükmedilmiştir. Böylece belge yalnızca geçersiz sayılmamış, aynı zamanda esaslı unsurun yeniden ve doğru biçimde belirlenerek düzenlenmesi gerekliliği ortaya konulmuştur. Karar, başvuru sahibinin iddialarının ihale konusu işin teknik kapsamına dayalı olarak yetersizliğini ve belgelerin içeriksel tutarlılığının önemini bir kez daha ortaya koymuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.