KÜNYE
- Toplantı No: 2023/021
- Gündem No: 19
- Karar Tarihi: 29.03.2023
- Karar No: 2023/UY.II-536
- Başvuru Sahibi: Hüseyin Avni Türktan - İrm Yapı Limited Şirketi İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 102. Şube Müdürlüğü
- İKN: 2022/1355804
- İhale Adı: Mardin - Nusaybin İlçesi Hasantepe Köyü Kumaftan ve Şekrin Dereleri
Özet
Alt yüklenici iş bitirme belgesinin tek sözleşmeye dayanmaması nedeniyle teklif değerlendirme dışı bırakıldı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan alt yüklenici iş bitirme belgesinin güncellendiğinde asgari iş deneyim oranını karşılamadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 44’üncü maddesine göre iş deneyim belgeleri, yapılan iş karşılığı bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak düzenlenmelidir. İtirazen şikayete konu alt yüklenici iş bitirme belgesi, asıl yüklenici ile alt yüklenici arasında düzenlenen 5 farklı sözleşmeye dayanmakta olup tek sözleşmeye dayalı değildir. Ayrıca, 49’uncu madde gereği alt yüklenici iş bitirme belgeleri, yüklenici ile alt yüklenici arasında imzalanan sözleşmenin tarihi esas alınarak güncellenmelidir. Bu nedenle, belge mevzuata aykırı düzenlenmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Alt yükleniciye ait iş bitirme belgelerinin birden fazla sözleşmeye dayandırılması, başvuru değerlendirmesinde nasıl sonuçlanır?
Cevap: İş deneyim belgeleri, genel olarak tek bir sözleşmeye bağlı olarak düzenlenmelidir. Alt yükleniciye ait iş bitirme belgesinin birden fazla sözleşmeye dayanması, bu belgenin mevzuata aykırı sayılmasına yol açar ve bu durum, ilgili isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmasına sebep olabilir.
Soru: İş bitirme belgesinin geçerliliği açısından başvuru sırasında sunulan belgenin tarihine ve kapsamına ilişkin nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: İş bitirme belgesi, dayandığı sözleşmenin tarihi esas alınarak düzenlenmeli ve güncellenmelidir. Belgenin kapsamı, tek bir sözleşmeden doğan işi tam ve doğru şekilde yansıtmalıdır. Bu koşullar sağlanmadığında, belge geçersiz sayılabilir.
Soru: İhale sürecinde alt yüklenici durumundaki firmanın iş deneyimini nasıl ve hangi belgelerle kanıtlaması gerekmektedir?
Cevap: Alt yüklenici iş deneyimini, asıl yüklenici ile kendisi arasında imzalanan tek bir sözleşmeye dayanan iş bitirme belgesiyle kanıtlamalıdır. Bu belge, işin gerçekleştirildiğini ve sözleşme bedelinin gerçekleştiğini açık şekilde göstermelidir. Birden fazla sözleşmeye dayalı veya belirsiz belgeler kabul edilmez.
Soru: İş bitirme belgesinin mevzuata uygunsuz olması nedeniyle teklifin reddi sonrasında ihale süreci nasıl işlemelidir?
Cevap: Mevzuata uygun olmayan iş deneyim belgesi nedeniyle teklif değerlendirme dışı bırakıldıysa, ihale süreci genellikle iptal edilip, eksikliğin giderileceği veya uygun belgelerle yeniden teklif alınacak şekilde yenilenir. Bu işlem ihale mevzuatına uygun olarak yapılmalıdır.
Soru: Alt yüklenici iş bitirme belgesi değerlendirilirken sözleşme sayısı dışında başka hangi unsurların incelenmesi gerekir?
Cevap: Sadece sözleşme sayısı değil, belgenin sözleşmenin tarihi, iş tutarı, işin içeriği ve belgenin güncellenme şekli gibi unsurlar da incelenir. Bu unsurlarda mevzuata aykırılık tespit edilirse belge kabul edilmez, teklif değerlendirme dışı bırakılır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Alt yüklenicinin iş bitirme belgesinin birden fazla sözleşmeye dayanması durumunda ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi nasıl değerlendirilir?
Cevap: Teklif sahibi tarafından sunulan alt yüklenici iş bitirme belgesi, birden fazla sözleşmeye dayandığı için mevzuata aykırı kabul edilir ve bu nedenle söz konusu isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.
Soru: Bir alt yüklenici iş bitirme belgesinin geçerliliği hangi koşullar altında sağlanır?
Cevap: Alt yüklenici iş bitirme belgesi ancak asıl yüklenici ile alt yüklenici arasında yapılan tek bir sözleşmeye dayanıyorsa ve bu sözleşmenin tarihi esas alınarak güncellenmişse geçerlidir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olmaması halinde ihalenin akıbeti ne olur?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesi mevzuata uygun olmadığında, isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır ve ihale işlemleri mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilir.
Soru: Alt yüklenici iş bitirme belgesinin mevzuata uygun olarak güncellenmesi neye bağlıdır?
Cevap: İş bitirme belgesinin, asıl yüklenici ile alt yüklenici arasında imzalanan sözleşmenin tarihi esas alınarak güncellenmesi gerekir; aksi halde belge mevzuata aykırı kabul edilir.
Detaylı Analiz
İhaleye ilişkin uyuşmazlık, teklif değerlendirme sürecinde sunulan iş deneyim belgesinin niteliğine yöneliktir. Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu alt yüklenici iş bitirme belgesinin tek sözleşmeye dayanmaması nedeniyle mevzuata aykırı olduğunu ileri sürmüştür. Kurul değerlendirmesinde temel sorun, iş deneyiminin geçerli sayılıp sayılmayacağına ve dolayısıyla bu belgenin teklifin değerlendirilmesinde kullanılabilir olup olmadığına odaklanmıştır. Bu çerçevede, yapılan inceleme neticesinde ihalenin sonucuna doğrudan etki edebilecek nitelikte belge eksikliği olduğu tespit edilmiştir.
Uyuşmazlığın merkezinde yer alan konu, alt yüklenici tarafından gerçekleştirilen işlere dair düzenlenen iş bitirme belgesinin geçerlilik koşullarını sağlayıp sağlamadığıdır. Mevzuat uyarınca alt yüklenici iş deneyimi, yüklenici ile imzalanan tek bir sözleşmeye dayanarak tevsik edilmelidir. Ancak bu vakada başvuruya konu belge, aynı iş kapsamında olsa da farklı tarihlerde ve ayrı sözleşmelerle yapılan işler üzerinden düzenlenmiştir. Dolayısıyla belgenin bir bütün ve yeknesak bir hukuki ilişkiye değil, parçalı ve çoklu taahhütlere dayalı olduğu görülmüştür. Bu durum, belgeyi yapım işi ihalelerinde aranan iş deneyimi kriterini karşılama bakımından sorunlu hâle getirmiştir.
Kurul değerlendirmesi sırasında esaslı unsur kavramı bakımından da tartışmalı bir durum ortaya çıkmıştır. İş deneyim belgesi, teklifin teknik yeterlik koşulunu belgeleyen temel unsurlar arasında yer aldığından, bu belgeye yönelik bir eksikliğin şekli değil, esaslı nitelikte bir aykırılık teşkil edip etmediği değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, belgede yalnızca güncelleme tarihinin değil, hangi sözleşmelerden türediği ve sözleşmenin mahiyeti gibi unsurların da dikkate alındığı, eksikliğin yalnızca belge formuna veya şekline dair değil, doğrudan belgeyi geçersiz kılan bir içeriğe ilişkin olduğu sonucuna varılmıştır.
Belgenin pilot ortağın iş deneyimini tevsik amacıyla sunulduğu anlaşılmaktadır. Ortak girişimlerde pilot ortağın iş deneyiminin belirli bir yüzdelik oranı yakalaması beklenir. Ancak burada pilot ortak adına sunulan deneyim, geçerlilik koşullarını sağlamadığından, bu ortaklığın yeterlik şartını karşılamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca belgenin dayandığı işlerin tek bir ekonomik bütünlük ve sözleşme kapsamında olmaması, hem toplam iş tutarının değerlendirilmesini imkânsız kılmış hem de işin kapsamının yeknesaklığını tartışmalı hâle getirmiştir. Bu sebeplerle pilot ortak sıfatıyla sunulan bu belgenin dikkate alınmaması kaçınılmaz olmuştur.
Kamu İhale Kurulu kararında, iş deneyim belgesinin birden fazla sözleşmeye dayalı düzenlenmiş olması nedeniyle mevzuata aykırılık tespit edilmiş ve bu durumun ihalenin sonucu üzerinde etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Buna bağlı olarak, ilgili isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmış ve ihale işlemlerinin mevzuata uygun şekilde yeniden yürütülmesi gerektiğine karar verilmiştir. Kurulun yaklaşımı, iş deneyimine dayalı yeterlilik belgelerinin şekli değil, işlevsel ve bütüncül değerlendirildiğini; özellikle pilot ortaklık durumlarında bu hususun belirleyici bir kriter olduğunu ortaya koymuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.