KÜNYE
- Toplantı No: 2022/031
- Gündem No: 10
- Karar Tarihi: 08.06.2022
- Karar No: 2022/UY.IV-676
- Başvuru Sahibi: Ber Grup Mimarlık Restorasyon İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Isparta Belediye Başkanlığı Etüd Proje Müdürlüğü
- İKN: 2022/328928
- İhale Adı: Isparta Aya Baniya (Payana) Kilisesi Restorasyon ve Teşhir Tanzim Uygulama İşi
Özet
4734 sayılı Kanun kapsamı dışındaki ihalede inceleme yetkisinin bulunmaması nedeniyle başvurunun reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, tekliflerinin geçersiz sayılmasına itiraz etmiş, teknik personel taahhütnamesi istenmemesi gerektiğini ve tekliflerinin geçerli sayılması gerektiğini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale, 4734 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinin (i) bendi kapsamında olup, bu kapsamda yapılan ihalelerde 4734 sayılı Kanun hükümleri uygulanmamaktadır. Bu nedenle, Kurumun inceleme yetkisi bulunmamaktadır. Ayrıca, başvuru bedeli yatırılmamıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: 4734 sayılı Kanun kapsamı dışında kalan ihalelerde tekliflerin geçerliliği veya geçersizliğine ilişkin itirazlar Kurum tarafından incelenebilir mi?
Cevap: Genel olarak, 4734 sayılı Kanun kapsamı dışında kalan ihalelerde yapılacak itirazlar Kurum tarafından incelemeye alınmaz. Bu tür ihalelerde Kanun’un inceleme ve karar verme yetkisi sınırlı olduğundan, tekliflerin geçersiz sayılması ya da geçerliliğiyle ilgili uyuşmazlıklar farklı yasal düzenlemeler veya alternatif çözüm yolları çerçevesinde değerlendirilir. Ancak ihalenin kapsamının net biçimde belirlenmesi gerekir; kapsam dışı olduğunun belirsiz olduğu durumlarda yetkinin sınırları tartışmalı olabilir.
Soru: Başvuru bedelinin yatırılmaması durumunda başvurunun hükme esas alınması mümkün müdür?
Cevap: Başvuru bedelinin ihale mevzuatına uygun şekilde yatırılmaması, başvurunun usul yönünden eksik sayılmasına ve dolayısıyla incelenmeksizin reddedilmesine neden olabilir. Bu nokta uygulamada sıklıkla tereddüt yaratır; zira başvuru bedelinin yatırılmaması, başvurunun esasına girilmesini engelleyen temel bir eksiklik olarak kabul görülmektedir. Sadece mevzuatta yer alan istisnai durumlarda (örneğin elektronik ortamda yapılan başvurular ya da başvuru bedelinden muaf olan hallerde) bu kural esnetilebilir.
Soru: İdari şartnamede yer alan ancak ihale konusu kapsam dışında kalan belgelerin (örneğin teknik personel taahhütnamesi) talep edilmemesi tekliflerin değerlendirilmesine nasıl yansır?
Cevap: İhale kapsamı dışında kalan veya Kanun kapsamı dışında kalan ihalelerde mevzuat hükümlerinin tam olarak uygulanmaması nedeniyle, bazı belgelerin talep edilmemesi eksiklik teşkil etse de, bu durum başvurunun kabulüne tek başına yol açmayabilir. Teknik personel taahhütnamesinin istenmemesi gibi durumlarda, Kanun kapsamındaki ihalelerde olduğu gibi belgelerin eksikliğine bağlı doğrudan değerlendirme dışı bırakma ya da elenme yapılması genel itibarıyla söz konusu olmayabilir. Ancak her durumda ihale dokümanındaki düzenlemeler ve yasal gereklikler iyi değerlendirilmelidir.
Soru: 4734 sayılı Kanun’un kapsam dışı ihalelerde Kurumun görev ve yetkisi nasıl şekillenir?
Cevap: Kanun kapsamında olmayan ihalelerde Kurumun inceleme, denetim ve karar verme yetkisi bulunmamaktadır. Bu sebeple tekliflerin geçerli sayılması veya geçersiz sayılmasına yönelik uyuşmazlıklarda idari yargı veya diğer ilgili merciler yetkilidir. Uygulamada, ihalenin kapsam dışı olarak belirlenmesi durumunda Kurum tarafından işlem tesis edilmemekte ve başvurular yetki sebepleriyle reddedilmektedir.
Soru: İhale kapsamı dışı ihalelerde yapılacak itirazlarda başvuruya ilişkin diğer usul eksikliklerinin (örneğin başvuru bedelinin yatırılmaması) sonuçları nelerdir?
Cevap: İhale kapsamı dışı olduğu için Kurumun inceleme yetkisi bulunmayan başvurularda ayrıca usul eksiklikleri (örneğin başvuru bedelinin yatırılmaması) var ise başvuru hem görev yönünden hem de usul yönünden reddedilir. Bu gibi durumlarda usul eksikliğinin maddi inceleme yapılmasını engelleyen bir sebep olduğu ve görevsizlikle birlikte reddin zorunlu olduğu kabul edilir. Usul eksikliği tek başına bazen başvurunun eksikliği olarak değerlendirilse de, kapsam dışı ihalelerde bu durum yetkililik problemini daha da netleştirir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibi, 4734 sayılı Kanun kapsamı dışında kalan ihalede teklifinin geçersiz sayılmasına itiraz edebilir mi?
Cevap: Hayır, başvuru sahibinin itirazı, Kanun kapsamı dışında kalan ihalelerde incelenemediği için geçersiz sayılmasına yönelik itirazlar bu ihale kapsamında değerlendirilemez.
Soru: Başvuru bedelinin yatırılmaması bu vakada başvurunun akıbetini nasıl etkiledi?
Cevap: Başvuru bedelinin yatırılmaması nedeniyle başvuru usul yönünden eksik sayıldı ve bu nedenle inceleme yapılmaksızın reddedildi.
Soru: İhalenin 4734 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinin (i) bendine göre kapsam dışı olması Kurumun yetkisini nasıl etkiledi?
Cevap: İhalenin kapsam dışı olması nedeniyle Kurumun inceleme ve karar verme yetkisi bulunmadığı için başvuru görev yönünden reddedildi.
Soru: Teknik personel taahhütnamesinin istenmemesi başvurunun değerlendirilmesinde etkili oldu mu?
Cevap: Teknik personel taahhütnamesinin istenmemesi talebi somut olarak ihale kapsamı dışındaki inceleme yetkisinin yokluğunu aşamadığı için başvurunun kabulüne yol açmadı.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu uyuşmazlık, restorasyon işine yönelik 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamı dışında yürütülen bir ihalede teklifin geçersiz sayılmasına yönelik itirazdan kaynaklanmaktadır. Başvuru sahibi, teknik personel taahhütnamesinin istenmemiş olmasının tekliflerinin geçersiz sayılmasına gerekçe yapılamayacağını belirterek teklifinin geçerli kabul edilmesini talep etmiştir. Ancak uyuşmazlığın çözümünde esas mesele, bu ihalenin Kanun’un 3’üncü maddesi kapsamında yapılan ve dolayısıyla Kamu İhale Kurumu’nun denetim yetkisi dışında kalan bir süreç olup olmadığıdır.
İhale sürecinde doğrudan teklifin geçerliliğine etki ettiği belirtilen husus, teknik personel taahhütnamesinin sunulmamasıdır. Başvuru sahibi, ihale dokümanında böyle bir belgenin istenmediğini, dolayısıyla idarenin bu eksikliği teklifin geçersizliği sebebi sayamayacağını ileri sürmektedir. Ancak bu itirazda odak noktası, iş deneyimi veya yeterlik belgelerinin içeriğinden ziyade, idari belge sunumuna yönelik bir kuralın uygulanıp uygulanmadığıdır. Bu kapsamda belgenin sunulup sunulmadığı değil, böyle bir belgenin istenip istenmediği ve teklifin geçersizlik kıstaslarının neye göre belirlenebileceği değerlendirilmek istenmiştir.
Esaslı unsur kavramı bu vakada dolaylı olarak tartışmaya konu olmuştur. Teknik personel taahhütnamesi gibi belgeler, kimi ihalelerde teklifin esaslı unsurunu oluşturabilirken, burada ihalenin hukuki niteliği nedeniyle bu tür belgelerin eksikliği, esaslı unsur yokluğu olarak değerlendirilememiştir. Zira ihale süreci Kamu İhale Kanunu’na tabi olmadığından, söz konusu belgenin mevcudiyeti ya da yokluğu, teklifin geçerliliğini Kanun’a göre etkileyen objektif bir unsur haline gelmemiştir. Bu nedenle esaslı unsurdan beklenen yükümlülük düzeyi bu ihaleye özel hükümlerle belirlenmektedir.
Başvuru sahibinin iddiası, boşta kalan teknik personel taahhütnamesi gerekçesinin ihale dışı bırakma nedeni olamayacağı yönünde olsa da, pilot ortağın yeterlik düzeyine ilişkin herhangi bir teknik değerlendirme Kurum nezdinde yapılmamıştır. Yapılamamasının nedeni yalnızca mevzuata ilişkin değildir; sürece dair usuli bir eksiklik de – başvuru bedelinin yatırılmamış olması – bu yöndeki değerlendirmeyi baştan engellemiştir. Diğer bir deyişle, yeterlik belgelerine ilişkin yönelik bir eksiklik iddiası somut olarak ele alınmamış, sadece usul bakımından değerlendirme dışı kalmıştır.
Kamu İhale Kurulu, öncelikle ihalenin 4734 sayılı Kanun’un kapsamı dışında olduğunu tespit ederek, Kurumun inceleme yetkisinin bulunmadığı sonucuna ulaşmıştır. Buna paralel olarak, başvuru bedelinin ödenmemesi de usul yönünden ek bir eksiklik teşkil etmiş, bu iki yönlü nedenin birleşimiyle başvuru görevden ve usulden reddedilmiştir. Sonuç olarak, teknik personel taahhütnamesi gibi dokümantasyon iddialarına ilişkin herhangi bir esas incelemesi yapılmamış; hem yetki, hem usul engelleri nedeniyle başvuru herhangi bir hukuki-kurumsal değerlendirmeye tabi tutulmadan sonuçlandırılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.