KÜNYE
- Toplantı No: 2022/044
- Gündem No: 34
- Karar Tarihi: 21.09.2022
- Karar No: 2022/UY.I-1145
- Başvuru Sahibi: Halıcı Elektrnk. ve Telekmnksyn. San. Tic. Ltd. Şti. - İstanbul Uyg. Gaz ve Enrj. Teknlj. Arştrm. Müh. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü
- İKN: 2022/597447
- İhale Adı: Avrupa Bölgesi Kayıp-Kaçak ve Basınç Yönetimi Projesi-II
Özet
İhale konusu iş veya benzer işe uygun olmayan iş deneyim belgesi nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka uygundur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, alt yüklenici iş bitirme belgesinin esaslı unsurunun benzer işe uygun olduğunu, belgedeki iş kalemlerinin ayrıştırılmasının hatalı yapıldığını, ayrıca ihale üzerinde bırakılan isteklinin bilanço oranlarının mevzuata uygun olmadığını, iş deneyim belgesinin EKAP kaydına ilişkin usulsüzlük olduğunu ve fiyat dışı unsur puanlamasının mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu iş, içme suyu temin ve dağıtım sistemlerinde SCADA ve ilgili altyapı işlerini içermekte olup benzer iş olarak E/II. Grup SCADA Teknolojisi işleri kabul edilmiştir. Alt yüklenici iş bitirme belgesinin esaslı unsurunun A/XI. Grup Arıtma Tesisleri işleri olduğu, E/II. Grup işlerin tutarının toplam belge tutarı içinde düşük (% yaklaşık 13) olduğu ve ihale konusu işin tamamını kapsamaması nedeniyle belge tutarının tamamının benzer işe uygun sayılmayacağı tespit edilmiştir. Pilot ortağın benzer işe uygun iş tutarı, asgari iş deneyim tutarının %80’ini karşılamamıştır. Ayrıca ihale üzerinde bırakılan isteklinin sermaye piyasası mevzuatı kapsamında borsada işlem gören bir ana ortaklık olduğu, bu nedenle yayımlaması gereken bilançosunun konsolide bilanço olduğu ve ihale mevzuatında istenen kendi münferit bilançosu olmadığı, beyan edilen bilanço oranlarının ise EKAP üzerinden teyit edildiği anlaşılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Alt yüklenici iş bitirme belgelerinde esaslı unsurun benzer işe uygunluğu nasıl tespit edilir ve neden önemlidir?
Cevap: İş deneyim belgelerinde esaslı unsur, belgedeki iş kalemleri arasında ihale konusu işin kritik ve ayırt edici faaliyetidir. Bu unsurun benzer işe uygunluğu, belgenin ihale için yeterlik sağlaması açısından belirleyicidir. Eğer esaslı unsur ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında değilse, belgedeki toplam tutarın tamamı değil, ihale konusu işe uygun kısmı dikkate alınır. Bu yaklaşım, yeterlik değerlendirmesinde yanıltıcı yüksek tutarların kullanılmasını engeller ve ihale konusu işe uygun gerçek deneyimin tespit edilmesini sağlar.
Soru: Alt yüklenici iş bitirme belgesindeki benzer işe uygun tutarın asgari tutar değerlendirmesine etkisi nasıldır?
Cevap: Kamu ihale mevzuatında, iş deneyim belgeleriyle karşılanan asgari iş deneyim tutarının belirli bir oranı (%80 gibi) karşılanmalıdır. Alt yüklenici belgesinin ana iş kalemleri ihale konusu işe benzerlik göstermeli ve bu benzer işe uygun tutar, asgari tutarın en az %80’ini sağlamalıdır. Benzer işe uygun tutar bu sınırın altında kalıyorsa, o belgeden yararlanarak yeterlik sağlanamaz ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması söz konusu olabilir.
Soru: Konsolide bilanço beyanının geçerliliği hangi durumlarda kabul edilir ve kontroller nasıl yapılır?
Cevap: İsteklinin ana ortaklığı borsada işlem gören bir şirket ise, sermaye piyasası mevzuatına göre konsolide bilanço yayımlaması zorunludur. Bu durumda, ihale mevzuatında istenen münferit bilanço yerine konsolide bilanço beyanı kabul edilir. Bilanço oranlarının doğruluğu ise EKAP veri tabanında teyit edilerek kontrol edilir. Bu yöntemde, bağlantılı firmaların finansal tablolarının tek bir bütün olarak değerlendirilmesi sağlanır ve yanlış beyan önlenir.
Soru: İş deneyim belgelerinin benzer işe uygunluğuna ilişkin iş kalemlerinin ayrıştırılması nasıl yapılmalıdır ve uygulamada nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: İş deneyim belgelerindeki iş kalemleri, ihale konusu işin teknik özelliklerine göre titizlikle ve somut verilere dayanarak ayrıştırılmalıdır. Ayrıştırma sırasında iş kalemleri ihale konusu iş grubuna uygunluk açısından değerlendirilir. Ayrıştırmada hatalı veya keyfi sınıflandırmalar doğrudan belge tutarının benzer işe uygun kısmının yanlış hesaplanmasına yol açabilir. Bu nedenle karar verilirken, idarenin bu ayrıştırmayı somut ve belgelenebilir kriterlere dayandırması gerekir.
Soru: İtiraz ve başvuru süresi konusundaki tereddütlerin etkisi nedir ve uygulamada nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: İhale işlemlerine karşı itiraz ve başvurular, mevzuatta belirlenen süreler içinde yapılmalıdır. Süre yönünden eksik veya geç yapılan başvurular, içerik incelenmeksizin süreden reddedilebilir. Uygulamada, itiraz hakkının kullandırılması ve işlemlerin hızlı sonuçlandırılması için süre kurallarına titizlikle uyulması gerekir. Bu husus özellikle fiyat dışı unsurların puanlaması veya EKAP kaydı gibi teknik iddialarda yaygın hatalara yol açabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Pilot ortağın beyan ettiği alt yüklenici iş bitirme belgesinin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olmaması teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına nasıl etkide bulunmuştur?
Cevap: Alt yüklenici iş bitirme belgesinde esaslı unsurun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olmadığı tespit edilmiş olup, benzer işe uygun iş tutarı asgari iş deneyim tutarının %80’ini karşılamadığı için pilot ortağın yeterlik sağlayamadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle isteklinin teklifi mevzuata uygun şekilde değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Soru: Alt yüklenici iş bitirme belgesindeki iş kalemlerinin ayrıştırılması yönündeki başvuru nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: İş kalemlerinin ayrıştırmasının hatalı yapıldığı iddiası yerinde görülmemiştir. Belgedeki iş kalemleri ihale konusu işin zorunlu benzer unsuruna göre doğru sınıflandırılmış, ancak esaslı unsurun ihale işi ile örtüşmediği ve benzer iş tutarının düşük olduğu tespiti hüküm teşkil etmiştir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin bilanço beyanının mevzuata uygunluğu nasıl belirlenmiştir?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan isteklinin ana ortaklığı sermaye piyasası mevzuatına tabi borsada işlem gören bir şirket olduğundan yayımlanan ve beyan edilen konsolide bilançosunun kabulü gerekmiştir. Beyan edilen bilanço oranları ise EKAP üzerinden doğrulanmış, bu nedenle bilanço beyanı mevzuata uygun kabul edilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin fiyat dışı unsur puanlaması ve EKAP kaydına ilişkin usulsüzlük iddialarının sonucu ne olmuştur?
Cevap: Bu iddialar ya usul yönünden süresinde yapılmadığından ya da içerik yönünden dayanaksız bulunduğundan reddedilmiştir ve incelemede herhangi bir usulsüzlük tespit edilmemiştir.
Detaylı Analiz
İnceleme konusu uyuşmazlık, bir ihalede pilot ortak tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen alt yüklenici iş bitirme belgesinin, ihale konusu işe veya benzer işe uygun olup olmadığı ve belge kapsamındaki iş tutarının asgari iş deneyimi şartını karşılayıp karşılamadığı üzerine yoğunlaşmaktadır. Başvuru sahibi, belge içerisinde yer alan iş kalemlerinin yanlış ayrıştırıldığını ve benzer işe uygun esaslı unsurun tamamının dikkate alınmaması nedeniyle teklifin haksız şekilde değerlendirme dışı bırakıldığını ileri sürmüştür. Bunun yanında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin bilanço verileri ile ilgili bazı usulsüzlük iddialarında da bulunulmuştur.
Söz konusu değerlendirmede temel nokta, alt yüklenici iş bitirme belgesinin hangi iş grubuna ait deneyimi kapsadığıdır. İhalenin konusu SCADA teknolojisi ve ilgili alt yapı işleri olarak belirlenmiştir; bu nedenle benzer iş tanımı, bu gruba giren işlerle sınırlandırılmıştır. Ancak sunulan belgedeki başat iş kalemlerinin arıtma tesislerine ilişkin olduğu ve esaslı unsur olarak bu kısmın öne çıktığı anlaşılmıştır. SCADA ile ilgili işlerin belge toplam tutarı içindeki oranının oldukça düşük düzeyde kaldığı tespiti yapılmış ve bu düşük oranın, pilot ortağın benzer iş deneyim tutarının gerekli asgari oranını sağlamadığı sonucuna varılmıştır.
“Esaslı unsur” kavramı bu vakada, benzer işe uygunluk değerlendirmesinin merkezinde yer almıştır. Kamu İhale Kurulu, belgedeki iş kalemleriyle ilgili ayrıştırmanın hatalı yapıldığı yönündeki iddiayı yerinde bulmamış; sınıflandırmanın, ihale konusu işin zorunlu teknik içeriği doğrultusunda, doğru şekilde yapıldığını belirtmiştir. Esaslı unsur olarak değerlendirilen arıtma tesisi işlerinin, ihale konusu işten farklı bir teknik konusu içermesi nedeniyle doğrudan benzer iş kapsamında değerlendirilemeyeceği, bu nedenle belgenin tamamından yararlanılamayacağı kanaatine varılmıştır. Böylece iş deneyim tutarının yalnızca benzer işe uygun kısmının dikkate alınması yönünde bir yaklaşım benimsenmiştir.
Pilot ortağın beyan ettiği belge kapsamında benzer işe uygun iş tutarının, istenen asgari tutarın yüzde seksenlik sınırını dahi karşılamadığı görülmüş, bu durum yeterlik sağlayamamasına neden olmuştur. Pilot ortağın, iş deneyimini alt yüklenici sıfatıyla elde ettiği ve bu belgenin bazı bölümlerinin ihale konusu işe denk gelmediği açıkça belirlenmiştir. Bu koşullar altında, teklifin yeterlik kriterlerini sağlamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması, yapılan teknik ayrıştırma ve oranlama sonucu ortaya çıkan somut verilere dayanmaktadır.
Kamu İhale Kurulu’nun yaklaşımı, esaslı unsurun teknik kapsamla uyumluluğunu esas alarak ihale konusu işe uygun gerçek deneyimin belgelenmesini ön plana çıkarmıştır. Kurul, benzer iş kapsamında değerlendirilemeyecek iş kalemlerinin belge içinde baskın durumda olması hâlinde, belgenin tamamının değil yalnızca benzer işe uygun kısmının dikkate alınabileceği ölçütünü uygulamıştır. Ayrıca, ihale üzerinde bırakılan isteklinin bilanço beyanına ilişkin itirazlar detaylıca incelenmiş, konsolide bilanço sunumunun mevzuata uygun olduğu ve oranların sistemden doğrulandığı belirtilmiştir. Diğer iddiaların ise ya süresinde yapılmadığı ya da dayanak bakımından yetersiz bulunduğu için dikkate alınmadığı anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, yeterlik değerlendirmesi ve diğer teknik hususlar Kurul tarafından mevzuata uygun şekilde ele alınmış ve iddia sahiplerinin talepleri reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.