KÜNYE
- Toplantı No: 2022/027
- Gündem No: 26
- Karar Tarihi: 11.05.2022
- Karar No: 2022/UY.II-601
- Başvuru Sahibi: Hls İnşaat Turizm ve Ticaret Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri 12. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2021/888825
- İhale Adı: Yozgat Sorgun Gevrek Göleti İkmali
Özet
Alt yüklenici iş bitirme belgesinin mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikâyet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu alt yüklenici iş bitirme belgesinin mevzuata aykırı olduğunu, işin esaslı unsurunun yanlış belirlendiğini, alt yüklenici sözleşmesinin geçersiz olduğunu ve yasaklılık nedeniyle belgenin geçersiz sayılması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İnceleme sonucunda, iş deneyim belgesinin düzenlenmesine ilişkin mevzuat hükümleri, işin yapım amacı ve işlevi, iş deneyim belgesindeki tutar ve iş grubu dağılımı dikkate alınmıştır. Alt yüklenici sözleşmesinin tam olarak yapıldığı, damga vergisinin ödendiği, işin esaslı unsurunun gölet yapım işi olduğu, işin tamamının alt yükleniciye yaptırılmadığı ve alt yüklenici onayının verildiği tespit edilmiştir. Ayrıca, yasaklılık kararı iptal edilmiş ve alt yüklenici ile yüklenici arasında kan bağı veya hısımlığın alt yüklenici olmaya engel olmadığı belirlenmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Alt yüklenici iş bitirme belgesinin mevzuata uygun olup olmadığı nasıl tespit edilir?
Cevap: Alt yüklenici iş bitirme belgesinin uygunluğu; işin yapım amacı ve teknik içeriği, iş bitirme tutarı ve iş grubu dağılımı ile mevzuat hükümleri dikkate alınarak değerlendirilir. Ayrıca alt yüklenici sözleşmesinin geçerli şekilde yapılması, gerekli onayların alınması ve damga vergisinin ödenmiş olması aranır. Bu kriterlerin sağlanması durumunda belge mevzuata uygun sayılabilir.
Soru: Alt yüklenici işinde hangi koşullar altında işin esaslı unsuru olarak kabul edilir ve iş deneyim belgesine yansıtılır?
Cevap: İşin esaslı unsuru, işin plana uygun temel işlevi ve yapım amacını karşılayan önemli bölümü olarak kabul edilir. Alt yüklenicinin yaptığı işin bu temel unsuru karşılaması halinde, iş deneyim belgesinde alt yükleniciye ait kısım geçerli sayılır. İşin tamamının teslim edilmesi beklenmediği durumlarda işin esaslı unsurunun doğru tespiti önem taşır.
Soru: Yasaklılık durumu alt yüklenici iş bitirme belgelerinin değerlendirilmesinde nasıl etkili olur?
Cevap: Alt yüklenicinin yasaklı olması halinde, iş bitirme belgesi geçersiz sayılabilir. Ancak yasaklılık kararının iptal edilmesi veya kaldırılması gibi durumlarda, yasaklılık nedeni iptal olmuş sayılarak belge geçerliliğini korur. Bu nedenle ilgili kararların mevcut durumu ve geçerliliği incelenmeden yasaklılık sebebiyle belgenin reddi doğru olmayabilir.
Soru: Alt yüklenici ile asıl yüklenici arasında yakınlık ilişkisi (kan bağı, hısımlık) iş bitirme belgesinin geçerliliğini etkiler mi?
Cevap: Yakınlık ilişkisi tek başına alt yüklenici iş bitirme belgesinin geçerliliğine engel oluşturmaz. İdarenin bu tür durumlarda belge geçerliliğini doğrudan iptal etmesi için başka somut nedenler bulunması gerekir. Dolayısıyla kan bağı veya hısımlık, alt yüklenici olma ve iş deneyimi belgesi düzenlenmesi bakımından öncelikli engel sayılmaz.
Soru: Alt yüklenici iş bitirme belgesi düzenlenirken alt yüklenici sözleşmesinin şekli ve hukuki geçerliliğiyle ilgili nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: Alt yüklenici sözleşmesinin tam ve eksiksiz yapılmış olması, süresi, kapsamı ve tarafların iradesinin açıkça ortaya konması önemlidir. Ayrıca sözleşmenin usulüne uygun şekilde damga vergisinin ödenmiş olması gerekir. Bu koşullar yerine getirilmezse, iş bitirme belgesinin dayanağı olan alt yüklenici sözleşmesinin geçerliliği sorgulanabilir ve belge reddedilebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin, alt yüklenici iş bitirme belgesinin işin esaslı unsuru yanlış belirlendiğine dair iddiası nasıl değerlendirildi?
Cevap: Kurul, işin esaslı unsurunun gölet yapım işi olduğunu tespit etmiş, iş deneyim belgesinin bu kapsamda mevzuata uygun düzenlendiğine karar vermiştir. Bu nedenle, işin esaslı unsuru iddiası reddedilmiştir.
Soru: Alt yüklenici iş bitirme belgesinin geçerli sayılabilmesi için alt yüklenici sözleşmesi hakkında hangi tespitler yapılmıştır?
Cevap: Alt yüklenici sözleşmesinin tam olarak yapıldığı, gerekli damga vergisinin ödendiği ve alt yüklenici onayının verildiği tespit edilmiştir. Bu nedenle sözleşmenin geçersiz olduğuna dair iddia kabul edilmemiştir.
Soru: Yasaklılık durumu alt yüklenicinin iş bitirme belgesinin geçerliliğine nasıl etki etmiştir?
Cevap: Yasaklılık kararı iptal edilmiş olup, bu nedenle alt yüklenicinin yasaklılık durumu bulunmamaktadır. İlgili belge bu yüzden geçersiz sayılmamıştır.
Soru: Alt yüklenici ile yüklenici arasında kan bağı veya hısımlığın olması, alt yüklenici iş bitirme belgesinin düzenlenmesine engel olmuş mudur?
Cevap: Kurul, kan bağı veya hısımlığın alt yüklenici olmaya engel olmadığı sonucuna varmıştır; dolayısıyla bu durum belgenin geçerliliğini etkilememiştir.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibinin itirazen şikâyetine konu olan husus, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu alt yüklenici iş deneyim belgesinin geçerliliği üzerine yoğunlaşmaktadır. Uyuşmazlık, belgede işin esaslı unsurunun doğru belirlenmediği, alt yüklenici sözleşmesinin şekil ve içerik açısından geçerli olmadığı ve belge sahibinin yasaklılık durumu nedeniyle bu belgenin kabul edilemeyeceği iddialarına dayanmaktadır. Kurul, bu kapsamda hem belge düzenleme süreçlerini hem de belgeye konu edilen işin gerçek içeriğini incelemiş ve değerlendirmesini söz konusu argümanlar üzerinden yapmıştır.
İhaleye konu iş kapsamında kullanılan iş deneyim belgesi, alt yüklenici olarak edinilmiş bir tecrübeyi göstermekteydi. Bu gibi durumlarda, belgenin geçerli sayılabilmesi için asıl yüklenici ile yapılan sözleşmenin hukuka uygun şekilde tesis edilmiş ve belgelendirilmiş olması, işin teknik olarak alt yüklenici tarafından gerçekleştirildiğinin açık biçimde ortaya konması aranmaktadır. Kurul tarafından yapılan değerlendirmede, alt yüklenici sözleşmesinin usulüne uygun şekilde düzenlendiği, damga vergisinin ödendiği ve idare tarafından alt yükleniciye onay verildiği belirlenmiş; dolayısıyla bu sözleşmenin geçersiz olduğuna dair başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.
Önemli tartışmalardan biri, belgeye konu edilen işin esaslı unsurunun ne olduğuna ilişkindir. Bu tür projelerde, işin tamamının teslim edilmesi gerekmediği durumlarda, esaslı unsurun doğru belirlenmesi, iş deneyiminin belgelenebilirliği açısından ayrı bir önem taşır. Başvuru sahibi, işin esaslı unsurunun yanlış belirlendiğini öne sürse de Kurul, teknik değerlendirmeleri sonucunda işin ana işlevinin gölet yapım işi olduğunu tespit etmiştir. Dolayısıyla, alt yüklenici tarafından gerçekleştirilen bu iş kısmının belgeye esas teşkil edebileceği ve işin esaslı unsurunu karşıladığı sonucuna varılmıştır.
İhale sürecinde sunulan iş deneyim belgelerinde, özellikle ortak girişimlerde pilot ortağın getirdiği tecrübenin yeterliliği dikkatle değerlendirilir. Ancak somut başvuruda bu yönlü bir değerlendirme yapılmamış, çünkü uyuşmazlık doğrudan pilot ortakla değil, belgeyi sunan istekli ve belgeye konu alt yüklenici faaliyetiyle ilgili olmuştur. Bu nedenle, analizde pilot ortağın iş deneyimine ilişkin herhangi bir itiraz konusu ya da değerlendirme bulunmamaktadır.
Kurul, tüm bu hususları birlikte değerlendirerek hem belgeyi hem de sözleşme sürecini mevzuata uygun bulmuştur. Ayrıca, belge sahibi hakkında geçmişte verilmiş bir yasaklılık kararı bulunmakla birlikte, söz konusu kararın iptal edildiği tespit edilmiştir. Alt yüklenici ile yüklenici arasında kan bağı veya hısımlık bulunması hâli ise belgede bir geçersizlik sebebi olarak görülmemiştir. Bu tüm unsurlar ışığında, Kurul başvuruyu reddederek, iş deneyim belgesinin geçerli olduğunu ve ihalenin belge yönünden uygun yürütüldüğünü ortaya koymuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.